Mức độ tăng trưởng của thương mại thế giới đã từng là một phương tiện mạnh mẽ cho các quốc gia thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển và xóa đói giảm nghèo, theo Quỹ Tiền tề Quốc tế (IMF).
“Các chính sách mở cửa nền kinh tế cho thương mại và đầu tư với phần còn lại của thế giới là cần thiết cho tăng trưởng kinh tế bền vững. Bằng chứng trên đây là rõ ràng,” IMF cho biết. “Không có quốc gia nào trong các thập kỷ gần đây đạt được thành công về kinh tế, xét về mức tăng đáng kể cho tiêu chuẩn sống của người dân, mà không mở cửa với phần còn lại của thế giới.”
Do vậy, giá trị thương mại toàn cầu đã tăng 400% từ khi Hiệp ước chung về thuế quan và mậu dịch gỡ bỏ nhiều rào cản thương mại và hạn ngạch vào năm 1947.
Tuy nhiên, thương mại đã bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19 và dư chấn kinh tế.
“Có một khoảng cách ngày càng lớn giữa triển vọng của nền kinh tế tiên tiến, nền kinh tế đang phát triển và nền kinh tế mới nổi trước đây đã dựa vào sự tăng trường nhờ toàn cầu hóa,” theo báo cáo tổng quan của Hội nghị thượng đỉnh về tăng trưởng của Diễn đàn kinh tế thế giới năm 2023.
Diễn ra vào ngày 2-3 tháng 5 năm 2023 ở Geneva, Hội nghị thượng đỉnh sẽ tìm hiểu cách thức tăng trưởng kinh tế toàn diện và bền vững cho tất cả, bao gồm cả việc xem xét cách chúng ta có thể thúc đẩy thương mại khu vực trong một thế giới đang phân mảnh.
Các khối thương mại trong lịch sử từng đóng vai trò quan trọng để thúc đẩy các mối quan hệ trong khu vực và thịnh vượng kinh tế. Dưới đây là sáu trong số các khối thương mại lớn nhất thế giới.
1. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP)
Ngân hàng Thế giới cho biết, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực gồm 15 quốc gia có khả năng mang lại lợi ích đáng kể cho Campuchia, Việt Nam và các quốc gia có thu nhập trung bình thấp khác ở Đông Á. RCEP có hiệu lực vào tháng 1 năm 2022 và bao gồm Trung Quốc, Úc, Nhật Bản, Malaysia, New Zealand và Singapore.
Thỏa thuận bao gồm 30% GDP và dân số toàn cầu, và Viện SwissRe dự đoán sẽ chiếm 35% GDP toàn cầu vào năm 2030 khi các nền kinh tế của các quốc gia thành viên phát triển. Thỏa thuận này được mô tả là “thỏa thuận thương mại đa phương mới quan trọng nhất kể từ khi thành lập thị trường đơn nhất của Liên minh châu Âu”.
2. Hiệp định thương mại Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA)
USMCA là sự kế thừa Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) ra đời vào năm 1994 liên kết Hoa Kỳ, Canada và Mexico. Chính quyền Trump đã tìm cách thay đổi NAFTA, tranh luận rằng việc làm của Hoa Kỳ đã được xuất khẩu đến những nền kinh tế có mức lương thấp hơn.
Hoa Kỳ cho biết USMCA hiện đại hóa các thỏa thuận thương mại. Được xây dựng dựa trên NAFTA bằng cách thêm những chương mới về thương mại kỷ thuật số, chống tham nhũng và các tiêu chuẩn quy định. Các quốc gia tham gia USMCA chiếm 17% GDP toàn cầu.
3. Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)
CPTPP ra mắt vào năm 2018 với các thành viên là Nhật Bản, Malaysia, Việt Nam, Úc, Singapora, Brunei Darussalam, New Zealand, Canada, Mexico, Peru và Chile. Anh gia nhập vào năm 2023 như một phần của động thái tăng cường liên kết thương mại sau khi việc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland rời khỏi Liên minh châu Âu, và các quốc gia thành viên chiếm 15% GDP toàn cầu.
CPTPP trước đó có tên gọi là Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương và Hoa Kỳ đàm phán tham gia. Hiệp định này thúc đẩy một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, chiếm 40% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, Hoa Kỳ đã rút lui vào năm 2017.
4. Liên minh châu Âu
Thị trường đơn nhất châu Âu bao gồm tất cả 27 thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Iceland, Liechtenstein và Na Uy là thành viên của Khu vực Kinh tế Châu Âu có toàn quyền tiếp cận thị trường đơn nhất, đã được đưa ra vào năm 1993. Thụy Sĩ có quyền tiếp cận một phần.
Các quốc gia EU chiếm 14% thương mại toàn cầu và có tổng GDP là 14,5 nghìn tỷ euro (16 nghìn tỷ USD), đưa EU trở thành nền kinh tế lớn thứ ba trên thế giới sau Trung Quốc và Hoa Kỳ.
5. Hiệp định thương mại tự do lục địa châu Phi (AfCFTA)
Ra mắt vào năm 2020 để tạo ra một thị trường toàn lục địa bao gồm 55 quốc gia với 1,3 tỷ người, những người sáng lập AfCFTA cho biết nó có thể tăng trưởng thương mại trong lục địa lên 52,3% bằng cách loại bỏ thuế nhập khẩu.
Khu vực thương mại tự do dự kiến mở rộng nền kinh tế châu Phi lên 29 nghìn tỷ USD vào năm 2050. Nó có khả năng tăng thu nhập thêm 9% vào năm 2035 và đưa 50 triệu người thoát nghèo, Ngân hàng Thế giới cho biết.
6. Khối thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur)
Mercosur được thành lập vào năm 1991 gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. Venezuela tham gia vào năm 2012 nhưng bị đình chỉ vào năm 2016 vì hồ sơ nhân quyền.
Suriname, Guyana, Colombia, Ecuador, Peru, Chile và Bolivia đều có tình trạng liên kết. Vào năm 2021, tổng GDP của các quốc gia Mecrosur là gần 2,2 nghìn tỷ USD, theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, khiến nó trở thành nền kinh tế lớn thứ năm trên thế giới.
Nguồn: World Economic Forum
Từ khóa: Khối, RCEP, USMCA, CPTPP, EU, AfCFTA, Mercosur, thương mại, thế giới
Các tin khác
- Nông nghiệp tuần hoàn (Bài 3): Cần đồng bộ các giải pháp - 08/05/2023
- Nông nghiệp tuần hoàn (Bài 2): Tồn tại nhiều khó khăn, thách thức - 08/05/2023
- Nông nghiệp tuần hoàn (Bài 1): Xu hướng tất yếu trong phát triển bền vững - 08/05/2023
- "Nỗi lo" của kinh tế toàn cầu khi dân số Trung Quốc suy giảm - 08/05/2023
- FED tăng lãi suất cơ bản, xuất khẩu Việt Nam ra sao? - 08/05/2023






















