Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Một phần tư đầu tiên của thế kỷ 21 được coi là “kỷ nguyên hàng hải”, gợi nhớ đến Thời đại Khám phá của Châu Âu khi các nhà thám hiểm mạo hiểm khám phá những vùng lãnh thổ mới. Lịch sử dường như đang lặp lại khi thế giới ngày càng tập trung vào khu vực Ấn Độ Dương (IOR) và mối liên hệ của khu vực này với khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương (IPR), khu vực đã trở thành hiện thực địa chính trị. Hợp tác khu vực ngày càng trở nên quan trọng trong việc giải quyết những thách thức chung và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong thế giới kết nối ngày nay. Hai tổ chức khu vực nổi bật là Hiệp hội Vành đai Ấn Độ Dương (IORA) và Sáng kiến ​​Vịnh Bengal về Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật Đa ngành (BIMSTEC), đã đi đầu trong hợp tác khu vực.

IORA: Thúc đẩy hợp tác kinh tế và hàng hải

Không thể đánh giá thấp tầm quan trọng của Hiệp hội các quốc gia Vành đai Ấn Độ Dương (IORA). Gần đây, IORA đã hợp tác với chính phủ Úc để đón tiếp các học giả và sinh viên từ sáu quốc gia thành viên đến Mauritius. Mục tiêu là nâng cao nhận thức về vai trò của IORA và tạo điều kiện trao đổi quan điểm về tổ chức. Mauritius, với tư cách là nơi đặt trụ sở chính của IORA, đã cung cấp một khung cảnh lý tưởng cho hội thảo trực tiếp. Người ta thường đánh giá thấp việc một số nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới nằm ở khu vực IORA. Ví dụ, Ấn Độ và Bangladesh là những trung tâm tăng trưởng ở Nam Á và Indonesia đã chứng kiến ​​sự tăng trưởng kinh tế đáng chú ý ở Đông Nam Á.

Điều làm cho IORA trở nên độc đáo là sự hợp tác liên khu vực trải dài khắp ba châu lục. Úc, nằm ở trung tâm Thái Bình Dương, tiếp giáp với góc cực đông của Ấn Độ Dương, tạo thành một vùng nước kết nối giữa hai đại dương. IORA bao gồm một số tiểu vùng đi qua Đông Phi, Nam Phi, Trung Đông, Nam Á và Đông Nam Á. Sức mạnh của IORA nằm ở tiềm năng tăng trưởng của các quốc gia thành viên. Ví dụ, Bangladesh và Ấn Độ có tiềm năng trở thành trung tâm CNTT của khu vực, trong khi Indonesia có thể chia sẻ kinh nghiệm phát triển của mình, đặc biệt là trong quản lý tài nguyên thiên nhiên với các thành viên IORA khác. Sự hợp tác giữa các quốc gia thành viên có thể dẫn đến một cách tiếp cận hợp tác và mang tính chuyển đổi, thúc đẩy ý thức về bản sắc khu vực với IORA là cốt lõi.

Bangladesh, với vai trò lãnh đạo theo định hướng phát triển, đặt mục tiêu thiết lập sự hợp tác hiệu quả trong IORA. Nó đề xuất đặt nền tảng định hướng phát triển của tổ chức, ban đầu được gọi là Sáng kiến ​​Phát triển Dhaka và sau đó được đổi tên thành Sáng kiến ​​Phát triển IORA. Cơ cấu quản trị dựa trên bộ ba của IORA có nghĩa là việc thực hiện sáng kiến ​​này có thể cần có sự hợp tác với các chủ tịch sắp tới, chẳng hạn như Sri Lanka, để tinh chỉnh và thực hiện các khái niệm do sáng kiến ​​đặt ra.

Hơn nữa, mạng lưới của IORA bao gồm năm thành viên G20, với chín thành viên G20 là đối tác đối thoại. Điều này mang lại việc tiếp cận đáng kể cho các quốc gia thành viên IORA vào diễn đàn G20. Trong thời đại cạnh tranh chiến lược toàn cầu, khả năng tham gia đàm phán kinh tế là rất quan trọng cho sự phát triển của một quốc gia. Thế kỷ 21 đã cho thấy các quốc gia có nhiều lựa chọn và đối tác thương mại.

Một số quốc gia đã nổi lên như “cường quốc bậc trung” và vai trò của họ trong hợp tác và nâng tầm hợp tác là rất quan trọng. Tăng trưởng phải mang tính bao trùm và chia sẻ giữa các quốc gia.

