Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Dự án phi đô la hóa sử dụng công nghệ blockchain chấm dứt quyền bá chủ của đồng đô la xanh

Những người ủng hộ việc phi đô la hóa sẽ không hài lòng với đặc quyền quá đáng của Mỹ. Nhưng họ có thể làm gì về nó?

Các nhà phân tích thường cho rằng quyền bá chủ của đồng đô la Mỹ là do được ưu tiên sử dụng trong thương mại quốc tế. Ngay cả một thập kỷ sau khi Trung Quốc vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia thương mại hàng hóa lớn nhất thế giới, sự thống trị của đồng đô la Mỹ dường như không hề suy giảm. Sự kỳ vọng về đồng petroyuan của Trung Quốc cho đến nay vẫn chỉ là một huyền thoại, mặc dù một số nhà nhập khẩu như Pakistan rất muốn thanh toán dầu thô của Nga bằng đồng tiền của Trung Quốc.

Đồng đô la xanh có vai trò lớn trong việc huy động vốn. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sẽ mất nhiều thời gian để điều chỉnh các công ty và ngân hàng vay và phòng ngừa rủi ro của họ phù hợp về năng lực, tính thanh khoản và độ mở của thị trường vốn định giá bằng đồng đô la. Một đồng tiền chung được đề xuất cho nhóm BRICS gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi có thể gặp khó khăn vì lý do tương tự.

Tuy nhiên, xu hướng phi đô la hóa vẫn có thể thực hiện thông qua các công ty công nghệ kỹ thuật số.

Đối với các loại tiền tệ kém thanh khoản, đồng đô la Mỹ vẫn chiếm ưu thế vững chắc. Đó là phần lớn lý do khiến cho đồng đô la Mỹ chiếm 90% giao dịch ngoại hối. Các đại lý thường thấy hiệu quả hơn khi sử dụng đồng đô la để chuyển đổi trung gian. Trước tiên, tiền được chuyển đổi sang đồng đô la Mỹ và sau đó được chuyển đổi lại thành bất kỳ loại tiền nào mà ngân hàng của người nhận thanh toán sẽ chấp nhận: đồng euro, đồng yên, đồng franc Thụy Sĩ hoặc loại tiền tệ khác. Đồng đô la có thể chiếm 40% doanh thu, khoảng 6,6 nghìn tỷ đô la mỗi ngày.

Đây là điều khiến Tổng thống Brazil, Luiz Inacio Lula da Silva bận tâm. Bỏ qua nhu cầu về đồng đô la như loại tiền tệ trung gian cũng là tầm nhìn được vạch ra bởi các Bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương của các quốc gia Đông Nam Á tại Bali vào năm ngoái. Họ muốn các khoản thanh toán được giao dịch ở Thái Lan bằng ứng dụng của Indonesia được trao đổi trực tiếp giữa rupiah và baht.

Năm ngân hàng trung ương trong khu vực — Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan — đang tìm cách thực hiện điều này bằng cách đồng bộ hóa các hệ thống thanh toán tức thời, dựa trên điện thoại thông minh, trong nước của họ theo một giao thức được gọi là Nexus. Điều này sẽ giải quyết một số vấn đề hiện có liên quan đến thời gian chuyển đổi bị chậm. Các khoản phí khổng lồ mà các ngân hàng tính cho các giao dịch xuyên biên giới cũng sẽ giảm, hoặc ít nhất là trở nên minh bạch hơn đối với khách hàng.

Tuy nhiên, vấn đề về chuyển đổi ngoại tệ sẽ vẫn tồn tại. Bởi vì đồng đô la Singapore là đồng tiền duy nhất ở Đông Nam Á đủ điều kiện để thanh toán bởi CLS Group Holdings. Đồng đô la Singapore sở hữu bởi nhiều ngân hàng lớn nhất thế giới, CLS sắp xếp các khoản thanh toán để không bên nào trong giao dịch bị giữ lại yêu cầu bồi thường sau khi họ đã thực hiện nghĩa vụ của mình.

