Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Việt Nam và Nigeria thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1976, nhưng hợp tác thương mại giữa hai bên chưa đạt được như kỳ vọng. Kim ngạch xuất - nhập khẩu thường xuyên biến động và quy mô còn nhỏ. Bài viết này giới thiệu về thị trường Nigeria, phân tích thực trạng hợp tác thương mại giữa Việt Nam – Nigeria, qua đó đưa ra một số giải pháp nhằm thúc đẩy hợp tác thương mại giữa hai nước.

GIỚI THIỆU

Nigeria là nền kinh tế lớn nhất châu Phi, đồng thời là địa điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng hàng đầu của khu vực Tây Phi. Quốc gia này là thành viên quan trọng trong nhiều tổ chức khu vực và quốc tế. Hơn thế nữa, công nghiệp và nông nghiệp của Nigeria vẫn đang trên đà phát triển, nên có nhu cầu nhập khẩu một số lượng lớn hàng hóa phục vụ nhu cầu trong nước. Mặt khác, Nigeria giàu tài nguyên thiên nhiên, có thế mạnh trong sản xuất hạt điều, hạt tiêu. Đây cũng là các mặt hàng mà Việt Nam có nhu cầu nhập khẩu.

Có thể thấy, với lợi thế về vị trí địa lý, đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội, Nigeria đang là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam cần thúc đẩy mở rộng. Điều này đặt ra yêu cầu Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam phải triển khai đa dạng và đồng bộ hơn nữa các giải pháp thúc đẩy hợp tác thương mại với Nigeria trong thời gian tới.

ĐÔI NÉT VỀ THỊ TRƯỜNG NIGERIA

Nigeria là đất nước nằm ở Tây Phi, tiếp giáp eo Guinea, nằm giữa Benin và Cameroon. Quốc gia này hiện là địa điểm trung chuyển hàng hóa quan trọng hàng đầu của khu vực Tây Phi với 4 cảng lớn là Lagos, Warri, Port Harcourt và Calabar. Cảng biển nước sâu Lekki là cảng biển nước sâu đầu tiên ở Nigeria và là một trong những cảng biển lớn nhất và hiện đại nhất ở Tây Phi.

Theo VCCI (2020), quy mô dân số của Nigeria hơn 200 triệu người. Tộc người Fulani/Hausa, Yoruba, Igbo chiếm chủ yếu với 68%. Miền Bắc nước này chủ yếu theo đạo Hồi; miền Trung và Tây Nam có cả Hồi giáo và Kitô giáo. Miền Đông Nam và Đồng bằng sông Niger đa số theo Kitô giáo.

Quốc gia này được chia thành 36 tiểu bang và một lãnh thổ Thủ đô liên bang là Abuja. Tiếp đó, Nigeria lại chia nhỏ thành 774 khu vực chính quyền địa phương. Khí hậu tại đây khá đa dạng: xích đạo ở phía Nam, nhiệt đới ở vùng trung tâm, khô cằn ở phía Bắc. Nhiệt độ trung bình từ 26 đến 330C. Lượng mưa trung bình là 500 mm ở vùng Đông Bắc, 4.000 mm ở miền Nam. Khu vực địa hình rộng nhất của Nigeria là các thung lũng của sông Niger và Benue. Phía Tây Nam của sông Niger là cao nguyên gồ ghề và phía Đông Nam của sông Benue là địa hình đồi núi. Khu vực gần biên giới với Cameroon giáp biển là rừng nhiệt đới phong phú. Ở khu vực miền Nam Nigeria, giữa sông Niger và Cross, đã có ít nhiều diện tích rừng biến mất và được thay thế bằng đồng cỏ. Khu vực giữa phía Nam và xa về phía Bắc là hoang mạc Xa-van. Nigeria sở hữu nhiều tài nguyên thiên nhiên như: dầu mỏ, thiếc, sắt, than đá, đá vôi, chì, kẽm, khí tự nhiên... Sự đa dân tộc, đa văn hóa cùng địa hình phức tạp ở Nigeria đã sinh ra những nền văn hóa cổ đại đặc sắc và nhiều cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp.

Nigeria là thành viên và có vai trò quan trọng trong nhiều tổ chức khu vực và quốc tế, như: Liên hợp quốc, Phong trào Không liên kết, Tổ chức các nước Hồi giáo, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC)… Vượt qua đại dịch Covid-19, Nigeria đã duy trì ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, duy trì vị thế là một trong những nền kinh tế lớn nhất châu Phi. Nhờ chính sách đa dạng hóa nền kinh tế thông qua đầu tư phát triển nông nghiệp, viễn thông và dịch vụ, kinh tế Nigeria những năm gần đây phát triển khá năng động. Trong cơ cấu kinh tế của Nigeria, ngành nông nghiệp hàng năm đóng góp khoảng 20% GDP; công nghiệp đóng góp khoảng 26% GDP, chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực liên quan đến thăm đò và khai thác dầu khí. Tuy nhiên, nền nông nghiệp và công nghiệp chưa thực sự phát triển, buộc quốc gia này phải nhập khẩu khoảng 90% lượng hàng hóa để phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong nước.

Việt Nam và Nigeria thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 25/5/1976. Nigeria mở Đại sứ quán tại Hà Nội vào tháng 7/2007 và Việt Nam mở Đại sứ quán tại Abuja vào tháng 4/2008. Quan hệ hai nước phát triển tích cực từ sau chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Olusegun Obasanjo (năm 2005). Nigeria hiện mong muốn thúc đẩy quan hệ với Việt Nam trong các lĩnh vực nông nghiệp, thương mại, may mặc, giáo dục… trong thời gian tới. Còn với Việt Nam, bên cạnh thị trường 200 triệu người tiêu dùng của Nigeria, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam còn có thể tiếp cận thị trường các nước thuộc Cộng đồng kinh tế Tây Phi mà Nigeria là thành viên.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan (Hình), tổng kim ngạch xuất - nhập khẩu của Việt Nam với Nigeria năm 2020 đạt 501 triệu USD, giảm 2,8% so với năm 2019. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Nigeria đạt 135 triệu USD, tăng 6,2% so với năm 2019. Nhập khẩu của Việt Nam từ Nigeria đạt 366 triệu USD, giảm 5,7% so với năm 2019. Các nhóm hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Nigeria bao gồm: hàng dệt, may (đạt 40,3 triệu USD, tăng 33,8%); điện thoại và linh kiện (đạt 10,1 triệu USD, giảm 15,8%); túi xách, ví, vali, mũ và ô dù (đạt 5,4 triệu USD, giảm 46%); chất dẻo nguyên liệu (đạt 4,1 triệu USD, tăng 101,7%). Ở chiều ngược lại, nhóm hàng nhập khẩu đáng kể nhất của Việt Nam từ Nigeria là hạt điều (đạt 162,4 triệu USD, giảm 18%).

Hình: Kim ngạch xuất - nhập khẩu giữa Việt Nam và Nigeria

Đơn vị: Triệu US

Nguồn: Tạp chí Kinh tế và Dự báo

Từ khóa: Việt Nam, Nigeria, hợp tác, thương mại