Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đối với nhiều tập đoàn và chính phủ, Trung Á thường bị bỏ qua. Khu vực Trung Á được biết đến với 5 quốc gia “Stan” thuộc Liên Xô cũ, trong đó Kazakhstan dẫn đầu là nền kinh tế lớn nhất khu vực, khu vực này đã bị đối xử như một “đứa trẻ bị lãng quên”. Tuy nhiên, nhận thức này đang thay đổi do hai yếu tố chính: tình hình địa chính trị đang thay đổi và lợi ích ngày càng tăng của Trung Quốc.

Vào tháng 10 năm 2022, chính phủ Kazakhstan đã tổ chức một hội nghị đổi mới và công nghệ cấp cao tại thủ đô Astana. Diễn giả chính, ông Theo Bertram, Phó Chủ tịch Quan hệ Chính phủ và Chính sách công Châu Âu tại TikTok, có chuyên bay gần nửa ngày từ London để tham dự. Ông khẳng định đã đến lúc TikTok tập trung vào Trung Á. Trong chuyến thăm, ông Bertram đã thông báo với các quan chức Kazakhstan rằng TikTok đã quyết định thành lập trụ sở khu vực Trung Á mới tại Kazakhstan.

Vào cuối năm 2022, TikTok đã đăng ký tại Trung tâm tài chính quốc tế Astana (AIFC), trung tâm tài chính và công nghệ đầy tham vọng của Kazakhstan. Công ty cũng thăng chức giám đốc chính sách cấp cao Takuya Yamaguchi có trụ sở tại Tokyo lên làm Phó chủ tịch và bổ sung Trung Á vào danh mục đầu tư của mình.

Trước khi xung đột ở Ukraine nổ ra, nhóm Moscow của TikTok đã quản lý từ xa các hoạt động tại 5 quốc gia Trung Á: Kazakhstan, Uzbekistan, Cộng hòa Kyrgyzstan, Tajikistan và Turkmenistan. Moscow thực sự là trụ sở khu vực cho cả Trung Đông Âu và Trung Á. Tương tự, nhiều công ty cũng giao nhiệm vụ cho các đội Trung Đông Âu của họ phụ trách khu vực Trung Á và xem đó như là trách nhiệm bán thời gian.

Tuy nhiên, thực tế địa chính trị và kinh tế mới đã thúc đẩy TikTok chuyển trụ sở chính ở Trung Á sang Kazakhstan. Các doanh nghiệp khác cũng đang cân nhắc những động thái tương tự từ Nga sang các nước Trung Á lân cận như Kazakhstan và Uzbekistan.

Với gần 40% trong tổng số 77 triệu dân số Trung Á là giới trẻ, các xu hướng nhân khẩu học mới làm nổi bật thị trường tiêu dùng trực tuyến phát triển lên. Thế hệ trẻ ngày càng bị ảnh hưởng bởi tiền vốn toàn cầu, xu hướng, thương hiệu và ý tưởng hơn là di sản Liên Xô của họ.

Đến tháng 6 năm 2023, gần 2.000 chuyên gia công nghệ thông tin đã chuyển từ Nga và Belarus đến Uzbekistan, góp phần vào sự phát triển nhanh chóng của Khu vực công nghệ thông tin của Tashkent. Trung tâm đổi mới này, được hỗ trợ bởi Bộ Công nghệ thông tin của Uzbekistan, đã tạo điều kiện cấp thị thực việc làm trong lĩnh vực công nghệ thông tin đặc biệt để thu hút nhân tài toàn cầu, chủ yếu đến từ Nga.

Giữa những thách thức địa chính trị, các nước Trung Á đang nỗ lực đa dạng hóa các mối quan hệ chính trị và kinh tế, phối hợp trong khuôn khổ C5+1 đã được thiết lập bao gồm Nhật Bản, Liên minh Châu Âu, Hàn Quốc, Ấn Độ và Hoa Kỳ. Kazakhstan, quốc gia giàu tài nguyên cũng đang khám phá các tuyến đường thay thế, chẳng hạn như Hành lang Trung tâm qua Biển Caspian, kết nối với Georgia, Azerbaijan, Thổ Nhĩ Kỳ và các đối tác châu Âu.

Trung Quốc cũng đã dần tăng cường đầu tư vào Trung Á thông qua sáng kiến Vành đai và Con đường đặc trưng của mình, hiện đã bước sang năm thứ tám kể từ khi ra mắt. Các thương hiệu Trung Quốc như Huawei và Xiaomi cũng có mặt ở khắp nơi trong khu vực rộng lớn, khiến chúng trở thành những thương hiệu được giới trẻ địa phương ưa chuộng.

Kazakhstan gần đây đã tổ chức Diễn đàn Hợp tác và An ninh Trung Á 2023 tại Astana, đánh dấu hội nghị chính sách khu vực đầu tiên được tổ chức trực tiếp sau đại dịch. Các đại biểu tham dự đến từ 25 quốc gia đều đồng tình rằng Trung Á đã đến lúc nổi lên. Một số ý kiến cho rằng các nước trong khu vực nên xem xét thành lập một liên minh tương tự như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Phương châm “Cùng nhau mạnh mẽ hơn” ngày càng phù hợp trong bối cảnh địa chính trị đang phát triển của Trung Á.

Các tác giả là George Chen, Giám đốc điều hành của The Asia Group, công ty tư vấn chính sách và kinh doanh có trụ sở tại Washington, đồng thời là học giả thỉnh giảng tại Đại học Quốc gia Chengchi ở Đài Bắc, và Iskander Akylbayev, Trưởng nhóm nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Kazakhstan.

Nguồn: Astana Times

Từ khóa: Trung Á, địa chính trị, cơ hội, đầu tư