Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Indonesia và Hàn Quốc chuẩn bị có hiệu lực sau khi Quốc hội Indonesia gần đây đã phê chuẩn hiệp định này.

Sau khi đạt thỏa thuận sơ bộ hồi tháng 10/2019, hai nước đã hoàn tất Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Hàn Quốc – Indonesia (CEPA), và thực thi sau khi Quốc hội hai nước phê chuẩn.

Hiệp định CEPA đã được Quốc hội Indonesia phê chuẩn vào tháng 8 năm 2022. Hiệp định thúc đẩy ngành ngư nghiệp và nông nghiệp của Indonesia, đồng thời củng cố ngành công nghiệp và ô tô của Hàn Quốc.

Hiệp định CEPA thể hiện cam kết của hai nước trong việc tăng cường quan hệ kinh tế, một mối quan hệ đối tác đi đầu trong chính sách ngoại giao xoay trục của Hàn Quốc đối với khu vực Nam Á và Đông Nam Á.

Hiệp định thúc đẩy ngành ô tô và công nghiệp cho Hàn Quốc, nông nghiệp cho Indonesia

Hiệp định CEPA sẽ giảm thuế quan thương mại và tăng khả năng tiếp cận thị trường song phương. Thỏa thuận này sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với 95,5% hàng hóa xuất khẩu của Indonesia sang Hàn Quốc và 93% hàng xuất khẩu của Hàn Quốc sang Indonesia.

Về thương mại hàng hóa, so với Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Hàn Quốc, Hiệp định CEPA cắt giảm thuế quan đáng kể, Hàn Quốc và Indonesia cam kết xóa bỏ lần lượt 90,2% và 80,1% thuế xuất khẩu từ hàng xuất khẩu của Indonesia và Hàn Quốc. Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Hàn Quốc là một hiệp định thương mại tự do giữa Hàn Quốc và toàn bộ khối ASEAN, trong đó Indonesia là một thành viên.

Về khả năng tiếp cận thị trường, Indonesia sẽ tăng cường khả năng xuất khẩu các sản phẩm thủy sản và nông sản sang Hàn Quốc. Mặt khác, Hàn Quốc sẽ có thể xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp và ô tô sang Indonesia dễ dàng hơn, đồng thời cũng sẽ được tăng cường tiếp cận và bảo vệ đầu tư.

Chẳng hạn, xuất khẩu nhiều sản phẩm thép của Hàn Quốc sẽ được hưởng lợi từ việc loại bỏ thuế quan trước đây có tỷ lệ 5-15%, bao gồm các linh kiện ô tô làm từ thép, trong khi ô tô và phụ tùng ô tô sẽ được hưởng mức thuế 5%. Hàng hóa xuất khẩu của Indonesia đối với nhiều loại thủy sản, thực phẩm và nông sản - chẳng hạn như cá, một số nông sản và bia - sẽ được xóa bỏ thuế quan.

Tuy nhiên, trong khi Indonesia sẽ tăng khả năng tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm thủy sản, thực phẩm và nông nghiệp, nhiều mặt hàng nông sản chính đã không được cắt giảm thuế quan. Điều này phần lớn là do sự phản đối của nông dân Hàn Quốc, những người cho rằng các thỏa thuận thương mại sẽ tác động tiêu cực đến sinh kế của họ.

Một thỏa thuận được đàm phán hơn một thập kỷ

Indonesia và Hàn Quốc đã chính thức phê chuẩn hiệp định CEPA, sau hơn một thập kỷ đàm phán.

Các cuộc đàm phán hiệp định CEPA lần đầu tiên bắt đầu vào năm 2012 nhưng đã bị tạm dừng vào năm 2014 do có sự thay đổi trong Chính phủ, và hai nước đã nối lại đàm phán trong năm 2019. Việc tái khởi động đàm phán hiệp định CEPA bắt nguồn từ việc hai nước ngày càng mở rộng mối quan hệ, Indonesia đã đi đầu trong các cuộc đàm phán của Hàn Quốc. Đây được xem là những nỗ lực của Hàn Quốc để tăng cường quan hệ kinh tế và chính trị với khu vực Nam Á và Đông Nam Á.

