Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các nền kinh tế mới nổi cùng nhau khắc phục “trật tự không hoàn hảo do phương Tây thống trị”

Với hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2023 sẽ được tổ chức tại Nam Phi vào cuối tháng 08, gần đây đã có một số quan điểm từ truyền thông phương Tây cố gắng thổi phồng rằng sự khác biệt giữa các thành viên BRICS sẽ ảnh hưởng đến sự thống nhất và mở rộng của nhóm trong tương lai, nhưng các quan điểm này đã bị các quốc gia thành viên bác bỏ.

Các nhà phân tích Trung Quốc cho biết hôm 03 tháng 08 rằng các quan điểm khác nhau là điều hết sức bình thường trong một tổ chức đề cao chủ nghĩa đa phương và dân chủ hóa các quan hệ quốc tế, nhưng nếu có bất kỳ ai cố gắng phóng đại sự khác biệt giữa các thành viên và hạ thấp tầm quan trọng của cơ chế hợp tác BRICS, thì điều đó chỉ chứng tỏ sự ghen tị và lo lắng của một số quốc gia phương Tây, nhất là những người muốn duy trì quyền bá chủ của Mỹ và một trật tự thế giới đơn cực, khi họ nhìn thấy sự hợp tác và phát triển không ngừng giữa các quốc gia ngoài khu vực phương Tây hoặc các nền kinh tế mới nổi.

Một số phương tiện truyền thông phương Tây, bao gồm Bloomberg và Reuters, gần đây thường xuyên đưa ra các báo cáo thổi phồng một số cái gọi là vấn đề mất đoàn kết giữa các thành viên BRICS khi hội nghị thượng đỉnh đang đến gần. Hôm 02 tháng 08, Reuters đưa tin rằng “Brazil đã phản đối việc mở rộng sức mạnh nhóm BRICS bằng cách bổ sung thêm các quốc gia thành viên, và những cuộc tranh luận về các tiêu chí gia nhập nhóm dường như không thể tránh khỏi tại hội nghị thượng đỉnh tháng này”, trích lời “ba quan chức chính phủ Brazil” giấu tên.

Tân Hoa Xã đưa tin hôm 02 tháng 08 rằng Tổng thống Brazil - Luiz Inacio Lula da Silva đặt nhiều kỳ vọng vào Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15, sẽ được tổ chức tại Nam Phi vào cuối tháng này, ông nhấn mạnh điều “cực kỳ quan trọng” là các quốc gia như Ả Rập Saudi, Argentina và các nước đang phát triển lớn khác đều sẵn sàng gia nhập nhóm.

Li Haidong, giáo sư tại Học viện Ngoại giao Trung Quốc, trao đổi với Global Times hôm 03 tháng 08 rằng trong một tổ chức quốc tế, nhiều quan điểm khác nhau là điều hết sức bình thường và “chúng ta có thể thấy nhiều tranh cãi và thậm chí xung đột trong NATO và G7”. Mỹ luôn cố gắng thúc đẩy đoàn kết giữa các đồng minh bằng cách “khiêu khích các mối đe dọa mới” và “tạo ra kẻ thù mới”, đồng thời “chia sẻ những rắc rối của Mỹ với các đồng minh”. Ở một mức độ nào đó, phương Tây còn chia rẽ hơn nhiều so với các nền kinh tế mới nổi.

Li cho rằng việc sử dụng những tin đồn và báo cáo vô căn cứ để phóng đại sự khác biệt giữa các thành viên BRICS chỉ cho thấy tư duy của một số quốc gia phương Tây, những người mong mỏi BRICS bị rối loạn và rơi vào tình trạng mất đoàn kết do đấu tranh nội bộ, nhưng ngay cả kiểu kỳ vọng này cũng khác xa với thực tế.

Hôm 02 tháng 08, ngoài Reuters, Bloomberg cũng đăng một bài báo nói rằng BRICS “không thể bao gồm cả Ấn Độ và Trung Quốc”, đồng thời cố gắng chỉ ra rằng căng thẳng giữa hai nước này “có thể sẽ ngăn cản nhóm BRICS đặt ra một thông điệp nhất quán đối với phương Tây”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ấn Độ Shri Arindam Bagchi đã lên án những lời đồn “vô căn cứ” và các báo cáo sai sự thật trên một số phương tiện truyền thông khi cho rằng Ấn Độ phản đối sự mở rộng của BRICS.

“Chúng tôi đã thấy một số suy đoán vô căn cứ cho rằng Ấn Độ có quan điểm chống lại việc mở rộng [BRICS]. Điều này là không đúng sự thật”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao trả lời yêu cầu bình luận của TASS về vấn đề mở rộng nhóm tại một cuộc họp báo hôm 03 tháng 08.

