Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ấn Độ đang trở thành tâm điểm chú ý trên trường quốc tế năm nay khi đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên G20 năm 2023, sau khi Indonesia kết thúc nhiệm kỳ của mình. Nhiều người không đặt nhiều hy vọng vào nhiệm kỳ Chủ tịch của Ấn Độ, mặc dù sự thể hiện của Ấn Độ trong thông cáo Bali năm 2022 cho thấy sự khéo léo trong hoạt động ngoại giao toàn cầu. Điều đáng lo ngại chính là chương trình nghị sự G20 ở New Delhi chưa đi vào trọng tâm của những thách thức mà nền kinh tế thế giới đang phải đối mặt.

Nền kinh tế toàn cầu đang rạn nứt các ranh giới địa chính trị và cần có sự lãnh đạo để duy trì và bảo vệ trật tự thương mại tự do, cởi mở; mặc dù vẫn còn nhiều hoài nghi về việc liệu quá khứ theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ của Ấn Độ có giải quyết được thực tiễn của thế giới ngày nay.

Từ lâu, chính sách thương mại Ấn Độ đã có khuynh hướng bảo hộ. Ngay cả khi các cuộc cải cách tự do hóa vào đầu những năm 1990 - dù rất quan trọng và mang lại lợi ích - cũng bị hạn chế và các nhóm lợi ích được trao cùng nền chính trị dân túy trong nước tiếp tục lấn át các chính sách có lợi cho Ấn Độ ở hiện tại và trong tương lai.

Sự ác cảm của Ấn Độ đối với thương mại mở đã thể hiện rõ ràng vào cuối năm 2019 khi Ấn Độ rút khỏi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), hiệp định kinh tế quan trọng nhất của châu Á, với lý do RCEP khiến hoạt động nhập khẩu hàng hóa tăng đột biến và gây thâm hụt thương mại, đặc biệt với Trung Quốc. Những suy nghĩ này là sai lầm và tạo mâu thuẫn trong các nguyên tắc kinh tế cơ bản. Chúng gây tốn kém không chỉ cho người tiêu dùng, mà còn khiến các công ty mất cơ hội tiếp cận nguồn đầu vào giá rẻ, yếu tố quan trọng để tăng tính cạnh tranh và cơ hội mở rộng hoạt động sản xuất, việc làm và lợi nhuận.

Trong thời đại mà thương mại toàn cầu ngày càng gắn liền với các chuỗi giá trị toàn cầu phức tạp, Ấn Độ nên cố gắng để hòa nhập vào các mạng lưới này. Ấn Độ không nên bỏ lỡ cơ hội như một số nhà hoạch định chính sách đề xuất. Trong môi trường địa chính trị hiện tại, Ấn Độ thực sự có vị trí thuận lợi để vạch ra một chiến lược tăng trưởng định hướng quốc tế mới. Khi chi phí tăng và niềm tin ở Trung Quốc giảm, các công ty đang tìm cách đa dạng hóa mạng lưới sản xuất để phòng ngừa rủi ro địa chính trị. Với sự kết hợp chính sách ngoại giao cây gậy và củ cà rốt, các chính phủ trong khu vực và thế giới đang khuyến khích nên hội nhập sâu hơn. Với dân số trong độ tuổi lao động lớn và chi phí lao động tương đối thấp, Ấn Độ nên định vị mình để gặt hái những lợi ích từ tình hình này.

Nhưng bất chấp tiềm năng này, các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ vẫn dậm chân tại chỗ và ngoại giao thương mại quốc tế của Ấn Độ đã không được chú ý. Ngay cả khi các FTA mà quốc gia hiện đã ký kết như FTA với Australia, cũng có chất lượng tương đối kém, chỉ mang lại lợi ích từng phần thông qua tiếp cận thị trường chứ chưa nói đến các điều khoản WTO cộng hiện đại về tiêu chuẩn lao động và môi trường.

Để tận dụng lực lượng lao động lớn và vẫn đang tăng lên trong tương lai, Ấn Độ vẫn cần một khu vực sản xuất mạnh mẽ, mở rộng, cạnh tranh quốc tế và năng động. Đối với điều này, việc mở cửa thương mại là rất cần thiết.

Như Amita Batra viết trong bài báo vào đầu tuần, ‘tăng cường chuyên môn hóa và khả năng cạnh tranh của ngành sản xuất thông qua sự tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu cần phải là mục tiêu cơ bản của chính sách thương mại Ấn Độ. Ấn Độ cần một cơ chế thương mại cởi mở và tự do hơn với thuế quan ngang bằng với các nền kinh tế mới nổi đối với toàn bộ lĩnh vực sản xuất và đặc biệt trong các lĩnh vực có tiềm năng hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu.’

