Điều gì xảy ra với các FTA của Ấn Độ?

an do

Cho đến nay, Ấn Độ đã ký 13 hiệp định thương mại tự do (FTA), tất cả đều khác nhau về phạm vi và tính chất. Nhưng phần lớn các hiệp định này đềuchưa mang lại những kết quả mong đợi và khiến thâm hụt thương mại của Ấn Độ cao hơn. Kim ngạch nhập khẩu của Ấn Độ từ các đối tác FTA đã tăng nhiều hơn xuất khẩu.

Trong giai đoạn 2017- 2022, xuất khẩu của Ấn Độ sang các đối tác FTA tăng 31%, trong khi nhập khẩu tăng 82%. Tỷ lệ tận dụng FTA của Ấn Độ vẫn rất thấp vào khoảng 25%, mặc dù tỷ lệ tận dụng ưu đãi dành cho các nước phát triển thường nằm trong khoảng 70%- 80%, Tỷ lệ tận dụng thấp này cho thấy sự thất bại của Ấn Độ trong việc tận dụng các lợi ích có được thông qua hiệp định thương mại song phương và đa phương. Nhận thấy sự kém hiệu quả của những FTA này, từ năm 2019, chính phủ Ấn Độ đã bắt đầu cân nhắc lại.

Một trong những lý do cơ bản dẫn đến khả năng tận dụng không đáng kể từ các FTA của Ấn Độ là việc thiếu sự tham vấn đầy đủ củangành và các bên liên quan trong quá trình đàm phán. Các nhà đàm phán chưa huy động được sự tham gia của các đại diện các ngành, doanh nghiệp và hiệp hội có liên quan, dẫn đến mức độ hiểu biết hạn hẹp về tác động tiềm năng của các FTA trong nhiều lĩnh vực. Hành động này dẫn đến việc trao quyền tiếp cận thị trường cho các đối tác FTA mà không xem xét đến những quan điểm và những khó khăn từ các ngành công nghiệp trong nước.

Mặc dù thuế tối huệ quốc của Ấn Độ cao hơn mức thuế của các nước đối tác, các FTA đã mang lại mức thuế suất thấp hơn, tạo điều kiện cho các đối tác thâm nhập sâu hơn vào thị trường Ấn Độ. Nhưng các rào cản phi thuế quan như các tiêu chuẩn nghiêm ngặt, các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật cùng các rào cản kỹ thuật đối với thương mại vẫn tồn tại, cản trở khả năng tiếp cận thị trường đối tác của các nhà xuất khẩu Ấn Độ và cơ hội xuất khẩu. Ví dụ, bất chấp có FTA với Nhật Bản nhưng xuất khẩu Ấn Độ vẫn trì trệ do tiêu chuẩn nhập khẩu cao của nước này.

Sự phức tạp từ các yêu cầu chứng nhận và quy tắc xuất xứ theo các FTA đã làm hạn chế khả năng của Ấn Độ trong việc hợp lý hóa quy trình của các nhà xuất khẩu. Các thủ tục và giấy tờ đã khiến các nhà nhập khẩu gặp khó khăn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn quy định; đồng thời, chi phí cấp giấy chứng nhận xuất xứ cao cũng làm tăng chi phí tuân thủ.

Việc chính phủ thiếu nỗ lực toàn diện để phổ biến các FTA giữa các bên liên quan trong ngành sau khi FTA được thực thi đã ngăn cản việc thực hiện hiệu quả các FTA. Sau khi các FTA có hiệu lực, các hoạt động tiếp cận cộng đồng còn hạn chế và hoạt động tiếp thị chưa đầy đủ để nâng cao nhận thức về lợi ích của các FTA đối với các nhà xuất khẩu. Nhiều nhà xuất khẩu không biết về những ưu đãi và lợi thế tiềm năng mà các FTA mang lại cho họ, dẫn đến việc chưa tận dụng được ưu đãi của các hiệp định.