Đáng chú ý nhất, chính phủ Hàn Quốc đã nỗ lực phối hợp để tăng cường quan hệ với ASEAN và Ấn Độ thông qua Chính sách “hướng Nam mới”. Tổng thống Hàn Quốc khi đó là Moon Jae-in đã có chuyến thăm chính thức Indonesia vào năm 2017, khi hai nước nâng cấp mối quan hệ song phương lên “đối tác chiến lược đặc biệt”.

Bộ trưởng Thương mại Indonesia và Hàn Quốc đã kết thúc đàm phán vào năm 2020, nhưng Hiệp định CEPA chỉ được Quốc hội Hàn Quốc phê chuẩn vào tháng 12 năm 2021 và được Quốc hội Indonesia phê chuẩn vào tháng 08 năm 2022. Quốc hội Indonesia cũng phê chuẩn Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) – mà Hàn Quốc đồng thời cũng là thành viên.

Trong các cuộc đàm phán hiệp định CEPA, phía Hàn Quốc chú trọng lợi ích cho ngành công nghiệp ô tô, trong khi Indonesia tìm kiếm các cam kết đầu tư của Hàn Quốc vào ô tô và điện thoại thông minh. Công ty ô tô Hàn Quốc Hyundai và công ty điện tử LG đã là một trong những nhà đầu tư hàng đầu vào xe điện (EV) và pin ở Indonesia, một phần là do trữ lượng niken của Indonesia, được sử dụng cho pin.

Hiệp định đối tác này đặc biệt có ý nghĩa đối với lĩnh vực xe điện. Ví dụ: khi Indonesia đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh G20 vào tháng 11 năm 2022, Chính phủ đã chọn Genesis G80 EV và Ionic 5 của Hàn Quốc làm phương tiện chính thức, thể hiện hy vọng về những gì hiệp định CEPA sẽ mang lại.

Mở rộng quan hệ kinh tế và chính trị

Mối quan hệ giữa Indonesia và Hàn Quốc đã cởi mở hơn kể từ sau cuộc đàm phán hiệp định CEPA lần đầu tiên. Indonesia hiện là điểm đến lớn thứ hai của Hàn Quốc về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại ASEAN, sau Việt Nam. Vào năm 2021, thương mại giữa Indonesia và Hàn Quốc đã tăng 39%, đạt 19,28 tỷ USD.

Các mặt hàng xuất khẩu chính của Indonesia sang Hàn Quốc bao gồm các nguyên liệu thô như than, đồng, cao su, ván ép và thiếc. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Hàn Quốc sang Indonesia bao gồm các sản phẩm công nghiệp như cao su tổng hợp, sản phẩm thép dẹt, mạch điện và sợi.

Nếu hiệp định CEPA diễn ra theo đúng thỏa thuận sẽ thu htus đầu tư vào ngành công nghiệp ô tô và điện tử của Indonesia, bao gồm cả xe điện và pin. Điều này sẽ làm tăng hệ sinh thái sản xuất xung quanh các ngành này, vốn vẫn còn kém phát triển so với tiềm năng sản xuất của quốc gia.

Nhìn xa hơn, việc phê chuẩn hiệp định CEPA là tín hiệu tốt cho các nhà đầu tư nước ngoài tại Indonesia. Trong những năm gần đây, chính phủ Indonesia ngày càng chấp nhận các thỏa thuận thương mại quốc tế, chẳng hạn như với Úc, Chile và RCEP.

Các thỏa thuận như hiệp định CEPA đang dần cải thiện bối cảnh thương mại và đầu tư của Indonesia, vốn tiếp tục tạo ra nhiều rào cản đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Do đó, Indonesia, với tư cách là nền kinh tế lớn nhất ở Đông Nam Á, đang chuyển đổi thành một đối tác hấp dẫn hơn cho thương mại và đầu tư quốc tế.

Từ khóa: FTA; Indonesia; Hàn Quốc