Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc cam kết sẽ bảo vệ sự thống trị trong chuỗi cung ứng với hội chợ có quy mô lớn được lên kế hoạch tổ chức vào tháng 11 năm 2023, nhưng hiện tại những nỗ lực của quốc gia này vẫn bị ám ảnh bởi thực tế rằng nhiều công ty đa quốc gia đang chuyển việc làm về nước, và thậm chí một số công ty Trung Quốc bị vướng vào tình trạng phân mảnh địa chính trị đi xa hơn nữa, điển hình như Mexico để đảm bảo các đơn hàng.

Dấu hiệu mới nhất của việc tách rời bắt nguồn từ gã khổng lồ ngành xe điện Tesla, công ty được cho là đã yêu cầu các nhà cung cấp Trung Quốc xây dựng nhà máy ở Mexico để hỗ trợ nhà máy “gigafactory” thế hệ tiếp theo được đề xuất tại đây. Tesla cũng có một nhà máy gigafactory ở Thượng Hải và các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã trải thảm đỏ chào đón CEO Elon Musk khi ông đến thăm Trung Quốc vào tháng 8 năm 2023.

Trong khi đó, các nhà phân tích cho biết, Trung Quốc đang đầu tư mạnh ở Mexico và tăng cường các chuỗi cung ứng tại đây để vượt qua các biện pháp hạn chế thương mại vào thị trường Hoa Kỳ.

Theo dữ liệu từ Mạng Lưới Caribe và châu Mỹ Latinh trên cổng nghiên cứu Trung Quốc, các doanh nghiệp Trung Quốc đã rót vốn 20,84 tỷ USD vào các dự án có trụ sở tại Mexico kể từ năm 2008, và khoảng 8,29 tỷ USD trong tổng số nàyđã được đầu từ kể từ năm 2018.

Cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc bắt đầu vào năm 2018 đã dẫn đến mức thuế trị giá hàng trăm tỷ USD được áp đặt lên các chuyến hàng vận chuyển hai chiều, khiến các nhà xuất khẩu Trung Quốc phải điều chỉnh lại chuỗi cung ứng quốc tế.

Washington đã tách rời hạn chế thương mại công nghệ cao với Trung Quốc hơn nửa thập kỷ qua, phù hợp với xu hướng tách rời chuỗi cung ứng trong thương mại hàng hóa như chip bán dẫn tiên tiến.

Evan Ellis, giáo sư nghiên cứu Mỹ Latinh tại Đại học Chiến tranhHoa Kỳ cho biết, các nhà cung cấp phần cứng mạng, máy khoan dầu, nhà sản xuất đồ may mặc và nhà phát triển xe điện từ Trung Quốc đã thích Mexico vì quốc gia này có khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ.

Ví dụ, vào tháng 2 năm 2023, gã khổng lồviễn thông Trung QuốcHuawei Technologiesđã thông báo rằng họ sẽ hợp tác với Cơ quan Hợp tác Phát triển Quốc tế Mexico về một chương trình trị giá 1,6 triệu USD để cung cấp cho các công ty khởi nghiệp nhiều quyền truy cập đám mây hơn.

Hàng hóa thành phẩm của nhà máy được vận chuyển thủ công từ Mexico qua biên giới đất liền của Hoa Kỳ, nơi mà họ được hưởng lợi từ Hiệp định Thương mại Hoa Kỳ-Mexico-Canada kéo dài ba năm nhằm cắt giảm thuế đối với nhiều loại hàng nhập khẩu.

Ellis cho biết: “Việc tách rời gây tổn hại cho Trung Quốc và có lợi cho Mexico, cho nên các công ty Trung Quốc đang vội vã đưa hoạt động sản xuất nearshoring đến gần Hoa Kỳ”.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Trung Quốc vẫn coi Hoa Kỳ như điểm đến xuất khẩu hàng đầu, với giá trị nhập khẩu của Hoa Kỳ từ Trung Quốc đạt 536,8 tỷ USD vào năm 2022.

Ông đã nói: “Trung Quốc đang cố gắng đầu tư vào Mexico như là một phần của các chuỗi cung ứng.” “Việc Trung Quốc đưa hoạt động sản xuất nearshoring là một cách để tự bảo vệ quốc gia này tránh khỏi sự tách rời.”

