Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong cuốn tiểu thuyết The Grapes of Wrath của John Steinbeck viết vào năm 1939 đã miêu tả cuộc đấu tranh của những tá điền ở Oklahoma trong thời kỳ Đại suy thoái. Do ảnh hưởng của hạn hán những tá điền này đã bắt đầu cuộc hành trình đến California để tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Giống như cuộc di cư được Steinbeck ghi lại, một câu chuyện khác đang diễn ra trong dòng chảy toàn cầu hóa và tái tổ chức kinh tế. Trong bối cảnh đang phát triển, Mexico và Trung Mỹ sẵn sàng tận dụng những lợi thế từng được cho là không thuận lợi so với nhiều khu vực ở châu Á.

Có rất nhiều yếu tố đang diễn ra. Các chuyên gia cho rằng “chuỗi cung ứng mở rộng” bắt nguồn từ sự tiến bộ vượt bậc trong công nghệ thông tin, khả năng xử lý nguyên vật liệu và phương thức quản trị hiệu quả là nhân tố góp phần làm cho hệ thống thống sản xuất “tinh gọn”, tạo ra khả năng cạnh tranh vô song.

Trong hơn 4 thập kỷ, các công ty Bắc Mỹ đã tuân theo những nguyên tắc này, đã mạo hiểm đến những bờ biển xa xôi – đặc biệt là khu vực châu Á – để tiết kiệm chi phí, mở rộng thị trường và nâng cao danh tiếng thương hiệu, thu về lợi nhuận đáng kể. Bên cạnh những nguyên tắc cơ bản, những yếu tố bổ sung cũng đóng vai trò quan trọng như tăng trưởng bền vững trong nước, chi phí ở nước ngoài thấp hơn, hệ thống thương mại quốc tế ổn định và mức độ hợp tác giữa các đối thủ nhà nước.

Mặc dù công nghệ internet và công nghệ container hóa đã củng cố vị thế trong thương mại, nhưng những thách thức gần đây đã làm nổi những nguy cơ đứt gãy của chuỗi cung ứng, đặc biệt là những chuỗi cung ứng trải dài trên khắp các châu lục. Sự gián đoạn chuỗi cung ứng từ đại dịch Covid-19, hành động không nhất quán của chính phủ, tắc nghẽn cảng, chậm trễ vận chuyển và chi phí ngày càng tăng đã làm tăng sự quan tâm đến mức độ rủi ro và thiệt hại của các công ty.

Cho đến ngày nay sự gián đoạn chuỗi cung ứng đã gây nhiều phiền toái hơn, dù đã được cảnh báo về mối nguy hiểm. Mỗi câu chuyện tin tức càng củng cố thêm mối lo ngại này. Chính vì vậy cần phải có kế hoạch hành động và các doanh nhân nhanh chóng hành động để tận dụng tình hình.

Ví dụ, gần đây, các tranh chấp lao động liên quan đến công nhân bốc vác ở Bờ Tây Hoa Kỳ và Canada đã gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với các tuyến vận tải biển xuyên Thái Bình Dương. Trong khi đó, Kênh đào Panama đang phải vật lộn với tình trạng tồn đọng chưa từng có do hạn hán gây ra tình trạng khan hiếm nước ngọt cần thiết cho các cửa kênh. Ngoài ra, cuộc chiến đang diễn ra của Nga ở Ukraine đã đặt ra những câu hỏi thích đáng về năng lực của các cường quốc toàn cầu trong việc quản lý tình trạng hỗn loạn một cách hiệu quả, nếu không muốn nói là ngăn chặn nó hoàn toàn.

Trước những thách thức này, một số người đã thực hiện hành động được gọi một cách sai lầm là hồi hương. Chất xúc tác cho điều này đến từ một việc không ngờ tới. Vào năm 2017, khó khăn trong việc đảm bảo thị thực việc làm H-1B cho nhân viên công nghệ ở nước ngoài trong các công ty có trụ sở tại Mỹ đã khiến một số người phải vội vàng di dời những nhân sự đó đến Canada, vì quốc gia này dễ xin thị thực việc làm hơn.

Ưu điểm chính của giải pháp này là ở cùng múi giờ và gần với các đội có trụ sở tại Hoa Kỳ. Ngoài ra mức lương ở Canada thấp hơn cũng là nhân tố quan trọng. Điều này đã thu hút sự chú ý của các nhà sản xuất đang tìm kiếm điểm đến ở phía nam Rio Grande. Khái niệm “gần bờ” không phải là mới, nhưng điều khác biệt hiện nay là động lực để thực hiện.