Ấn Độ có một thị trường nội địa đang phát triển, nhưng ngay cả những thị trường rất lớn cũng không thể là cơ sở cho sự thay đổi cơ cấu và tăng trưởng kinh tế nếu thu nhập bình quân đầu người thấp. Nền kinh tế tự cung tự cấp có những giới hạn và chi phí của nó. Bài học này nên được nhận thức rõ từ cơ chế hoạt động kinh tế trước những năm 1990 của Ấn Độ- thay thế nhập khẩu không phải là một chiến lược tăng trưởng thành công. Mặt khác, con đường phát triển kinh tế thông qua xuất khẩu và một cơ chế thương mại mở nhằm đảm bảo tính linh hoạt và khả năng cạnh tranh đã được thiết lập vững chắc ở châu Á. Bà Batra cho biết: Nếu Ấn Độ muốn đạt được tiềm năng quốc gia của mình thì nước này cần một kỷ nguyên cải cách mới, một kỷ nguyên cải cách tập trung đáng kể vào chương trình nghị sự FTA ‘nhằm hội nhập sâu hơn và có độ bao phủ thương mại rộng hơn’.

Khi ngành sản xuất ngày càng tinh vi, chi phí của các chính sách thương mại mang khuynh hướng tự cung tự cấp sẽ chỉ tăng lên. Bằng cách tách mình ra khỏi các chuỗi giá trị toàn cầu, Ấn Độ đang tự phủ nhận khả năng lan tỏa kiến thức và công nghệ quan trọng của mình. Lợi ích từ trao đổi nghiên cứu và phát triển, hợp tác và cạnh tranh- điều mà xảy ra một cách tự nhiên trong thương mại tự do thì nay không phù hợp trong môi trường tự cô lập.

Khi khái niệm ‘on-shoring’ chiếm ưu thế trên khắp thế giới, Ấn Độ- cũng như những nơi khác- không nên hiểu sai ‘mục tiêu’ của ‘tự lực cánh sinh’ là xây dựng toàn bộ chuỗi cung ứng trong nước’. Như phương Tây sẽ sớm nhận ra hậu quả tự cô lập bản thân khỏi Trung Quốc dưới danh nghĩa ‘bảo hộ’ không những không khả thi mà cuối cùng còn làm suy yếu an ninh của mình.

Chủ nghĩa bảo hộ thương mại của Ấn Độ đã không được chú ý trong khu vực. Các quốc gia ASEAN bị ảnh hưởng bởi sự rút lui khỏi hiệp định RCEP của Ấn Độ. Nhưng năm nay, với tư cách là Chủ tịch của G20, mối quan tâm của Ấn Độ và các chính sách thương mại sẽ sáng sủa hơn bình thường. Ông Modi, dành được phần lớn tỷ lệ ủng hộ trong nước, có cơ hội sẽ tận dụng vị thế mới này trên trường quốc tế và khởi động những cuộc cải cách cần thiết để chứng minh rằng Ấn Độ xứng đáng với vai trò lãnh đạo toàn cầu mà nước này mong muốn.

Một lĩnh vực của chính sách nội địa sẽ thách thức vị thế của Ấn Độ trong G20 là an ninh lương thực. Một vấn đề ưu tiên trong nhiệm kỳ chủ tịch G20 của Ấn Độ và sát với mong muốn của các nhà hoạch định chính sách đang nỗ lực kiểm soát lạm phát; an ninh lương thực có thể sẽ lại là một chủ đề thảo luận trọng tâm tại G20 trong năm nay. Nhưng các lệnh cấm xuất khẩu và thuế quan đơn phương, đột xuất của Ấn Độ đối với các mặt hàng chủ lực như gạo và lúa mì đang gây áp lực lên các thị trường quốc tế sẽ là chính sách không cần thiết, làm suy yếu danh tiếng của Ấn Độ với tư cách là một đối tác thương mại đáng tin cậy và tạo ra sự hoài nghi về khả năng lãnh đạo toàn cầu của nước này.

Tham vọng của Ấn Độ trong việc đảm nhận vị thế cường quốc là hợp lý- đây là nền dân chủ lớn nhất thế giới, tự hào với dân số đông nhất thế giới và có tiềm năng kinh tế và chính trị to lớn. Nhưng tham vọng của Ấn Độ sẽ vẫn chỉ là – tham vọng – nếu tăng trưởng kinh tế không phát huy hết tiềm năng của nó. Cơ bản, Ấn Độ nên cập nhật chiến lược thương mại định hướng khuyến khích thay vì cản trở, tham gia các chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển lĩnh vực sản xuất cạnh tranh hơn.

Nguồn: East Asia Forum

Từ khóa: Ấn Độ, chủ tịch G20, vai trò lãnh đạo, hội nhập kinh tế, FTA