Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Sau nhiều tháng im lặng, Liên minh Châu Âu gồm 27 quốc gia đã bắt đầu nhận ra ý định thực sự của Đạo luật Giảm lạm phát Hoa Kỳ (IRA) do chính quyền Biden khởi xướng và được thông qua bởi Quốc hội Hoa Kỳ. Lấy vỏ bọc là một dự luật năng lượng sạch mạnh mẽ, mục đích thực sự của đạo luật là thông qua gói trợ cấp năng lượng xanh mới có giá trị khổng lồ 430 tỷ đô la của Washington để thu hút ngành sản xuất công nghệ cao quay trở lại Hoa Kỳ.

Tương tự như thuế nhập khẩu và hạn mức đối với thép và nhôm nhập khẩu do Donald Trump đề ra, IRA phân bổ các khoản tín dụng thuế hào phóng cho xe điện được sản xuất và bán ở Bắc Mỹ, một số phương tiện truyền thông của Mỹ cho rằng Chính phủ Hoa Kỳ đã đưa ra mức ưu đãi về thuế lên đến 7.500 USD cho mỗi chiếc xe điện được sản xuất và bán ra tại Mỹ, Canada, và Mexico.

Lo ngại rằng ngành sản xuất của EU có thể bị canh tranh, nhiều chính phủ châu Âu đã lên tiếng. Hôm 4/12, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen cho biết luật của Hoa Kỳ sẽ gây ra những "bóp méo" thương mại nghiêm trọng. Theo luật IRA, người tiêu dùng Mỹ sẽ được khuyến khích mua ô tô điện mới và cũ, sưởi ấm nhà bằng máy bơm nhiệt hoặc nấu thức ăn bằng cảm ứng điện từ.

Được coi là theo chủ nghĩa bảo hộ và là mối đe dọa nghiêm trọng đối với việc làm ở châu Âu, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng xanh và ô tô, đạo luật của Hoa Kỳ đi ngược lại các quy định của WTO, đồng thời sẽ làm xói mòn sự cạnh tranh của thị trường tự do và công bằng, đồng thời đặt các công ty của châu Âu và các nước khác vào thế bất lợi.

Vì Washington không quan tâm đến lợi ích của các nền kinh tế khác hoặc tôn trọng "sân chơi bình đẳng" trong cạnh tranh toàn cầu, EU và các quốc gia khác cũng có thể điều chỉnh các quy tắc của họ về viện trợ nhà nước và chọn trợ cấp cho các doanh nghiệp của chính họ.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, khi đến thăm Hoa Kỳ vào tuần trước, đã nêu ra IRA "có vấn đề" trong cuộc hội đàm với Tổng thống Biden, người đã thông báo với các phóng viên rằng "có thể có những điều chỉnh" đối với luật Hoa Kỳ để dễ dàng hơn cho các công ty EU hưởng lợi từ chính phủ Mỹ trợ cấp. Tuy nhiên, ngay cả các nhà lập pháp đảng Dân chủ đồng nghiệp của Biden tại Quốc hội Hoa Kỳ cũng đã công khai từ chối sửa đổi đạo luật, chứ chưa nói đến các đảng viên Cộng hòa.

Nếu tranh chấp xuyên Đại Tây Dương liên quan đến IRA tiếp tục leo thang, có khả năng EU có thể đưa tranh chấp ra WTO để xem xét và giải quyết khiếu nại chính thức, có thể liên quan đến thương lượng khó khăn hoặc thậm chí ăn miếng trả miếng giữa hai bên các nền kinh tế lớn. Liệu họ có thể tránh được một cuộc chiến thương mại khác và vượt qua cuộc chạy đua trợ cấp chính phủ đang gia tăng giữa họ hay không, điều này vẫn còn được cả thế giới theo dõi.

Theo tất cả các số liệu, IRA rõ ràng đưa ra các khoản giảm thuế hào phóng cho các nhà sản xuất công nghệ cao xanh với điều kiện chúng chỉ được sản xuất ở Bắc Mỹ là không thể chấp nhận được theo các quy tắc được quốc tế tuân thủ. Đó là một thực tiễn mang tính bảo hộ cao để củng cố lợi ích của chính Hoa Kỳ.

EU có thể sẽ thực hiện một số biện pháp tái cân bằng để giải quyết "sự biến dạng" của cạnh tranh do các khoản trợ cấp khổng lồ của Mỹ do IRA kích hoạt. Chắc chắn, tranh chấp xuyên Đại Tây Dương có thể sẽ chiếm vị trí trung tâm trong các tương tác sắp tới giữa các nhà hoạch định chính sách châu Âu và Mỹ, có thể phải trả giá bằng những tham vọng công khai trước đó về hợp tác kinh tế rộng hơn và sâu hơn xuyên Đại Tây Dương.

Có cơ sở biện minh cho những lo ngại từ lâu rằng quan hệ đối tác kinh tế và thương mại xuyên Đại Tây Dương không phát huy hết tiềm năng của nó trong một môi trường toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, bao gồm cả việc chính quyền Biden thừa kế chính sách đối ngoại "Nước Mỹ trên hết" của Trump và chính phủ Hoa Kỳ.

Hơn nữa, chính quyền Biden vào đầu năm nay đã bắt đầu cắt đứt chuỗi cung ứng chất bán dẫn toàn cầu nhằm cản trở hoạt động sản xuất công nghệ cao của Trung Quốc. Và đang thuyết phục EU thực hiện một cách tiếp cận tương tự để "tách rời" khỏi nền kinh tế Trung Quốc.

Tóm lại, Washington, vì lợi ích riêng của mình, sẽ tiếp tục ban hành luật hoặc các quy định hạn chế như IRA hoặc lệnh cấm vận công nghệ cao để phá vỡ và phân mảnh chuỗi cung ứng toàn cầu, miễn là họ tin rằng thương mại tự do và không bị xáo trộn không còn mang lại lợi ích cho mình. Muốn chia nhỏ nền kinh tế toàn cầu hội nhập và quá trình toàn cầu hóa bị phân mảnh, trong nỗ lực kéo dài vị thế siêu cường của mình và tiếp tục đàn áp các nền kinh tế khác, có thể là EU hoặc Trung Quốc.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: IRA, chủ nghĩa bảo hộ, trợ cấp chính phủ