Toàn cầu hóa không chết, nó đang biến chuyển – điều này sẽ thay đổi cách chúng ta kinh doanh

Giáo sư Kinh tế Quốc tế Richard Baldwin cho biết tương lai của thương mại là các dịch vụ trung gian – và đây là tin tốt cho người lao động ở các thị trường mới nổi

AdobeStock 524371662 680x422

Toàn cầu hóa đã chết? Không, nhưng nó đang thay đổi - nhanh hơn chúng ta nghĩ và theo những cách mà chúng ta không lường trước được. Toàn cầu hóa đang chuyển đổi khi chúng ta nói ít hơn về công nghiệp, khai thác mỏ và nông nghiệp và nhiều hơn về các dịch vụ, những thứ coi trọng.

Điều này sẽ thay đổi căn bản cách thức kinh doanh của thế giới. Nó sẽ thay đổi con đường phát triển, trong đó các thị trường mới nổi sẽ được hưởng lợi nhiều nhất. Và đối với chúng ta, những người đang sống ở các quốc gia giàu có, nó sẽ thay đổi căn bản cách chúng ta sống và làm việc.

Đầu tiên, có một số sự thật. Một: thương mại hàng hóa thế giới đã đạt đến đỉnh điểm. Điều này rất rõ ràng, nếu bạn vẽ biểu đồ xuất khẩu hàng hóa thế giới theo phần trăm GDP của thế giới. Từ năm 1993 đến năm 2008, xuất khẩu hàng hóa của thế giới tăng nhanh trong thời kỳ siêu toàn cầu hóa hay cách mạng chuỗi giá trị toàn cầu. Sau đó, cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra, dẫn đến sự sụp đổ lớn trong thương mại toàn cầu. Hệ thống đã hồi phục sau đó, nhưng thương mại hàng hóa đã có xu hướng giảm mạnh kể từ đó.

Ngược lại, xuất khẩu dịch vụ toàn cầu không đạt đỉnh, thậm chí không chựng lại; nó vẫn tiếp tục phát triển. Hơn nữa, sự khác biệt giữa các con đường tăng trưởng đã trở nên khá lớn. Nếu bạn nhìn vào xu hướng giá trị kể từ năm 1998, dịch vụ đã tăng gấp 15 lần nhưng hàng hóa chỉ tăng 9 lần. Nếu sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng đó vẫn tiếp diễn, thì trong vòng vài thập kỷ, dịch vụ sẽ chiếm hơn một nửa tổng thương mại thế giới.

Đằng sau điều này là gì? Hai thứ đang phát triển đồng thời nhờ công nghệ kỹ thuật số: tự động hóa và toàn cầu hóa. Bởi vì điều quan trọng là phải xem xét chúng cùng nhau, nên tôi gọi nó là “globotics”, một từ xấu xí nhưng dễ nhớ. Đó là chủ đề trong cuốn sách của tôi, The Globotics Upheaval: Globalization, Robotics and the Future of Work.

Hãy cân nhắc một chút: tại sao sản xuất hàng hóa của bạn ở Trung Quốc lại rẻ hơn? Robot có rẻ hơn không? Không, đó là lao động. Giờ đây, công nghệ kỹ thuật số đang tự động hóa lao động khỏi quá trình sản xuất, điều này đang làm giảm sự khác biệt về chi phí giữa các quốc gia. Khi những chênh lệch chi phí đó trở nên đủ hẹp, việc sản xuất sẽ được nội địa hóa dễ dàng hơn. Đây không phải là về tái định vị; đó là sản xuất hàng hóa đến gần hơn với khách hàng.

Hiện tại, xuất khẩu dịch vụ do các quốc gia có mức lương cao thống trị, nhưng xuất khẩu của các quốc gia có mức lương thấp đã tăng nhanh hơn kể từ năm 2016. Vào năm 2021, dựa trên dữ liệu từ Tổ chức Thương mại Thế giới, hai phần ba (64%) dịch vụ của thế giới được xuất khẩu từ các nước giàu, trong khi Trung Quốc xuất khẩu khoảng 5%, Ấn Độ 5% và phần còn lại của thế giới là 26%. Giờ đây, xuất khẩu của các nền kinh tế thị trường mới nổi đang tăng nhanh hơn so với các nước phát triển.

Điều quan trọng cần lưu ý là “dịch vụ” không còn chỉ có nghĩa là các dịch vụ cuối cùng, chẳng hạn như dịch vụ kiến trúc hoặc y tế. Nó có nghĩa là các dịch vụ trung gian – tất cả các dịch vụ hỗ trợ tại văn phòng đi vào các dịch vụ cuối cùng đó. Nếu bạn đang điều hành một doanh nghiệp, bạn đã mua nhiều dịch vụ từ các doanh nghiệp khác – và chính những dịch vụ B2B này – nhân sự, kế toán, sổ sách – là tương lai của thương mại.