Ellis cho biết thêm Tổng thống Mexico Andres Manuel Lopez Obrador đã “rời xa” Hoa Kỳ về mặt chính trị và “đẩy các doanh nghiệp phương Tây ra”, và cả hai sự thay đổi này đều mang lại cơ hội cho Trung Quốc.

Guilherme Campos, giám đốc tư vấn kinh doanh quốc tế có trụ sở tại Thẩm Quyến với các dịch vụ chuyên nghiệp của công ty Dezan Shira & Associates cho biết: “Lý do các khoản đầu tư Trung Quốc được thực hiện ở Mexico, trong ngành sản xuất, là để đưa các sản phẩm đến gần khách hàng hơn nhằm tránh các vấn đề của chuỗi cung ứng.”

Zhao Xijun, phó hiệu trưởng Trường Tài chính của Đại học Nhân dân ở Bắc Kinh, cho biết Trung Quốc cũng tìm đến Mexico để mua năng lượng và hàng nông sản. Zhao dự báo: “Các lợi ích chung là mạnh mẽ, cho nên tình hình mua bán và thương mại sẽ tiếp tục phát triển.”

Ellis cho biết, những rủi ro đối với Trung Quốc ở Mexico bao gồm tổ chức công đoàn lao động tạinhà máy và nhận thức của công chúng rằng các doanh nghiệp Trung Quốc là các đối thủ cạnh tranh.

Tesla được cho là đang khuyến khích nhà cung cấp Trung Quốc xây dựng nhà máy ở Mexico. Lời kêu gọi đó diễn ra sau thông báo của CEO Elon Musk vào tháng 3 năm 2023 rằng Tesla sẽ xây dựng nhà máy gigafactory ở Mexico để sản xuất pin xe ô tô.

Văn phòng truyền thông châu Á-Thái Bình Dương của Tesla đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Một số nhà cung cấp Tesla đã công bố kế hoạch xây dựng nhà máy ở Mexico. Vào tháng 3 năm 2023, nhà sản xuất linh kiện ô tô Ningba Xusheng Group cho biết họ sẽ đầu tư lên đến 276 triệu USD để thành lập trụ sở sản xuất ở Mexico, và dự án đã chính thức ra mắt vào cuối tháng 5 năm 2023.

Nhà máy 5 năm tuổi Tesla ở Thượng Hải được thiết kế để sản xuất 500.000 xe điện mỗi năm.

Peng Peng, Chủ tịch điều hành của Hiệp hội Cải cách Quảng Đông cho biết, các ngành công nghiệp Trung Quốc đang hướng về Đông Nam Á, nơi có nguồn lao động giá rẻ dồi dào.

Các quan chức của Trung Quốc vẫn đang xúc tiến lợi thế chuỗi cung ứng trong nước, dự kiến sẽ được giới thiệu tại Hội chợ triển lãm chuỗi cung ứng quốc tế Trung Quốc diễn ra từ ngày 28/11 – 2/12 năm 2023. Hội chợ sẽ bao gồm một phân khúc về chuỗi cung ứng xe thông minh.

Ren Hongbin, Chủ tịch Hội đồng Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc, đã nói trong cuộc họp hôm 9/6/2023 rằng Hội chợ triển lãm Bắc Kinh là một ‘chủ đề quan trọng được quan tâm chung’ giữa Trung Quốc và Musk.

Trong chuyến thăm Trung Quốc gần đây, Musk đã gặp gỡ các quan chức thương mại và công nghiệp của quốc gia này.

James Chin, giáo sư nghiên cứu châu Á tại Đại học Tasmania (Úc), cho biết Tesla có thể đang khai thác các nhà cung cấp Trung Quốc cho hoạt động ở Mexico nhằm đa dạng hóa về mặt địa chính trị mà không thiếu các quan chức khó tính ở Bắc Kinh.

Nguồn: South China Morning Post

Từ khóa: Trung Quốc, Mexico, Hoa Kỳ, chuỗi cung ứng, đầu tư, Tesla