Rủi ro thanh toán buộc các ngân hàng phải trích lập vốn dự phòng. Điều đó có một khoản phí. Do đó, đối với một khu vực thanh toán song phương kém thanh khoản ở Đông Nam Á, cả đồng đô la Singapore và đô la Mỹ — hoặc ít nhất là một trong số chúng — sẽ vẫn là phương tiện ưu tiên vì giúp cắt giảm chi phí. Nexus sẽ không thay đổi điều này. Cho dù BRICS có thúc ép đối thủ cạnh tranh thực hiện IOU thì đồng đô la xanh sẽ không biến mất.

Một cách để điều chỉnh chính là sử dụng công nghệ blockchain để loại bỏ rủi ro trong thanh toán. Nếu tất cả các quốc gia đặt các loại tiền kỹ thuật số hoặc CBDC của ngân hàng trung ương trên một nền tảng chung, thì sẽ dễ dàng đảm bảo “tính nhất quán trong giao dịch” Việc chuyển tiền xuyên biên giới sẽ thành công toàn bộ hoặc thất bại hoàn toàn. Tiền sẽ không bị mắc kẹt ở đâu đó trong các chuỗi ngân hàng giữa người gửi và người nhận. Trong các hành trình thanh toán mà đồng đô la chỉ là một phương tiện — chứ không phải nguồn gốc hay đích đến — nó có thể bị loại bỏ. Mã thông báo sẽ cung cấp sự an toàn cho các bên trung gian.

Mạng CBDC đa tiền tệ có thể loại bỏ phần lớn chi phí giao dịch trị giá 120 tỷ đô la mỗi năm. Tuy nhiên, trước hết phải đảm bảo được sự phối hợp và lòng tin vững mạnh để tạo ra hệ thống toàn cầu như vậy. Sau đó phải thống nhất về quyền sở hữu và quản trị vốn là 2 nhân tố quyết định sự thành công của sáng kiến. Đặc biệt là khi cùng một công nghệ blockchain được sử dụng một cách khả thi hơn để duy trì tính đặc biệt của đồng đô la.

Trong một thử nghiệm gần đây với ngân hàng trung ương Singapore, Cục Dự trữ Liên bang New York chỉ ra rằng họ có thể giữ đồng đô la hoạt động ngay cả trong thế giới blockchain. Một loại tiền trung chuyển được quản lý để thực hiện tới 47 khoản thanh toán trong một giây của 2 quốc gia khác nhau vố có giá trị tiền tệ có tính thanh khoản thấp. Sổ cái phân tán sẽ không chia sẻ kỹ thuật cho các bên tham gia nếu không có sự đồng thuận ở bộ phận trung tâm. Hơn nữa, Fed không cần đồng đô la kỹ thuật số để làm điều này. Một mã thông báo giao dịch, chỉ dành cho các ngân hàng, là đủ.

Các thử nghiệm như Dự án Cedar Giai đoạn II x Ubin+ cho thấy một điều: Fed có thể đang dành thời gian để quyết định có phát hành tiền tệ kỹ thuật số hay không. Đồng CNY điện tử, hiện có sẵn thông qua ví WeChat Pay và Alipay phổ biến cho 1 tỷ người bán lẻ sử dụng, đang được chấp nhận tại các cửa hàng ở Trung Quốc. Sớm hay muộn, đồng nhân dân tệ trực tuyến sẽ vươn ra toàn cầu.

Nếu các quốc gia BRICS quan tâm thực hiện về một loại tiền tệ duy nhất cho thương mại, họ cũng có thể cung cấp một phiên bản kỹ thuật số. Nhưng tại sao bất kỳ lựa chọn thay thế nào trong số này lại nhận được đánh giá từ các bên trung gian rằng nếu mã thông báo bán buôn bằng đồng đô la Mỹ sẽ tiện lợi đối với thanh toán quan trọng ở khu vực có tính thanh khoản thấp ? Đô la thực chất vẫn rất vững mạnh.

Nguồn: Japan Times

Từ khóa: đồng đô la Mỹ, tiền điện tử, kỹ thuật số, phi đô la hóa