Sự chênh lệch về hiệu quả hoạt động của các lĩnh vực sản xuất ở Ấn Độ và các nền kinh tế đối tác theo FTA như Hàn Quốc, Malaysia, Việt Nam và Thái Lan là một yếu tố khác ngăn cản tiến trình của các FTA. Các lĩnh vực sản xuất của Hàn Quốc và ASEAN vượt trội so với Ấn Độ trong các ngành công nghiệp quan trọng như điện tử, ô tô, sản phẩm từ da và sợi dệt cùng nhiều ngành khác.

Việc ASEAN tập trung vào nghiên cứu, đổi mới, hỗ trợ của chính phủ và nâng cấp chuỗi giá trị đã cho phép các quốc gia thành viên ASEAN sản xuất hàng hóa với chi phí thấp hơn, nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu của họ. Tuy nhiên, các nhà sản xuất Ấn Độ phải đối mặt với những thách thức khiến việc nhập khẩu từ ASEAN và Hàn Quốc trở nên cạnh tranh hơn về mặt chi phí so với sản xuất trong nước.

Ấn Độ đã nhận ra những sai sót trong các FTA hiện có và đã bắt đầu xem xét lại, trong đó Bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ- Piyush Goyal thừa nhận rằng các FTA trước đó không như kỳ vọng. Ấn Độ hiện đã hạn chế ký bất kỳ FTA nào trong khoảng một thập kỷ. Tuy vậy, Ấn Độ cũng dần thay đổi quan điểm khi ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện (ECTA) với Australia.

Điều đáng ngạc nhiên là xuất khẩu của Ấn Độ sang cả hai nước đã tăng đáng kể chỉ vài tháng sau khi CEPA được ký kết và số liệu thống kê tỷ lệ tận dụng FTA đáng chú ý cũng được báo cáo. Cùng với các hiệp định thương mại, những bước phát triển quan trọng bao gồm thúc đẩy cơ sở hạ tầng thương mại, thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp nhanh chóng và số hóa các thủ tục khác nhau.

Ấn Độ hiện đang áp dụng cách tiếp cận mới với các FTA và hợp tác với các đối tác có tiềm năng cao để tăng cường thương mại và có liên kết về mặt chính trị và chiến lược. Chiến lược FTA mới của Ấn Độ tìm kiếm các đồng minh chuỗi cung ứng đáng tin cậy và mạnh mẽ để cung cấp đầu tư, tiếp cận công nghệ và thương mại bền vững. Cùng với việc giảm thuế, các ưu tiên bao gồm xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, tích hợp sản xuất, thương mại kỹ thuật số và bảo vệ môi trường.

Khi Ấn Độ bắt đầu hành trình mới với các FTA, nước này nên xem xét những bài học kinh nghiệm từ các hiệp định trước đó, đặc biệt là liên quan đến tiếp nhận các tham vấn trong ngành. Ấn Độ nên cố gắng giảm bớt các rào cản phi thuế quan đối với các nhà xuất khẩu và nâng cao nhận thức về lợi ích của các FTA để giúp họ tăng cường khả năng tận dụng.

Do Ấn Độ duy trì mức thuế cao hơn đáng kể so với nhiều đối tác FTA tiềm năng của mình nên lợi ích dự kiến chỉ từ việc cắt giảm thuế dường như rất hạn chế. Nhưng việc thúc đẩy các FTA với các nền kinh tế tiên tiến có thể mang lại dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đáng kể, đồng thời kết hợp với hoạt động phổ biến công nghệ sẽ có khả năng bù đắp sự sụt giảm doanh thu do thu thuế nói trên và thậm chí có thể giảm thiểu cán cân thương mại âm.

Ngoài các FTA song phương, Ấn Độ cũng nên đánh giá khả năng tham gia các diễn đàn đa phương sau khi cân nhắc những hạn chế hiện hữu trong nước.

Nguồn: East Asia Forum

Từ khóa: hiệp định thương mại tự do, FTA, Ấn Độ