Châu Âu chi gần 800 tỷ euro cho khủng hoảng năng lượng

Hôm 13/2, các nhà nghiên cứu cho biết rằng, “hóa đơn” mà các nước châu Âu phải trả nhằm bảo vệ các hộ gia đình và doanh nghiệp trong khu vực khỏi sự leo thang của giá năng lượng đã tăng lên tới mức gần 800 tỷ euro, đồng thời hối thúc các quốc gia chi tiêu có trọng điểm hơn để ứng phó cuộc khủng hoảng năng lượng.

Gas spending 800x450

Theo phân tích của Viện nghiên cứu Bruegel, các quốc gia trong Liên minh Châu Âu đã phân bổ 681 tỷ euro để xử lý cuộc khủng hoảng năng lượng, trong khi Anh phân bổ 103 tỷ euro và Na Uy 8,1 tỷ euro kể từ tháng 9 năm 2021.

Tổng số tiền phân bổ là 792 tỷ euro so với mức ước tính 706 tỷ euro mà Bruegel đưa ra trong đánh giá của mình vào cuối tháng 11 năm 2022, khi các quốc gia tiếp tục trải qua mùa đông đối mặt với hậu quả từ việc Nga cắt giảm gần hết lượng khí đốt cung cấp cho châu Âu trong năm 2022.

Đức là nước đứng đầu trong bảng xếp hạng chi tiêu, đã phân bổ gần 270 tỷ euro - một khoản tiền làm lu mờ tất cả các quốc gia khác. Anh, Ý và Pháp là những quốc gia có mức chi tiêu cao tiếp theo, mặc dù mỗi nước chi tiêu chưa đến 150 tỷ euro. Còn hầu hết các quốc gia khác của châu Âu chỉ phân bổ một phần nhỏ trong số này.

Nếu tính theo bình quân đầu người thì Luxembourg, Đan Mạch và Đức là những nước chi tiêu nhiều nhất.

Tổng số tiền mà các quốc gia trong EU phân bổ cho khủng hoảng năng lượng hiện kém không nhiều so với mức 750 tỷ euro mà khối rót vào quỹ phục hồi hậu Covid-19. Đây là quỹ được EU nhất trí thành lập vào năm 2020 tại Brussels để tất cả 27 quốc gia thành viên cùng vay nợ chung và giúp nhau vượt qua đại dịch.

‘Trợ cấp nhiên liệu hóa thạch theo thực tế’

Dữ liệu cập nhật của Bruegel được đưa ra trong bối cảnh các nước EU đang thảo luận nới lỏng hơn nữa các quy định về trợ cấp nhà nước đối với các dự án năng lượng xanh, giữa lúc EU muốn cạnh tranh với việc Mỹ và Trung Quốc trợ cấp cho các dự án trong lĩnh vực này.

Kế hoạch nới lỏng các quy định đó đang khiến một số nước châu Âu lo ngại rằng việc khuyến khích trợ cấp này sẽ gây ra những đảo lộn trong thị trường nội khối. Đức vốn dĩ đã bị chỉ trích vì gói trợ cấp năng lượng khổng lồ của nước này – gói chi tiêu vượt xa khả năng tài chính của bất kỳ nước EU nào khác.

Bruegel cho rằng trong thời gian qua, các chính phủ ở châu Âu đã tập trung chủ yếu vào các biện pháp không có trọng điểm nhằm kéo giá bán lẻ năng lượng đến người tiêu dùng, chẳng hạn cắt giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với giá xăng hay áp trần giá đối với giá bán lẻ điện.

Theo Bruegel, cách làm đó của EU cần được điều chỉnh, vì các chính phủ không còn nhiều dư địa tài khoá để thực hiện hỗ trợ trên diện rộng như vậy.

“Thay cho biện pháp ghìm giá năng lượng mà về bản chất là trợ cấp giá nhiên liệu hoá thạch, các chính phủ nên tập trung nhiều hơn vào các chính sách hỗ trợ thu nhập hướng tới hai nhóm thu nhập thấp nhất và các lĩnh vực chiến lược của nền kinh tế”, nhà nghiên cứu Gionvanni Sgaravatti của Bruegel nhận định.

Nguồn: Euractiv

Tứ khóa: EU, khủng hoảng năng lượng