Bây giờ hãy xem xét cung và cầu. Nhu cầu về các dịch vụ trung gian này là rất lớn ở các quốc gia giàu có. 30% tổng chi tiêu ở các quốc gia giàu có là dành cho các dịch vụ trung gian. Tại sao? Bởi vì bạn cần các dịch vụ trung gian để điều hành mọi doanh nghiệp. Bạn cần nó trong khai thác mỏ, sản xuất và nông nghiệp, nhưng đặc biệt là trong các ngành dịch vụ chiếm 2/3 hoặc 3/4 toàn bộ nền kinh tế.

Điều đáng chú ý là nguồn cung lao động rất lớn ở các thị trường mới nổi và họ đã làm các dịch vụ kế toán và văn phòng hỗ trợ cho chính công ty của họ. Thương mại giữa các nước phát triển vẫn thống trị các dịch vụ trung gian, nhưng xuất khẩu của các nước ngoài OECD đang tăng nhanh gấp đôi kể từ năm 1995.

Vì vậy, tin tốt là phép màu của thị trường mới nổi sẽ tiếp tục và lan rộng nhưng dựa trên dịch vụ hơn là công nghiệp và hàng hóa. Các quốc gia trên khắp thế giới có những người lao động tài năng với mức lương thấp giờ đây sẽ tham gia xuất khẩu dịch vụ và điều này sẽ rất phi thường. Chỉ cần nghĩ về cách điều này có thể biến đổi các thành phố như Nairobi, Bogota và Buenos Aires.

Đây là năm lý do tại sao thương mại dịch vụ trung gian sẽ tiếp tục phát triển nhanh hơn trong nhiều thập kỷ:

Các rào cản đối với thương mại dịch vụ cao hơn nhiều so với các rào cản đối với thương mại hàng hóa, vì vậy khi các rào cản đó được dỡ bỏ, thương mại sẽ có tiềm năng mở ra rất lớn.
Hầu hết các rào cản đối với các dịch vụ trung gian đều liên quan đến công nghệ, không liên quan đến chính sách. Các dịch vụ đầu cuối được quy định chi tiết. Ví dụ, nếu bạn muốn bán các dịch vụ kiến trúc ở Thụy Sĩ, thì rất khó. Bạn cần bằng cấp; bạn cần phải được đăng ký ở đây. Nhưng một kiến trúc sư Thụy Sĩ có thể nhờ ai đó ở Ấn Độ thiết kế, chẳng hạn như cầu thang – và không ai kiểm soát điều đó ngoại trừ kiến trúc sư Thụy Sĩ. Vì vậy, hầu như không có quy định nào về việc mua dịch vụ trung gian.
Công nghệ kỹ thuật số đang hạ thấp các rào cản đối với các dịch vụ trung gian với tốc độ bùng nổ, và điều này có nghĩa là những khó khăn khi làm việc ở xa và giao dịch với các công ty khác sẽ được giảm bớt hoặc loại bỏ hoàn toàn.
Căng thẳng địa kinh tế tác động đến dịch vụ ít hơn hàng hóa
Nhu cầu rất lớn ở các quốc gia giàu có; công suất là rất lớn ở các thị trường mới nổi.

Do đó, những gì chúng ta sẽ thấy ở các thị trường mới nổi là hàng trăm triệu người trở nên giàu có hơn. Và ở các nước phát triển, các văn phòng ảo của bạn sẽ chứa đầy 'những người làm việc từ xa'. Tất nhiên, tin xấu là điều này có thể sẽ thúc đẩy phản ứng dữ dội chống lại toàn cầu hóa ở các quốc gia có mức lương cao.

Khi con người nghĩ về sự tiến bộ, họ không lường trước được mọi thứ có thể thay đổi nhanh như thế nào vì chúng ta đã phát triển trong một thời gian ngắn. Thật tự nhiên khi nghĩ về những gì sẽ xảy ra trong năm tới dựa trên những gì đã xảy ra trong năm qua. Nhưng đó không phải là cách công nghệ kỹ thuật số tiến bộ. AI đang thay đổi mọi thứ với tốc độ chóng mặt vì máy học chỉ cần dữ liệu và sau đó nó bắt đầu tự suy nghĩ. Con người không còn cần phải lập trình theo mã tuần tự, hướng dẫn từng bước. Máy tính bây giờ có kỹ năng nhận thức của riêng mình.

Điều mà con người cuối cùng sẽ làm là điều mà những người làm việc từ xa và AI không thể làm được – những công việc mang tính địa phương và những công việc dành cho con người. Tôi lạc quan rằng chúng ta đang hướng tới một xã hội giàu có và hào phóng hơn nếu chúng ta chuyển đổi tốt. Như người ta thường nhận xét, tương lai là không thể biết trước, nhưng cũng không thể tránh khỏi. Tất cả những gì chúng ta có thể giả định là nó sẽ không giống như hiện tại

Bây giờ là lúc để quyết định tương lai sẽ ra sao đối với bạn, gia đình và công ty của bạn. Bởi vì nếu không, bạn sẽ không sẵn sàng tận dụng tối đa các cơ hội mở ra.

Nguồn: IMD

Từ khóa: dịch vụ trung gian, toàn cầu hóa