RCEP là mối đe dọa hay cơ hội ?

Ngay sau khi Thượng nghị viện phê chuẩn Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và đối mặt với sự e ngại của nhiều lĩnh vực, Chủ tịch Thượng nghị viện Juan Miguel Zubiri đã đảm bảo với chúng tôi rằng nếu mọi thứ trở nên tồi tệ và thị trường địa phương của chúng tôi tràn ngập hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu gây bất lợi cho các nhà sản xuất địa phương, chúng tôi có thể dễ dàng rút khỏi hiệp định. Rốt cuộc, theo Zubiri, có một điều khoản cho một lựa chọn như vậy trong thỏa thuận.

168483

Bất kì sinh viên nào học về thương mại quốc tế cũng có thể nói cho bạn biết rằng logic của thương mại tự do dựa trên hiệu quả sản xuất và lợi thế so sánh. Hàng hóa và dịch vụ sẽ chảy một cách tự nhiên từ những nơi chúng được sản xuất hiệu quả đến những nơi có nhu cầu cao vì chúng rẻ hơn. Trụ cột của thương mại tự do là tháo bỏ các rào cản thương mại, có thể dưới hình thức thuế nhập khẩu, hoặc thuế phải trả khi một sản phẩm hoặc dịch vụ được nhập khẩu cũng như các biện pháp phi thuế quan (NTMs).

Có một dấu hiệu cho thấy rằng ngay cả với các hiệp định thương mại tự do (FTA) trước RCEP, như Hiệp định chung về Mậu dịch và Thuế quan và Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS), có xu hướng gia tăng trong việc áp đặt NTMs. Có những biện pháp liên quan đến các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động - thực vật, hay là các hạn chế áp đặt đối với việc mua bán thực vật, động vật và những sản phẩm khác mà có thể gây hại đến sức khỏe của con người và môi trường, và những rào cản công nghệ đối với thương mại như áp đặt các yêu cầu về giấy phép và hạn chế khối lượng.

RCEP, hiện được các thành viên của Hiệp hội quốc gia Đông Nam Á (Asean) phê chuẩn đầy đủ hiện được mở rộng đến bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Úc và New Zealand, hiện là khu vực lớn nhất FTA bên ngoài Tổ chức Thương mại Thế giới, chiếm khoảng 30% tổng sản phẩm nội địa của thế giới và chiếm khoảng 30% tổng dân số thế giới. Mục tiêu chính của RCEP là mở rộng tự do hóa thương mại, xóa bỏ NTMs, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại, xóa bỏ rào cản đối với thương mại dịch vụ và thúc đẩy môi trường kinh doanh cải tiến thông qua việc triển khai các quy định liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, các thực hiện mua sắm chính phủ và tiến hành thương mại điện tử, trong số người khác. RCEP củng cố và nâng cấp tất cả FTA hiện tại giữa các thành viên ASEAN và 5 thành viên bên ngoài ASEAN.

Một nghiên cứu tiến hành bởi Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) ghi nhận rằng Philippines là một trong những quốc gia có cam kết tự do hóa thương mại thấp nhất trong lĩnh vực đầu tư và dịch vụ liên quan tới RCEP. Chẳng hạn như, Philippines đã áp đặt những hạn chế và không ràng buộc quốc gia đối với thỏa thuận, và do đó được tự do áp đặt hạn chế lên các dự án đầu tư, thành phần của hội động quản trị của công ty hoạt định đầu tư và yêu cầu dữ liệu đầu vào khác liên quan đến đầu tư nước ngoài. Về thương mại dịch vụ, nghiên cứu của ADB cho thấy rằng Philippines đã áp đặt các hạn chế về số lượng nhà cung cấp dịch vụ, tổng giá trị dịch vụ giao dịch hoặc tài sản, số điều hành dịch vụ hoặc tổng số lượng của nhà cung cấp, tổng số thể nhân có thể được tuyển dụng. Nước này áp đặt các biện pháp nhằm hạn chế hay yêu cầu các loại pháp nhân hoặc liên doanh cụ thể.