IORA đã ưu tiên tăng cường an ninh hàng hải ở khu vực Ấn Độ Dương, thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia thành viên để chống cướp biển, đánh bắt trái phép và các mối đe dọa hàng hải khác. Những sáng kiến ​​này nhằm tạo ra một môi trường hàng hải an toàn hơn cho thương mại và hàng hải. Ngoài ra, IORA đang tích cực thúc đẩy nền kinh tế xanh, nhận diện tiềm năng to lớn của tài nguyên từ đại dương. Các quốc gia thành viên đang hợp tác cùng nhau để khai thác các ngành công nghiệp bền vững liên quan đến đại dương như đánh bắt cá, nuôi trồng thủy sản và du lịch, với mục tiêu kích thích tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Hơn nữa, những phát triển gần đây cho thấy cam kết ngày càng tăng đối với bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ trong IORA. Các sáng kiến ​​tập trung vào sự tham gia của phụ nữ vào các hoạt động kinh tế và hàng hải nhằm tạo ra các xã hội toàn diện và công bằng hơn.

BIMSTEC: Tăng cường hội nhập và kết nối kinh tế

BIMSTEC, Sáng kiến Vịnh Bengal về Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật Đa ngành, đặt lĩnh vực trước đây được biết đến là “Giao thông vận tải” lên hàng đầu trong bảy lĩnh vực hợp tác chính kể từ khi thành lập vào năm 1997. Kết nối giao thông luôn được công nhận là một yếu tố then chốt của các quốc gia thành viên, nêu bật vai trò quan trọng của nó trong hợp tác và hội nhập khu vực nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Một mạng lưới giao thông phát triển tốt và kết nối được coi là cần thiết để khai thác tối đa lợi ích của khu vực thương mại tự do. Điều này bao gồm việc thúc đẩy thương mại và đầu tư, cũng như thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như du lịch, giao lưu giữa người dân các nước và trao đổi văn hóa.

Việc thực hiện các hoạt động trong lĩnh vực Kết nối được giám sát bởi Nhóm công tác về kết nối giao thông BIMSTEC (BTCWG). Hơn nữa, hai Nhóm công tác BIMSTEC khác đã được thành lập với mục tiêu chính là đàm phán văn bản dự thảo Thỏa thuận vận tải ven biển BIMSTEC và văn bản dự thảo Thỏa thuận phương tiện cơ giới BIMSTEC. Các thỏa thuận này là công cụ điều chỉnh việc di chuyển của hành khách, phương tiện cá nhân và hàng hóa giữa các Quốc gia Thành viên BIMSTEC.

Kế hoạch tổng thể về kết nối giao thông BIMSTEC, kéo dài từ năm 2018 đến năm 2028 và được Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) hỗ trợ, thể một chiến lược và kế hoạch hành động toàn diện 10 năm. Kế hoạch này nhấn mạnh vào việc tăng cường liên kết giao thông trong tiểu vùng và trên nhiều khía cạnh kết nối khác nhau, bao gồm đường bộ, đường sắt, cảng, đường thủy nội địa, hàng không dân dụng, vận tải đa phương thức và kết hợp, tạo thuận lợi thương mại và phát triển nguồn nhân lực trong kết nối ngành.

Ngoài việc cải thiện kết nối vật lý, BIMSTEC đang tích cực nỗ lực hướng tới hội nhập kinh tế sâu sắc hơn giữa các quốc gia thành viên. Những nỗ lực hiện nay tập trung vào việc giảm bớt các rào cản thương mại, đơn giản hóa thủ tục hải quan và thúc đẩy thương mại trong vùng. Những sáng kiến ​​này đang có đà phát triển và dự kiến ​​sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo trong khu vực.

Kết nối vẫn là trọng tâm trong chương trình nghị sự của BIMSTEC, bao gồm cả cơ sở hạ tầng vật lý và khía cạnh kỹ thuật số. Các sáng kiến ​​gần đây nhằm nâng cao cơ sở hạ tầng giao thông, cải thiện kết nối năng lượng và thúc đẩy kết nối kỹ thuật số, tất cả đều góp phần tạo thuận lợi cho thương mại suôn sẻ hơn và thúc đẩy tương tác giữa người với người nhiều hơn.

Nhận thấy những thách thức an ninh ngày càng tăng trong khu vực, BIMSTEC đã tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an ninh và chống khủng bố. Các quốc gia thành viên tích cực trao đổi thông tin tình báo và các biện pháp thực hành tốt nhất để giải quyết các mối đe dọa chung, từ đó đảm bảo ổn định và an ninh khu vực.

Xu hướng gần đây

Thứ nhất, khu vực này đã chứng kiến ​​sự nổi lên của nhiều quốc gia thành viên ở cả IORA và BIMSTEC, bao gồm Ấn Độ, Bangladesh và Indonesia, những quốc gia đã cho thấy sự tăng trưởng kinh tế đáng kể trong khu vực tương ứng của họ. Sự năng động kinh tế hiện nay đang đóng vai trò là chất xúc tác cho sự thúc đẩy các nỗ lực hợp tác khu vực.

