Ba câu hỏi cho Hội nghị ngoại trưởng BRICS

Sự tham gia của Ả Rập Saudi là rất quan trọng để BRICS chấm dứt hệ thống đô la dầu mỏ, tổ chức này xem đây là điều cần thiết để giảm sự thống trị của phương Tây trên toàn cầu

Cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao BRICS và hậu quả của việc mở rộng khối đã được thảo luận ở đây qua ba câu hỏi.

Mục đích của BRICS là gì?

BRICS được hình thành từ các nền kinh tế mới nổi hàng đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi với mục tiêu xây dựng một trật tự thế giới công bằng và đại diện hơn.

Các quốc gia thành viên đề cao việc đại diện mạnh mẽ hơn cho các quốc gia đang phát triển trong hệ thống toàn cầu bị áp đảo bởi thế lực phương Tây, và chỉ trích cấu trúc và các quyết định không công bằng của nhóm G7 và Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (UNSC).

Được hiểu là nhằm tạo ra sự đa cực trong trật tự thế giới, chính sách này được thể hiện thông qua các lời kêu gọi cải cách trong UNSC và những phê phán về luật quốc tế.

BRICS đang tìm cách tăng cường sức mạnh kinh tế tập thể dựa trên nguyên tắc cùng có lợi và đồng thời làm việc để hỗ trợ sự phát triển của các thành viên thông qua chia sẻ kinh nghiệp và kiến thức trong một số lĩnh vực như cơ sở hạ tầng, công nghiệp hóa, công nghệ và đổi mới.

Với mục đích này, Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) được thành lập vào năm 2015 bởi năm thành viên nhằm cung cấp các khoản vay cho các dự án phát triển ở các nền kinh tế mới nổi.

NDB đã cung cấp khoản vay trị giá 33 tỉ USD cho hơn 96 dự án ở các quốc gia thành viên.

Bangladesh, Ai Cập, Uruguay và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tham gia NDB vào năm 2021.

Một trong những mục tiêu kinh tế chính của BRICS là loại bỏ sự áp đảo của đồng đô la Mỹ, đồng tiền dự trữ chủ đạo trong hệ thống kinh tế của thế giới.

Đề xuất về việc sử dụng một đồng tiền chung do Tổng thống Brazil, Luiz Inacio Lula da Silva đưa ra và những nỗ lực gần đây của Trung Quốc trong việc tiến hành giao dịch thương mại bằng đồng nhân dân tệ là sự phản ánh của mục đích này.

Chủ đề của cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao BRICS là gì?

Diễn ra vào ngày 2/6 tại Cape Town, Nam Phi, hội nghị ngoại trưởng các nước BRICS không chỉ có sự tham dự của các thành viên mà còn có một số quốc gia khách mời khác như Á Rập Saudi, Iran, UAE và Cuba.

Được biết đến với tên gọi là "Nhóm bạn của BRICS", Congo, Comoros, Gabon và Kazakhstan đã gửi đại diện tham dự. Ngoài ra, Ai Cập, Argentina, Guinea-Bissau và Indonesia đã tích cực tham gia vào các cuộc họp của BRICS..

Cuộc cải cách của UNSC, luật pháp quốc tế, các biện pháp trừng phạt, các vấn đề an ninh khu vực và toàn cầu, phát triển bền vững, kinh tế toàn cầu, chống khủng bố, khí hậu và an ninh năng lượng đã được thảo luận trong cuộc họp này.

Cuộc họp bị chi phối bởi những phản ứng chống lại phương Tây mạnh mẽ, như tại hội nghị thượng đỉnh G7 mới nhất, Nga và Trung Quốc đã nhận được những thông điệp mạnh mẽ.

Trong bài phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Hợp tác và Quan hệ Quốc tế Nam Phi, Naledi Pandor cho biết: "Các nước phát triển chưa bao giờ thực hiện các cam kết của mình đối với thế giới đang phát triển và đang cố gắng chuyển mọi trách nhiệm sang cho các quốc gia thuộc phía Nam bán cầu."

Ả Rập Saudi và Iran, hai quốc gia vừa kết thúc tranh chấp kéo dài 7 năm với sự hòa giải của Trung Quốc, đã tổ chức một cuộc họp đặc biệt với tư cách là những bên tham gia tiềm năng với các nước BRIC. Đây được coi là một bước phát triển quan trọng trong quá trình mở rộng của BRICS.

Ngoài ra, có một lựa chọn thay thế là các quốc gia như Mozambique hoặc Trung Quốc có thể tổ chức hội nghị thượng đỉnh. Chủ đề quan trọng nhất của cuộc họp là khuynh hướng mở rộng tổ chức.

Việc mở rộng của BRICS có thể gây ra những hậu quả gì?

Ít nhất 19 quốc gia, bao gồm cả Thổ Nhĩ Kỳ, có ý định tham gia BRICS.

Á Rập Saudi, Iran, Algeria, Argentina, Bahrain, Indonesia, Ai Cập và UAE đã nộp đơn xin gia nhập BRICS.

Hơn nữa, các quan chức NDB đã báo cáo rằng, đã diễn ra những cuộc thảo luận quan trọng về việc Á Rập Saudi gia nhập.

Sự tham gia của Á Rập Saudi, một trong những nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, vào BRICS và NDB mang ý nghĩa hết sức quan trọng.

Việc Á Rập Saudi tham gia là rất quan trọng đối với BRICS để chấm dứt hệ thống đô la dầu mỏ, mà tổ chức này coi là cần thiết để giảm bớt sự thống trị của phương Tây trong nền kinh tế thế giới.

Nếu Á Rập Saudi tham gia giao dịch dầu mỏ trong BRICS, nước này có khả năng giao dịch thông qua một loại tiền tệ mới thay vì đồng đô la Mỹ.

Hơn nữa, khi Ả Rập Saudi gia nhập tổ chức, BRICS sẽ có quyền truy cập vào một mạng lưới thương mại rộng lớn, tạo khả năng đàm phán với các nước phương Tây.

Khả năng mở rộng tiềm năng của BRICS vào tháng 8 sẽ dẫn đến những thay đổi đáng kể trong trật tự thế giới.

Tuy nhiên, sự thay đổi này không phải là lật đổ Mỹ và chuyển đổi sự thống trị toàn cầu như mogn đợi của Trung Quốc, Nga và Iran.

Sự tham gia của các quốc gia quan trọng trong nền kinh tế thế giới như Á Rập Saudi, Iran, Argentina, Venezuela và Algeria trong BRICS sẽ không loại bỏ hệ thống đô la dầu mỏ trong ngắn hạn và trung hạn.

Nhưng nó có thể tạo ra những căng thẳng mới giữa phương Đông và phương Tây bằng cách đặt nền móng cho một sự phân cực mới trong nền kinh tế toàn cầu.

Hơn nữa, Nga và Trung Quốc có thể hưởng lợi nhiều nhất từ các kịch bản này.

Với tư cách là quốc gia hàng đầu trong BRICS, Trung Quốc sẽ biến chiến lược mở rộng mà nước này theo đuổi trong một thời gian dài thành một thành công cụ thể với sự mở rộng của tổ chức.

Mặt khác, Nga sẽ có thể vượt qua sự cô lập với các nước phương Tây do cuộc chiến Ukraine thông qua các chính sách của BRICS.

The author is the African Institute co-director at the Turkish Asian Center for Strategic Studies

Tác giả là phó giám đốc Viện Châu Phi tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Châu Á Thổ Nhĩ Kỳ

Nguồn: Asia Pacific

Từ khóa: chiến lược, mở rộng, BRICS, cô lập, hưởng lợi, thống trị