Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Quan hệ đối tác với doanh nghiệp sẽ là nhân tố thúc đẩy sự tham gia của các đối tác Hoa Kỳ vào IPEF vì sự thịnh vượng.

Trong tuần này, các nhà đàm phán thương mại từ 14 quốc gia có buổi thảo luận tại Bali về Khuôn khổ vì sự thịnh vượng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương(IPEF). Mức độ về mà Khuôn khổ kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) nhằm đảm bảo cho lợi ích của các doanh nghiệp và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sẽ là một câu hỏi quan trọng đối với các nhà đàm phán không phải người Mỹ.

FDI sẽ trở thành “củ cà rốt” khi ký kết Hiệp định vốn không cho phép tiếp cận thị trường với Hoa Kỳ nhưng có các điều khoản được coi là “cây gậy” giải quyết các mối quan tâm như môi trường và lao động.

Không giống như các hiệp định thương mại tự do (FTA) truyền thống của Hoa Kỳ, IPEF không đưa ra cam kết về tiếp cận thị trường mới và giảm thuế để thúc đẩy cải cách kinh tế. Thay vào đó, khuôn khổ IPEF tập trung vào việc thiết lập các quy tắc và hợp tác về thương mại, chuỗi cung ứng, năng lượng sạch và khử cacbon, cũng như các vấn đề về thuế và tham nhũng để tạo ra một khu vực kinh tế có sự kết nối, linh hoạt, trong sạch và công bằng – tất cả đều thúc đẩy nhu cầu của khu vực.

Nếu không có chính sách “củ cà rốt” đối với việc tiếp cận thị trường Hoa Kỳ theo cách truyền thống – như các mục tiêu định lượng thể hiện sự tiết kiệm và thị phần mới – IPEF cần phải tập trung vào các kết quả cụ thể. Trong điều kiện kinh tế vĩ mô và địa chính trị hiện tại, điều này thậm chí còn trở nên quan trọng hơn đối với các Giám đốc điều hành- người sẽ đưa ra các quyết định về đầu tư.

Ba “cơn gió ngược”

IPEF được hình thành bởi sự thúc đẩy của 3 yếu tố- cũng là lý do tại sao rất nhiều quốc gia đã tham gia ngay từ đầu – đó là địa chính trị, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu.

Các chính phủ tham gia của IPEF muốn Hoa Kỳ trở lại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương với tư cách là nhà lãnh đạo, nhà sáng lập và là đối tác về thương mại và đầu tư chứ không chỉ về an ninh. Trong hơn một thập kỷ kể từ khi Hoa Kỳ tham gia hiệp định thương mại tự do trong khu vực, Trung Quốc đã tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và bày tỏ mong muốn tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Ngày nay, thương mại và đầu tư của Hoa Kỳ vào Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang bùng nổ, ngay cả khi không có sự hỗ trợ của chính phủ Hoa Kỳ cho các FTA trong tương lai. Năm 2020, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã nhận được hơn 969 tỷ USD vốn FDI của Hoa Kỳ, tăng gần gấp đôi so với thập kỷ trước. Do đó, khuôn khổ IPEF phải đảm bào việc tăng cường đầu tư hơn nữa.

Tuy nhiên, khu vực này cần hàng trăm tỷ đô la đầu tư để đáp ứng nhu cầu về cơ sở hạ tầng và khả năng phục hồi do tác động của biến đổi khí hậu. Đề nghị ngân sách năm tài chính 2024 của chính quyền Hoa Kỳ là 50 triệu đô la cho việc thúc đẩy Khuôn khổ kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vì sự thịnh vượng, dường như chỉ mới “chạm đến bề nổi của tảng băng chìm”.

IPEF thúc đẩy nền kinh tế xanh

Những kinh nghiệm từ hoạt động kinh doanh trong giai đoạn Covid và những tác động ngày càng tồi tệ hơn từ cuộc khủng hoảng khí hậu mà các quốc gia trong khu vực đã phải gánh chịu, buộc phải khu vực phải xoay trục và tăng tốc hướng tới một nền kinh tế xanh hơn.

IPEF bao gồm điều này và có thể đáp ứng như một nền tảng để thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ của các doanh nghiệp, trong đó có nhiều doanh nghiệp dẫn đầu về sự phát triển bền vững và có các kế hoạch đầy tham vọng để đạt được tính trung lập carbon theo khuôn khổ hoạt động của IPEF.

Ví dụ, nếu không tự do hóa lĩnh vực năng lượng tái tạo, các nhà máy, cơ sở và tòa nhà văn phòng, các doanh nghiệp sẽ không có các lựa chọn khả thi để đáp ứng các mục tiêu hạn chế lượng khí thải trong Phạm vi 1 của khuôn khổ IPEF.

Nếu không có khung chính sách khu vực chung cho xe điện, ngành công nghiệp ô tô sẽ gặp khó khăn trong việc mở rộng quy mô sản xuất EV trong khu vực bị phân mảnh này. Tất cả những điều này đều yêu cầu các cuộc thảo luận sâu hơn với doanh nghiệp vì đầu tư kinh doanh có thể đẩy nhanh quá trình chuyển sang Net Zero.