Nghiên cứu tương tự cũng tiết lộ rằng Philippines, theo RCEP, thực tế đã không tự do hóa thương mại liên quan đến các dịch vụ cung cấp qua biên giới và các dịch vụ tiêu thụ ở nước ngoài, điều này thậm chí còn nghiêm ngặt hơn các cam kết của chúng tôi trong GATS. Mặc dù một vài mức độ tự do hóa được thực hiện trong thương mại dịch vụ cung cấp bởi các công ty thuộc sở hữu nước ngoài và các công dân nước ngoài ở Philippines, nhưng điều này thấp hơn nhiều so với mức trung bình của khu vực.

Có một thực tế về thương mại hàng hóa, Philippines đã áp đặt mức thuế cao hơn. Tổng Giám đốc Cơ quan Kinh tế và Phát triển Quốc gia Arsenio Balisacan đã đảm bảo với những người hoài nghi rằng RCEP sẽ không dẫn đến việc nhập khẩu nông sản tràn ngập thị trường nội địa. Trên thực tế, dựa trên một phân tích cam kết của chúng tôi với RCEP, chỉ có 15 nhóm hàng hóa nông sản phù hợp với 33 dòng thuế nhập khẩu sẽ có mức thuế quan thấp hơn so với mức thuế hiện hành của FTA. Con số này chỉ chiếm 1,9% trong tổng số 1718 dòng nông nghiệp và chỉ 0.8% tổng nông sản nhập khẩu. 33 dòng thuế nhập khẩu được cắt giảm bao gồm 17 dòng đó là nguyên liệu thô và tám dòng đó là những sản phẩm trung gian, với chỉ tám dòng được coi là hàng hóa cuối cùng.

Chúng tôi cũng cho rằng nhiều hàng hóa quan trọng của chúng tôi sẽ không bị ảnh hưởng bởi sự thực thi của RCEP. Mức thuế nhập khẩu cho bắp, gạo, ngũ cốc, trái cây, rau củ quả, thịt heo và thịt bò sẽ không thay đổi.

ADB lưu ý về các vấn đề của thương mại dịch vụ, Úc, Brunei, Indonesia, Nhật Bản, Malaysia, Myanmar và Singapore đã ghi nhận lợi ích tự do hóa cao nhất trong RCEP so với các cam kết mà họ đã thực hiện trong GATS, trong khi Philippines cam kết mức tự do hóa khiêm tốn.

Philippines luôn có khuynh hướng ủng hộ chế độ bảo hộ mậu dịch liên quan đến thương mại, đặc biệt là các hàng hóa nông nghiệp. Dữ liệu hiện nay cho thấy, tác động tự do hóa của RCEP đối với thương mại hàng hóa và dịch vụ có thể là rất nhỏ. Rủi ro đối với nền kinh tế sẽ ít hơn nếu như thị trường của chúng tôi tràn ngập bởi những hàng hóa và dịch vụ nhập khẩu, và hơn nữa các chính sách bảo hộ mậu dịch của chúng tôi sẽ có lợi cho nền kinh tế của chúng tôi trong lâu dài.

Chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch hy vọng cho phép các nhà sản xuất và nhà cung cấp dịch vụ của nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh của họ. Tuy nhiên, bất chấp hàng thập kỉ của chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch, nền kinh tế của chúng tôi, đặc biệt là đối với ngành nông nghiệp, dường như đang gặp khó khăn, và trở ngại, thậm chí không thể cung cấp cho các nhu cầu trong nước mà cuối cùng chúng tôi phải nhập khẩu vì sợ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt và giá hàng hóa sản xuất trong nước tăng cao.

Và một lần nữa, các biện pháp khắc phục được chủ tịch Thượng nghị viện đưa ra nếu chúng tôi không trở nên cạnh tranh – điều đó có nghĩa nếu thị trường của chúng tôi ngập tràn hàng hóa nhập khẩu trong môi trường chính sách thương mại tự do của RCEP – đó là câu chú dân túy của chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch hơn, và rút lại như thể điều này sẽ không làm xói mòn vị thế của chúng tôi với tư cách là một đối tác thương mại trong môi trường tự do hóa.

Nguồn: The Manila Times

Từ khóa: Philippines, RCEP, tự do hóa, thương mại, chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch