Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mỗi tuần mang đến những thách thức mới cho chính phủ Anh của ông Rishi Sunak, vì vậy không có gì đáng ngạc nhiên khi Anh tuyên bố đã chính thức gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương.

Nhìn bề ngoài, thỏa thuận này dường như sẽ mang lại lợi ích cho Vương quốc Anh khi tham gia một hiệp định thương mại bao trùm khoảng 13% tổng sản phẩm quốc nội của thế giới. Hiệp định gồm Úc, Brunei, Canada, Chi Lê, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam. Vương quốc Anh là quốc gia châu Âu đầu tiên tham gia vào khối thương mại và đây sẽ là nền kinh tế lớn thứ hai trong khối, chỉ sau Nhật Bản.

Hiện tại, các doanh nghiệp trong khối CPTPP thuê khoảng 400,000 lao động trên khắp Vương quốc Anh. Phố Downing khẳng định rằng về mặt kinh tế, những công ty như vậy vượt xa các công ty Anh, vì mặc dù các công ty này chỉ chiếm 0,3% tổng số doanh nghiệp ở Vương quốc Anh, nhưng họ tạo ra 6,1% tổng doanh thu của cả nước Anh.

Chính phủ cũng cho rằng, không giống như EU, CPTPP không phải là một thị trường chung hay một liên minh hải quan. Vì vậy, các nước không bắt buộc phải có các tiêu chuẩn giống hệt nhau- đây là một thực tế khiến các công đoàn thương mại của Anh lo ngại, đe dọa đối với quyền của người lao động, các dịch vụ công và quá trình ra quyết định dân chủ mà họ tin rằng sẽ khiến tình trạng thất nghiệp tăng thêm.

Một thách thức quan trọng khác đối với Thủ tướng Sunak trong việc tìm cách bán thỏa thuận là mặc dù cơ hội thị trường có thể là đáng kể trong dài hạn, thì ngay cả đánh giá của chính phủ cũng cho thấy lợi ích kinh tế dành cho Vương quốc Anh sẽ rất nhỏ - chỉ khoảng 0,08% GDP trong vòng 10 năm. Nói cách khác, tất cả các quốc gia CPTPP cộng lại chỉ chiếm khoảng 8% xuất khẩu của Vương quốc Anh vào năm 2019 - thấp hơn mức xuất khẩu sang thị trường Đức.

Trước mắt, các cơ hội tiềm năng của Vương quốc Anh khi chính thức bắt đầu giao thương với các nước CPTPP theo những điều khoản mới sẽ tùy thuộc vào từng quốc gia và từng lĩnh vực cụ thể. Ví dụ, Brunei và Malaysia hiện chiếm chưa đến 0,5% tổng thương mại của Vương quốc Anh và là hai quốc gia trong khối mà Anh không có thỏa thuận thương mại hiện tại.

Xét về mặt ngành hàng, dự đoán các nhà sản xuất sữa sẽ có cơ hội xuất khẩu sang Canada, Chi Lê, Nhật Bản và Mexico, trong khi các nhà sản xuất thịt bò, thịt lợn và gia cầm sẽ có cơ hội tiếp cận tốt hơn vào thị trường Mexico. Ngoài ra, các điều khoản cũng có thể giúp các nhà sản xuất các mặt hàng như máy móc và dược phẩm của Anh- trong số những mặt hàng xuất khẩu có giá trị nhất của quốc gia này quốc gia này sang khối- bằng cách cho phép họ mở rộng chuỗi cung ứng giữa các nước thành viên.

Theo Phòng Thương mại Anh, CPTPP có thể phù hợp nhất đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Anh để nâng cao hiệu quả bằng cách nhập khẩu linh kiện các nước thành viên và sau đó sử dụng trong sản xuất hàng hóa xuất khẩu. Ngoài ra còn có các điều khoản nâng cao cho dòng dữ liệu, làm cơ sở cho sự gia tăng của thương mại quốc tế.

Mặc dù, điều này có lợi cho một số công ty, nhưng tổ chức tư vấn Chatham House của Anh đã nhấn mạnh rằng lợi ích kinh tế của việc gia nhập hiệp định không được tiết lộ bởi vì nước này đã có các hiệp định thương mại tự do song phương với 9/11 nước thành viên CPTPP. Bên cạnh đó, hiệp định CPTPP cũng sẽ không thể bù đắp chi phí thương mại thua lỗ do Brexit để lại.

Tuy nhiên, những người lạc quan như Bộ trưởng Thương mại Kemi Badenoch cho rằng CPTPP giống như công tắc khởi động và các ước tính hiện tại chưa tính đến tình hình thực tại chẳng hạn một số thành viên- ví dụ như Việt Nam- đang nhanh chóng gia tăng tầm quan trọng trong thương mại toàn cầu. Bà Badenoch cũng nhấn mạnh lợi ích chính của hiệp định mới là khả năng tiếp cận nhiều hơn vào tất cả thị trường CPTPP, bao gồm cam kết loại bỏ hoặc giảm tới 95% phí hoặc thuế nhập khẩu.

Tuy nhiên, điều quan trọng là bao nhiêu cơ hội tiềm năng của việc gia nhập CPTPP dựa trên những lợi ích không thể định lượng trong tương lai nếu Anh có thể chuyển hướng mô hình thương mại của mình sang châu Á- Thái Bình Dương- khu vực vốn được dự báo chiếm ít nhất 50% tăng trưởng toàn cầu từ nay- 2035. Điều này có thể xảy ra nhưng vẫn chưa chắc chắn.

Một “món hời” lớn sẽ đến nếu Hoa Kỳ quay lại bàn đàm phán gia nhập CPTPP. Hoa Kỳ nhập khẩu xấp xỉ gấp đôi lượng hàng xuất khẩu của Anh so với tất cả các quốc gia CPTPP hiện nay cộng lại, nhưng việc gia nhập CPTPP của Hoa Kỳ sẽ còn phụ thuộc vào những thay đổi trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Joe Biden hoặc người kế nhiệm tương lai của Nhà Trắng.

Do đó, việc ký kết thỏa thuận dựa trên đánh giá sơ bộ về tác động và những quốc gia mới nào có thể gia nhập trong tương lai của thỏa thuận, càng nhấn mạnh những thách thức và cơ hội quan trọng mà Vương quốc Anh phải đối mặt trong những năm tới trên mặt trận thương mại. Mặc dù, quốc gia này có những thế mạnh đáng gờm và liên tục là một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới, song một số người ủng hộ Brexit đang quá lạc quan về việc đàm phán một loạt các thỏa thuận mới trong vài năm sau khi rời EU.

Thậm chí, người ta còn nói về việc London sẽ mở ra một kỷ nguyên thương mại toàn cầu mới vào những năm 2020, bao gồm cả việc nhanh chóng đàm phán các thỏa thuận thương mại song phương với hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, những tham vọng như vậy đã bị dập tắt bởi thực tế về khả năng thương lượng hạn chế của Anh trong một thế giới được định hình bởi các siêu cường kinh tế toàn cầu.

Do đó, CPTPP đại diện cho một “canh bạc” dài hạn quan trọng đối với nước này. Hiệp định dự kiến chỉ có tác động biên trong ngắn hạn và trung hạn, sự thành công của CPTPP sẽ phụ thuộc vào các vấn đề như bảo vệ quyền lợi của người lao động Anh và số công ty Anh có thể chuyển hướng mô hình thương mại của họ sang châu Á- Thái Bình Dương và châu Mỹ trong thập kỷ tới.

Nguồn: Arab News

Từ khóa: Vương quốc Anh, hiệp định CPTPP, lợi ích thương mại