Ngoài ra, việc hỗ trợ sớm các công nghệ mới về khử cacbon để nâng cao nhận thức hơn nữa để hỗ trợ cho những hệ thống công nghệ mới trở thành điều bắt buộc. Để có được Net Zero, cần phải lựa chọn những giải pháp linh hoạt và phù hợp, chẳng hạn như sử dụng các khoản bù đắp/tín dụng với khung pháp lý nhất quán giữa các thị trường.

Ngoài việc giảm carbon, IPEF cũng có thể đóng vai trò như một khuôn khổ phát triển nền kinh tế tuần hoàn. Các công ty Hoa Kỳ có thể dẫn đầu khu vực tư nhân ở Đông Nam Á về tính bền vững của nhựa bằng cách giúp giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nhựa ở các quốc gia thuộc IPEF thông qua cơ chế tài chính dựa trên thị trường.

Thiết lập các quy định cho nền kinh tế số

Các doanh nghiệp nhận thấy sự cần thiết phải chuyển đổi sang nền kinh tế kỹ thuật số. Thương mại kỹ thuật số mang đến những cơ hội chưa từng có cho các doanh nghiệp nhỏ tham gia vào thị trường toàn cầu. Nhưng hàng loạt quy định hiện đang điều chỉnh thương mại kỹ thuật số khiến các doanh nghiệp khó nắm bắt cơ hội này và mở rộng quy mô ra ngoài thị trường nội địa.

IPEF nên đặt ra các quy tắc chung để cho phép các luồng dữ liệu xuyên biên giới và thúc đẩy khả năng tương tác, bao gồm cả việc thiết lập các tiêu chuẩn chung để xây dựng lòng tin trong nền kinh tế kỹ thuật số và các biện pháp bảo vệ đối với các vấn đề quan trọng như bảo vệ cơ sở hạ tầng thông tin quan trọng, quyền riêng tư và AI (nhân tạo thông minh) khuôn khổ quản trị.

Một nỗ lực đầy tham vọng trong lĩnh vực này sẽ nâng cao giá trị của IPEF.

Các doanh nghiệp kỳ vọng IPEF thành công

Vì Hoa Kỳ vắng mặt trong CPTPP và RCEP, khuôn khổ IPEF được xem là phương thức giải quyết những thách thức liên quan đến cam kết thương mại của Hoa Kỳ đối với khu vực, mục tiêu thu hút sự ủng hộ và vận động nhiệt tình của các doanh nghiệp.

Hơn nữa, các doanh nghiệp cần tìm hiểu về quy mô và sự hiểu biết về chiến lược và kế hoạch của từng chính phủ. Cam kết về các quy tắc và tiêu chuẩn chung trên toàn khu vực sẽ hỗ trợ về quy mô và tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư trong tương lai. Tuy nhiên, tầm nhìn chiến lược và kế hoạch hướng tới hội nhập hơn nữa phải được nêu rõ.

Quản trị rủi ro và sự tuân thủ quy định là nhân tố cốt lõi của hoạt động kinh doanh trong khu vực. Sự gián đoạn nghiêm trọng đối với phương thức hoạt động, tình trạng hỗn loạn và tổn thất tài chính là những vấn đề mới đối với các doanh nghiệp sau đại dịch.

Những nỗ lực của IPEF là thúc đẩy hợp tác về hệ thống cảnh báo sớm cho chuỗi cung ứng giải quyết các bài học kinh nghiệm của khu vực trong đại dịch Covid-19. Trước khi phát triển các giải pháp khu vực, các nhà đàm phán IPEF nên thảo luận sâu hơn với các doanh nghiệp hàng đầu, doanh nghiệp về hậu cần (logistics) và doanh nghiệp nhỏ về nguyên nhân gốc rễ và bài học kinh nghiệm.

Ví dụ: điều hướng một mạng lưới các thay đổi quy định đang phát triển nhanh chóng trong đại dịch để hỗ trợ hoạt động kinh doanh liên tục sẽ được cải thiện bởi việc điều phối trong khu vực nhằm hỗ trợ khắc phục các sự cố.

Các doanh nghiệp nhận ra rằng khuôn khổ do Hoa Kỳ lãnh đạo sẽ hỗ trợ về mặt luật pháp, khả năng dự đoán và tính minh bạch cần thiết để tự tin đầu tư. Sự gắn kết pháp lý chặt chẽ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là nền tảng quan trọng của hoạt động kinh doanh và phải được đưa vào.

Thỏa thuận cũng phải được thực thi với một cơ chế giải quyết tranh chấp quan trọng trong việc đảm bảo giá trị.  

Các chính phủ cũng cần phải sáng tạo, đổi mới và tiếp tục thúc đẩy các giải pháp mang lại kết quả thiết thực.

Các cuộc thảo luận sâu hơn với các doanh nghiệp Hoa Kỳ có trụ sở tại khu vực sẽ làm tăng tác động của khuôn khổ và do đó sẽ hỗ trợ cho doanh nghiệp, dẫn đến thúc đẩy các thành viên tham gia ký kết IPEF. Các doanh nghiệp Hoa Kỳ tham gia các cuộc thảo luận thông qua các Phòng Thương mại Hoa Kỳ trên khắp khu vực cũng như các hiệp hội và nhóm kinh doanh khác, là đại sứ thực tế trong việc thúc đẩy các thành viên tham gia khuôn khổ IPEF. Bali là nơi cung cấp cơ hội để phát triển sân chơi này.

Nguồn: Asia Times

Từ khóa: IPEF, Hoa Kỳ, đầu tư kinh doanh, thương mại