Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi căng thẳng thương mại Mỹ-Trung vẫn tiếp diễn, việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang được thảo luận nghiêm túc. Các thuật ngữ như “gần bờ”, “kết bạn” và “Trung Quốc cộng một” đã trở thành một phần của từ vựng chính sách đối ngoại.

Đặc biệt, đánh giá của chính quyền Biden về chuỗi cung ứng đã nêu bật các lỗ hổng trong 4 lĩnh vực quan trọng – dược phẩm, khoáng sản quan trọng, pin xe điện và chất bán dẫn – đồng thời nhấn mạnh các phương pháp đa dạng hóa như hợp tác với các đồng minh như Nhật Bản và Hàn Quốc.

Mỹ có rất ít hoặc không có lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực pin xe điện, nơi các nhà sản xuất Hàn Quốc như LG Energy Solution, SK On và Samsung SDI nằm trong số 10 nhà sản xuất hàng đầu thế giới tính theo thị phần và đang cạnh tranh gay gắt với những gã khổng lồ của Trung Quốc như Contemporary Amperex Technology (CATL).

Trong khi Panasonic của Nhật Bản vẫn là một công ty đầu ngành thì tầm quan trọng của các nhà sản xuất Hàn Quốc ngày càng tăng lên.

Bên cạnh đó, với các yếu tố cơ bản như hiệp định thương mại tự do giữa Mỹ và Hàn Quốc, và mối quan hệ thân thiết không chỉ giữa Seoul và Washington, mà còn giữa Seoul và Tokyo, Hàn Quốc dường như là bến đỗ thân thiện lý tưởng để đa dạng hóa chuỗi cung ứng hướng tới, đặc biệt đối với các sản phẩm quan trọng như pin và chất bán dẫn.

Tuy nhiên, Seoul không phải lúc nào cũng có thiện cảm với chính sách công nghiệp của Washington. Hàn Quốc là một trong những quốc gia đối tác nêu quan ngại hoặc đặt vấn đề về việc Đạo luật khoa học và chip và Đạo luật giảm lạm phát của Mỹ sẽ tác động như thế nào đến các công ty Hàn Quốc.

Chính quyền Biden đã miễn trừ các nhà sản xuất chip của Đài Loan và Hàn Quốc khỏi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm mục đích hạn chế ngành công nghiệp bán dẫn của Trung Quốc đại lục. Nhưng những hạn chế của Washington đối với hoạt động của các công ty Hàn Quốc tại Trung Quốc là một viên thuốc đắng khó nuốt.

Hơn nữa, theo một nghiên cứu mới, Trung Quốc không chỉ dẫn đầu thế giới trong cuộc đua phát triển công nghệ tiên tiến – mà còn đi trước Mỹ ở 37 trên 44 lĩnh vực quan trọng – đây còn là thị trường lớn nhất cho chất bán dẫn.

Trong khi đó, các công ty Trung Quốc đang tìm cách đầu tư vào lĩnh vực pin của Hàn Quốc, nhằm vượt qua các hạn chế của chính quyền Biden và tận dụng hiệp định thương mại tự do của Hàn Quốc với Mỹ để được giảm thuế. Hơn 4 tháng đầu năm nay, các nhà đầu tư Trung Quốc và các đối tác Hàn Quốc đã công bố khoản đầu tư 4 tỷ USD vào lĩnh vực pin của Hàn Quốc. Điều này có thể làm suy yếu nỗ lực của chính quyền Biden nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc.

Sau đó, có tiết lộ rằng điện thoại thông minh mới của Huawei, Mate 60 Pro, chứa chip SK Hynix của Hàn Quốc. Công ty Hàn Quốc cho biết họ đang điều tra bí ẩn về việc làm thế nào mà chip của họ lại xuất hiện bên trong thiết bị Huawei, vì họ không còn hợp tác kinh doanh với gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc nữa.

Trong khi chính phủ Mỹ cố gắng thực hiện các lệnh cấm, kiểm soát xuất khẩu và các biện pháp khác nhằm hạn chế người Trung Quốc tiếp cận với các công cụ và công nghệ tiên tiến, các công ty Trung Quốc dường như đã tìm ra cách để có được phần cứng và phần mềm đó – hoặc tự chế tạo chúng. Theo báo cáo phân tích của TechInsights, Mate 60 Pro được trang bị chip Kir9000s mới, bộ vi xử lý 7 nanomet tiên tiến do Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) sản xuất.

