“Hòn đá tảng” trong quan hệ thương mại Mỹ-Trung?

us china

Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc - Vương Văn Đào sẽ ghé thăm Mỹ và gặp Bộ trưởng Thương mại Mỹ - Gina Raimondo và Đại diện Thương mại Mỹ - Katherine Tai vào tuần cuối tháng 5, theo Reuters.

Quan hệ đối tác kinh tế và thương mại đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ Mỹ-Trung. Kể từ khi bình thường hóa quan hệ hai nước vào năm 1978,kinh tế - thương mại luôn trên đà phát triển, gắn kết hai bờ Thái Bình Dương với nhau.

Tuy nhiên, xét bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung hiện nay, sự suy thoái hoặc “tách rời” kinh tế và thương mại sẽ trở thành xu hướng và mối quan hệ hai bên xấu đi là điều chắc chắn. Khi mà Mỹ sử dụng các vấn đề chính trị, kinh tế và an ninh khác nhau để tăng cường “bao vây” ngành sản xuất của Trung Quốc trên thị trường toàn cầu.

Kể từ năm 2017, tầm quan trọng của thương mại song phương giữa Trung Quốc và Mỹ đối với ngoại thương đã giảm ở nhiều mức độ khác nhau. Theo thống kê của Trung Quốc, tổng thương mại của Trung Quốc với Mỹ đã giảm từ 14,21% năm 2017 xuống còn 12,04% vào năm 2022. Theo thống kê của Mỹ, tổng thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã giảm từ 16,34% năm 2017 xuống còn 13,08% vào năm 2022.

Xu hướng này được quyết định bởi quá trình tái cấu trúc nền kinh tế Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt là sự liên kết chiến lược của Washington với Trung Quốc.

Lâu nay, thương mại Mỹ - Trung cho thấy sự thuận lợi, bổ sung cho cả hai bên, lợi ích cân bằng, tương hỗ nên có thể duy trì lâu dài. Tuy nhiên, sau khi cuộc khủng hoảng tài chính trong hệ thống tư bản toàn cầu bùng nổ vào năm 2008, Mỹ nhận ra rằng việc tài chính hóa rỗng tuếch và cực đoan hóa nền kinh tế đã trực tiếp làm lung lay nền tảng sức mạnh của nước này. Đồng thời, Trung Quốc, với động lực cơ bản là phát triển sản xuất, bắt đầu tăng trưởng nhanh chóng.

Mỹ nhận ra rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc đe dọa nghiêm trọng đối với sự thống trị toàn cầu của họ. Khi Mỹ bắt đầu tìm cách khôi phục hoạt động sản xuất, thương mại Mỹ-Trung trở thành ý tưởng để Washington sử dụng “con dao mổ” của mình. Cuộc chiến thương mại do Mỹ khởi xướng từ năm 2018 khác với một số cuộc chiến thương mại mà Mỹ đã thực hiện nhằm vào Trung Quốc trong quá khứ, bởi nó là sự thay đổi về xu hướng, đi kèm với chiến lược tái cấu trúc nền kinh tế nội địa của Mỹ, nghĩa là sử dụng sức nặng của thương mại và kìm hãm bớt sức mạnh của Trung Quốc.

Rất khó để vượt lên hẳn trong bối cảnh mối quan hệ Mỹ-Trung vẫn còn chỗ cho sự phối hợp.

Nhận thức của Mỹ về chiến lược của Trung Quốc đã đạt đến mức phi lý nghiêm trọng. Washington đã xác định sức mạnh mới của Mỹ là việc ngăn chặn Trung Quốc, và bất kỳ mối quan hệ song phương nào có lợi cho Trung Quốc đều bị coi là bất lợi cho Mỹ. Do đó, Mỹ không sẵn sàng nhượng bộ Trung Quốc, ngay cả khi nền kinh tế Mỹ bị tổn thất.

Trung Quốc đã phản ứng một cách chủ động trước sự thay đổi này. Năm 2020 chứng kiến Trung Quốc bắt đầu tái cơ cấu sâu rộng nền kinh tế theo hướng chu kỳ kép. Chính sách này được hiểu đơn giản là giảm sự phụ thuộc vào thương mại với Mỹ, nhằm tái định vị vai trò của thương mại trong chuỗi kinh tế của Trung Quốc, mở rộng nhu cầu trong nước, đồng thời tăng thương mại của Trung Quốc với các thị trường toàn cầu. Một sự điều chỉnh như vậy đã cho thấy động lực của sự thay đổi.

Tất nhiên, thương mại Mỹ-Trung không thể bùng nổ chỉ sau một đêm. Chưa bao giờ thương mại hàng hóa giữa hai quốc gia bất kỳ trên thế giới đạt đến mức hàng trăm tỷ đô la (tổng thương mại hàng hóa 2022 giữa Trung Quốc và Mỹ đạt 690,6 tỷ đô la vào năm), được hình thành bởi cả thương mại và sự đan xen sâu sắc của hai nền kinh tế, bao gồm cả cuộc sống hàng ngày của người dân. Không khó để tìm thấy một số khu vực mà sự phối hợp có thể được tăng cường để đạt được sự ổn định. Tuy nhiên, chúng ta phải thấy rằng sự kìm hãm thương mại là có giới hạn.

Sự điều chỉnh sâu rộng của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ mang lại những thay đổi mang tính cấu trúc đối với thế mạnh kinh tế của mỗi bên. Nó sẽ xác định xu hướng tương lai của thương mại Mỹ-Trung và cả thương mại toàn cầu.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: quan hệ; thương mại; Mỹ; Trung Quốc