Trung Đông đang đóng vai trò huyết mạch đối với kinh tế Nga

trung dong

Đây là đánh giá của bà Anna Borshchevskaya, một chuyên gia về Nga tại Viện Washington về chính sách cận Đông.

Theo số liệu do Cơ quan thống kê Liên bang Nga mới công bố, kinh tế Nga trong quý 2 vừa qua đã tăng 4,9% so với cùng kỳ dù vẫn chịu nhiều sức ép từ các lệnh trừng phạt.

Kinh tế Nga được kỳ vọng tăng trưởng ở mức 2% trong năm nay, trong đó động lực cho sự phục hồi của kinh tế Nga không chỉ đến từ các hoạt động kinh tế trong nước mà còn từ việc chuyển dịch, mở rộng các quan hệ kinh tế sang các nước mà Nga gọi là các quốc gia thân thiện, đặc biệt là các quốc gia Trung Đông - khu vực đóng vai trò quan trọng trong các kế hoạch của Nga nhằm bù đắp những thiệt hại kinh tế do các lệnh trừng phạt gây ra.

Nga xác định Trung Đông là "một trong những ưu tiên trong chính sách kinh tế đối ngoại". Khu vực này cũng là điểm đến hàng đầu của các nhà đầu tư Nga khi ngày càng có nhiều công ty Nga quan tâm đến việc thâm nhập thị trường Trung Đông, từ các lĩnh vực như năng lượng, xây dựng nhà máy điện hạt nhân đến các sản phảm quốc phòng.

Đầu năm nay, các công ty quốc phòng lớn Nga đã tham gia một buổi trình diễn vũ khí ở Abu Dhabi để giới thiệu các công nghệ quốc phòng mới cho các đối tác Trung Đông. Trong khi công ty hạt nhân quốc doanh Rosatom của Nga đang tiến hành xây dựng một nhà máy điện hạt nhân tại Ai Cập.

Để thúc đẩy hợp tác với khu vực, năm 2022, Nga và các nước Vùng Vịnh tổ chức tới hơn 170 cuộc thảo luận hợp tác, 146 sự kiện giới thiệu sản phẩm thực phẩm. Nga cũng thúc đẩy các cuộc đàm phán về thuế với các nước khu vực như Oman, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất. Người tiêu dùng ở Vùng Vịnh hiện đã có thể mua các sản phẩm được sản xuất tại Nga thông qua các nền tảng trực tuyến như Noon.ae, Amazon.ae, Prostor.ae... Trong khi, lượng người Nga du lịch tới các nước Vùng Vịnh cũng tăng 63% vào năm ngoài, biến khu vực này trở thành thị trường du lịch lớn thứ hai của Nga - góp phần thúc đẩy giao thương giữa hai bên.

Theo đánh giá của bà Anna Borshchevskaya, một chuyên gia về Nga tại Viện Washington về chính sách cận Đông cho biết, Trung Đông đang đóng vai trò là huyết mạch kinh tế thực sự đối với Nga. Và đây là lý do tại sao nền kinh tế Nga không bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi lệnh trừng phạt của phương Tây.

Thế mạnh của Nga tại Trung Đông

Trong điều kiện bị phương Tây trừng phạt, việc đẩy mạnh phát triển quan hệ kinh tế với các nước Trung Đông đã trở thành một trong những hướng đi chiến lược đối với Nga. Các mặt hàng chính mà Nga xuất khẩu sang các nước Trung Đông là dầu khí, kim loại, ngũ cốc. Các nhà xuất khẩu Nga được cho là có nhiều kinh nghiệm trong thế giới Arab, vì vậy việc đa dạng hóa nguồn cung cho các thị trường mới không phải là vấn đề lớn. Lợi thế là sự tương đồng giữa nhu cầu các quốc gia này với nguồn cung sẵn có.

Hiện nay, Ai Cập đang là thị trường chính của thực phẩm Nga với 2,2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu nông sản. Trong cả năm qua, Nga đã tăng 2/3 xuất khẩu nông sản sang Trung Đông. Chỉ tính riêng kim ngạch thương mại giữa Nga và UAE vào năm 2022 đã tăng 68% và đạt 9 tỷ USD, đây là mức kỷ lục trong lịch sử quan hệ giữa hai nước.

Tầm quan trọng then chốt đối với các tuyến đường xuất khẩu của Nga đến Trung Đông là Hành lang vận tải quốc tế Bắc-Nam (ITC), một tuyến hậu cần đa phương thức từ Iran đến Nga. Theo Ngân hàng Phát triển Á-Âu, lưu lượng hàng hóa dọc hành lang quốc tế này đến năm 2030 có thể đạt từ 15 đến 25 triệu tấn, tùy theo kịch bản, chủ yếu là ngũ cốc và container.

Trung Đông đón đầu dòng đầu tư Nga

Nhìn vào một bức tranh tiêu biểu về sự đóng góp của người Nga trên thị trường bất động sản tại Dubai, chỉ riêng trong năm ngoái, theo các số liệu chính thức, có tới khoảng 1,2 triệu lượt người Nga tới Dubai. Trong số những người quyết định ở lại Dubai, có tới 70% là đã mua bất động sản tại đây, đa số là villa và những bất động sản ở phân khúc còn xa xỉ hơn nữa. Trong số những người Nga đã mua bất động sản tại Dubai, có tới gần 70% là mua tới bất động sản thứ hai, thứ ba. Khách hàng mua bất động sản từ Nga, nay được xem là một trong những động lực chính khiến giao dịch bất động sản tại Dubai đã đạt mức kỷ lục trong 7 tháng đầu năm nay, lên tới 60 tỷ USD.

Dubai là một mảnh đất nhỏ, chỉ lớn hơn Hà Nội một chút và đa phần là sa mạc. Thực tế Dubai và các mảnh đất Vùng Vịnh đang đánh giá cao nguồn tiền của các nhà đầu tư Nga, họ đang không muốn chậm chân trong việc thu hút các nhà đầu tư Nga trong bối cảnh phương Tây cấm vận Nga. Nếu bạn tới Dubai giờ đây sẽ không khó để gặp các nhân viên kinh doanh giới thiệu mình biết tiếng Nga, đặc biệt trong ba lĩnh vực du lịch, bất động sản và nhà hàng khách sạn.

Nhiều quốc gia Vùng Vịnh hiện khước từ các lệnh cấm vận của phương Tây nhắm vào ngành ngân hàng Nga, thậm chí, một số dự án bất động sản quảng cáo chấp nhận cả giao dịch tiền kỹ thuật số. Những yếu tố này được cho là đang rất hấp dẫn các nhà đầu tư Nga, thúc đẩy các dòng tiền từ Nga chảy về Vùng Vịnh.

Theo các chuyên gia, mặc dù vẫn còn những điểm bất đồng nhất định về một số vấn đề, song quan hệ kinh tế - thương mại giữa Nga và các nước Trung Đông đang liên tục được củng cố bởi các lợi ích song hành từ cả hai phía. Điều này cũng sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại, đầu tư giữa hai bên trong thời gian tới. Thậm chí, trong một kịch bản xa hơn, các chuyên gia cho rằng, một cơ chế hợp tác mới, tương tự như OPEC+ là Tổ chức hợp tác Vùng Vịnh mở rộng, với sự tham gia của Nga, có thể sẽ đóng một vai trò mới, không chỉ trong hợp tác giữa Nga với các nước khu vực, mà còn trên phạm vi toàn cầu.

Nguồn: VTV

Từ khóa: Trung Đông, Nga