Trong số 4 lĩnh vực được bảo vệ trong chuỗi cung ứng của Washington, các doanh nghiệp Hàn Quốc đóng vai trò then chốt ở 2 lĩnh vực: chất bán dẫn và pin xe điện. Khoáng sản quan trọng cũng là một lĩnh vực quan trọng đối với Hàn Quốc vì chúng được dùng để sản xuất pin cho xe điện.

Tuy nhiên, do cả nhu cầu của Trung Quốc và đầu vào của Trung Quốc đối với ba loại hàng hóa này đều rất lớn nên việc tách khỏi Trung Quốc trong các lĩnh vực này sẽ khá khó khăn.

Với việc các công ty Trung Quốc như Huawei và nhà sản xuất ô tô BYD mở rộng sang Đông Nam Á và các thị trường mới nổi khác, nhu cầu về đầu vào chắc chắn sẽ tăng lên. Mặc dù các công ty Trung Quốc có lịch sử lựa chọn nguyên liệu đầu vào được sản xuất trong nước nhưng họ có thể chọn đối tác Hàn Quốc khi thấy phù hợp.

Tuy nhiên, Tổng thống Hàn Quốc hiện tại, Yoon Suk-yeol, khác với người tiền nhiệm Moon Jae-in, có quan điểm cứng rắn hơn với Trung Quốc và sẵn sàng can dự với các quốc gia trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Điều đáng chú ý là sau khi Yoon được bầu vào năm ngoái, cả 4 lãnh đạo của nhóm an ninh QUAD đều nằm trong số 5 lãnh đạo quốc gia đầu tiên mà ông nói chuyện.

Hơn nữa, chính quyền Yoon kể từ đó đã công bố một chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương không chỉ bao gồm Mỹ và Úc là đối tác mà còn cả các quốc gia trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương từ Ấn Độ đến Việt Nam.

Về các lĩnh vực chiến lược, Seoul đang hỗ trợ ngành công nghiệp pin và đặt mục tiêu đầy tham vọng là giành 40% thị phần toàn cầu vào năm 2030.

Thành phố Pohang của Hàn Quốc, còn được gọi là “điều kỳ diệu của Vịnh Yeongil”, nhờ sự phát triển mang tính chuyển đổi của ngành thép vào những năm 1970, một lần nữa lại là trung tâm của nỗ lực thúc đẩy công nghiệp quốc gia. Vào thời điểm Mỹ và Nhật Bản cũng đang theo đuổi phát triển công nghiệp bản địa, Pohang đã giúp Hàn Quốc trở thành nước sản xuất pin lớn thứ hai thế giới, sau Trung Quốc.

Gần đây, một ủy ban lưỡng đảng của Hạ viện Mỹ kiểm tra cạnh tranh kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc đã thông báo cho một số công ty Mỹ rằng họ đang kiểm tra các khoản đầu tư của các công ty này vào các công ty Trung Quốc liên quan đến chất bán dẫn. Sẽ không quá xa vời khi tưởng tượng cánh tay dài của ủy ban kiểm tra sẽ vươn tới các lĩnh vực khác.

Tuy nhiên, quy mô của thị trường Trung Quốc vẫn tiếp tục thu hút tất cả các thực thể thương mại, dù là Hàn Quốc hay Mỹ.

Chính quyền Biden phải đưa ra một kế hoạch địa chiến lược mang lại cho các công ty Hàn Quốc một giải pháp thay thế cho thị trường Trung Quốc, nếu không sẽ phải tiếp tục gia hạn miễn trừ của Trung Quốc đối với các công ty Hàn Quốc – từ đó làm suy yếu chính sách công nghiệp của chính họ và cho phép “friendshoring” (tức chuyển các hoạt động trong chuỗi cung ứng hàng hóa về các nước thân thiện) chuyển thành “frenemyshoring” (chống đỡ những kẻ thù đội lốt bạn bè).

Nguồn: SCMP

Từ khóa: chiến tranh thương mại, chất bán dẫn, pin xe điện, Hàn Quốc, Mỹ, Trung Quốc