Trong thời gian tới, Mexico rất kỳ vọng vào các lĩnh vực phát triển ấn tượng - chẳng hạn như lắp ráp máy tính và phụ tùng xe cơ giới - sẽ tăng cường sự hiện diện của nhiều nhà máy sản xuất. Nhà sản xuất tai nghe Plantronics đã chuyển đến Mexico từ Trung Quốc, tương tự còn có các nhà cung cấp đồ nướng và bàn ghế ngoài trời Meco Corporation và công ty vật tư y tế DJO Global.

Hiện tượng này còn vượt xa cả các doanh nghiệp Mỹ. Lấy ví dụ Preslow, một nhà sản xuất hàng may mặc có trụ sở tại Thành phố Mexico với khách hàng quan trọng là Walmart. Nó đã chuyển hoạt động sản xuất trở lại Mexico vào năm ngoái. Gã khổng lồ nội thất Trung Quốc Man Wah, nhận ra sự biến động của xung đột thương mại toàn cầu, cũng đã thiết lập sự hiện diện ở Mexico để bảo vệ thị phần quan trọng của mình tại Mỹ.

Đây chính là giải pháp phù hợp. Mexico và khu vực Trung Mỹ có khả năng cạnh tranh về chi phí, sử dụng ngôn ngữ chung và mạng lưới giao thông đường bộ đáng tin cậy. Hơn nữa, nguy cơ căng thẳng địa chính trị dẫn đến gián đoạn nguồn cung là không có. Bởi vì, Mexico cũng là một bên tham gia Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada, hiệp định kế thừa Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ. Do đó, Mexico nổi lên như là quốc gia được hưởng lợi nhiều nhất.

Mặc dù vậy, việc di cư này không phải là không có thách thức. Mexico và Trung Mỹ vật lộn duy trì sự ổn định. Làn sóng người xin tị nạn qua biên giới phía nam nước Mỹ là một chủ đề đa phương nhạy cảm. Bạo lực cực đoan, được công bố rộng rãi liên quan đến buôn bán ma túy bất hợp pháp gây ra sự bất ổn. Mexico cũng thiếu cơ sở công nghiệp để đáp ứng hầu hết các quá trình chuyển đổi một cách liền mạch. Nó thường cần phải được xây dựng, một nỗ lực đầy rủi ro và tốn kém.

Vì những lý do này, rất ít người dự đoán được một sự dịch chuyển địa chấn. Tuy nhiên, sẽ là sai lầm nếu đánh giá thấp tác động của những quyết định thay đổi được thực hiện dần hoặc từng bước nhỏ. Thị trường được thực hiện ở mức cận biên và ngay cả sự thoái lui dù rất nhỏ cũng có thể phá vỡ các điều kiện thị trường. Ngay cả khi điều này không bao giờ thành hiện thực thì vẫn còn nhiều mối lo ngại hơn.

Các doanh nghiệp Bắc Mỹ đã vun đắp mối quan hệ hợp tác với các nhà cung cấp nước ngoài trong nhiều thập kỷ, bắt nguồn từ những cam kết lâu dài và sự thịnh vượng chung. Đây là quan điểm chính thống về chuỗi cung ứng truyền thống từ cuối thế kỷ 20. Thách thức ngày nay nằm ở việc điều hướng cuộc di cư sắp xảy ra này mà không gây ra bất hòa, tuy nhiên có một điều vẫn tồn tại: việc kịch liệt phủ nhận khả năng thay đổi thường là tín hiệu cho thấy những thay đổi đang diễn ra.

Giống như các nhân vật trong câu chuyện của Steinbeck, các lĩnh vực và ngành công nghiệp phải thích nghi để đảm bảo một tương lai tốt đẹp hơn. Khi những người nông dân tá điền bắt tay vào hành trình tìm kiếm sự thịnh vượng đầy gian khổ, thế giới kinh doanh ngày nay đang điều hướng đến những vùng biển chưa được khám phá, được thúc đẩy bởi các dòng cơ hội và thách thức. Tinh thần bền bỉ và theo đuổi một chân trời tươi sáng hơn vẫn còn phù hợp hơn bao giờ hết, thôi thúc chúng ta đúc kết kiến thức từ quá khứ đồng thời đón nhận lời hứa về một kỷ nguyên mới.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: Chiến tranh thương mại Mỹ- Trung, Mexico, thích ứng của doanh nghiệp