Lin Minwang, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Quốc tế của Đại học Phúc Đán, trao đổi với Global Times rằng mặc dù Trung Quốc và Ấn Độ có một số bất đồng, nhưng việc phóng đại sự khác biệt của họ và nói rằng cạnh tranh Trung Quốc-Ấn Độ đang cản trở sự phát triển của hai nước là không thực tế và không công bằng.

“Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia lớn đang phát triển, vì vậy trong nhiều vấn đề về phát triển và hợp tác ở Nam bán cầu, họ chia sẻ lợi ích chung, và đây là lý do tại sao nhóm BRICS có thể phát triển thành công trong những năm gần đây”, Lin lưu ý.

Trung Quốc và Ấn Độ đều đồng ý thúc đẩy việc mở rộng BRICS, nhưng hai nước có một số quan điểm khác biệt về việc ai nên tham gia trước.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là sự khác biệt giữa các quốc gia thành viên không thể hòa hợp, Lin nhấn mạnh rằng hợp tác là xu hướng chủ đạo bất chấp sự tồn tại của cạnh tranh trong nhóm.

Quan trọng hơn, ngoài Trung Quốc và Ấn Độ, hay các nền kinh tế mới nổi muốn tham gia nhóm thì BRICS còn bao gồm Nga, Nam Phi và Brazil nên tương lai của BRICS được quyết định bởi tất cả các thành viên chứ không chỉ một hai quốc gia. Các chuyên gia cho rằng BRICS nên làm việc lại trong nội bộ nhóm, việc phóng đại sự khác biệt giữa một số thành viên sẽ không dẫn đến một kết luận khách quan và đáng tin cậy.

Đại sứ Nam Phi tại Trung Quốc Siyabonga Cyprian Cwele chia sẻ cùng Global Times trong một cuộc phỏng vấn độc quyền vào tháng 7 rằng “ngay từ khi thành lập, BRICS chưa bao giờ được coi là một nhóm độc quyền. Nó đang thúc đẩy tính toàn diện, cải cách quản trị toàn cầu và các thể chế tài chính, một hệ thống đa phương công bằng hơn và tăng cường quản trị đa phương theo hệ thống Liên hợp quốc. Trung Quốc tin tưởng vào việc thúc đẩy thương mại toàn cầu chứ không phải chủ nghĩa bảo hộ”.

“Xét về sự gia tăng lợi ích, một yếu tố chính là lợi ích của việc trở thành thành viên BRICS đang được các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi khác nhìn thấy. Ví dụ, thương mại giữa các thành viên BRICS đã tăng lên, sau đó được chuyển thành lợi ích trực tiếp cho các cơ hội việc làm và tăng trưởng kinh tế”, đại sứ nước chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh BRICS năm nay cho biết.

Wang Yiwei, Giám đốc Viện các vấn đề quốc tế tại Đại học Nhân dân Trung Quốc đánh giá tiềm năng to lớn của cơ chế BRICS, một số nước phương Tây, đặc biệt là Mỹ, “đang cố gắng chia rẽ thế giới” thành ba nhóm là Mỹ và EU, Trung Quốc và Nga, và Nam bán cầu bao gồm cả Ấn Độ”.

“Theo đó, điều này có thể kích động các vấn đề nội bộ trong các quốc gia không thuộc phương Tây và phá vỡ sự hợp tác giữa các nền kinh tế mới nổi. Các thành viên BRICS không nên rơi vào cái bẫy này và hãy đoàn kết để cùng nhau xây dựng một toàn cầu hóa hướng tới sự công bằng và hợp lý hơn, và để giải quyết những vấn đề mà phương Tây đã thất bại hoặc không sẵn sàng giải quyết theo trật tự quốc tế do phương Tây hoặc nước Mỹ thống trị”, ông Wang cho hay.

Li ủng hộ quan điểm này, cho rằng BRICS sẽ không bao giờ chọn cách đối đầu theo nhóm với phương Tây và ngay cả khi BRICS có bao gồm nhiều thành viên hơn trong tương lai, họ cũng không quan tâm đến việc thách thức G7 hoặc các tổ chức do Mỹ lãnh đạo khác, vì BRICS với mục tiêu nỗ lực xây dựng một nền toàn cầu hóa mới bao trùm, mở rộng, hỗ trợ lẫn nhau và hội nhập, không muốn mắc phải sai lầm của toàn cầu hóa do phương Tây hay do Mỹ dẫn đầu đã gây ra sự bất công ngày càng tăng, phát triển không đồng đều, thậm chí hỗn loạn trên toàn thế giới.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: BRICS; Trung Quốc; Mỹ; chia sẻ; lợi ích; mở rộng; mới nổi