Ngoài ra, lợi thế đặc biệt của IORA là sự hợp tác liên khu vực, bao gồm ba lục địa là Đông - Nam Phi, Trung Đông - Nam Á và Đông Nam Á. Sự hiện diện của các góc nhìn và nền tảng đa dạng mang lại triển vọng quý giá cho sự hợp tác và phát triển tập thể.

Ngoài ra, đề xuất do Bangladesh đưa ra nhằm tạo ra Sáng kiến ​​Phát triển IORA nhấn mạnh xu hướng phổ biến hướng tới các chiến lược định hướng phát triển trong tổ chức. Các dự án này nhằm mục đích cung cấp một khuôn khổ vững chắc để đạt được sự phát triển kinh tế lâu dài và có trách nhiệm với môi trường.

Thứ ba, mạng lưới Hiệp hội các Quốc gia Vành đai Ấn Độ Dương (IORA) bao gồm năm quốc gia thành viên của G20, do đó mang lại cho chính phủ thành viên khả năng tiếp cận đáng kể vào hội nghị G20. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho họ có khả năng tham gia vào các cuộc tranh luận và thảo luận kinh tế quan trọng.

Thứ tư, việc xác định lại các động thái quyền lực đang diễn ra trong bối cảnh các động thái quyền lực toàn cầu đang phát triển, trong đó các cách phân loại thông thường chủ yếu dựa trên khả năng phòng thủ đang được đánh giá lại. Các cường quốc tầm trung trong Hiệp hội các Quốc gia Vành đai Ấn Độ Dương (IORA) và Sáng kiến ​​Vịnh Bengal về Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật Đa ngành (BIMSTEC) đảm nhận những trách nhiệm quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác và phát triển toàn diện.

Thứ năm, việc tập trung vào an ninh biển trong Hiệp hội các Quốc gia Vành đai Ấn Độ Dương (IORA) ngày càng được chú trọng khi các chính phủ thành viên tham gia vào các nỗ lực hợp tác nhằm giải quyết các vấn đề như cướp biển, đánh bắt trái phép và các hình thức đe dọa hàng hải khác. Mục tiêu chính của sáng kiến ​​này là mang lại một môi trường biển an toàn hơn, tạo thuận lợi cho thương mại và hàng hải.

Thứ sáu, việc thúc đẩy nền kinh tế xanh đang được các chính phủ thành viên của IORA theo đuổi mạnh mẽ, những người thừa nhận tiềm năng to lớn của tài nguyên đại dương. Những nỗ lực trong lĩnh vực đánh bắt, nuôi trồng thủy sản và du lịch nhằm mục đích thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo điều kiện tạo cơ hội việc làm.

Cuối cùng, những phát triển gần đây trong IORA chứng tỏ sự cống hiến ngày càng tăng cho việc thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ. Những nỗ lực đang được hướng tới việc tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các nỗ lực kinh tế và biển nhằm mục đích thúc đẩy sự hòa nhập lớn hơn trong toàn cộng đồng. Sự nhấn mạnh của BIMSTEC về kết nối giao thông và hội nhập kinh tế vẫn rất quan trọng. Những nỗ lực nhằm tăng cường kết nối vật lý và kỹ thuật số, giảm thiểu trở ngại thương mại và tối ưu hóa quy trình hải quan đang thu hút được sự chú ý và có tiềm năng kích thích phát triển kinh tế trong khu vực.

Tóm lại, cả IORA và BIMSTEC đều giữ vai trò then chốt trong việc tăng cường hợp tác khu vực trong khu vực Ấn Độ Dương và Vịnh Bengal. Những diễn biến gần đây nhấn mạnh cam kết ngày càng tăng trong việc giải quyết các thách thức chung, đặc biệt là về an ninh hàng hải và hội nhập kinh tế, đồng thời nhấn mạnh vào tính toàn diện và bình đẳng giới. Các tổ chức khu vực này sẵn sàng đóng góp đáng kể vào việc nâng cao sự ổn định, thịnh vượng và kết nối trong khu vực tương ứng của họ. Điều quan trọng là động lực phát triển của hợp tác khu vực ở khu vực Ấn Độ Dương và Vịnh Bengal nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của tiến bộ kinh tế, cải thiện kết nối và tăng cường an ninh trong việc định hình tương lai của các tổ chức này và các quốc gia mà họ đại diện.

Nguồn: TGP

Từ khóa: IORA, BIMSTEC, hội nhập quốc tế