Tháng 9 vừa qua, Vương quốc Anh (UK) và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã kết thúc phiên đàm phán hiệp định thương mại tự do đầu tiên, hứa hẹn đem lại nhiều lợi ích kinh tế cho cả hai bên. Quan trọng hơn, hiệp định này sẽ giúp GCC tái tạo sau một thời gian dài bị chia cắt bởi các lệnh cấm vận thương mại từ Qatar. Đây là một tin tốt cho Trung Đông và Mỹ.
Được thành lập vào năm 1981, GCC bao gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Điều lệ của GCC có đề cập tới việc “phối hợp, hợp tác và hội nhập” giữa các bên về mọi thứ, từ khoa học đến các quy tắc về kinh tế. GCC cũng đã thiết lập được mối quan hệ chặt chẽ với bên thứ ba, ký kết các thỏa thuận thương mại với Singapore, Hiệp hội Thương mại Tự do Châu Âu và New Zealand; đồng thời khởi động các cuộc đàm phán với Úc, Trung Quốc, Liên minh Châu Âu (EU) và các nước khác.
Quay trở lại thời điểm tháng 6 năm 2017, Bahrain, Ai Cập, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã chấm dứt quan hệ ngoại giaovới Qatar và cáo buộc quốc gia này tài trợ cho khủng bố, kết thân với Iran và can thiệp vào vấn đề nội bộ của các quốc gia khác. Một số quốc gia khác sau đó cũng tham gia vào phong trào và ban hành lệnh cấm vận thương mại. Qatar phản ứng bằng cách hai lần kiện Bahrain, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất ra Tổ chức Thương mại Thế giới. Tình hình có vẻ ảm đạm đối với GCC.
Vào tháng 1 năm 2021, với sự hoành hành của COVID-19 và sự kiên cường của Qatar, một thỏa thuận đã được đề xuất nhằm khôi phục quan hệ ngoại giao và chấm dứt lệnh cấm vận. Bây giờ, GCC phải tự tái tạo chính mình và cần có một lộ trình dài để thực hiện nếu họ đạt được thỏa thuận thương mại với Vương quốc Anh trong thời gian tới.
Xét về mặt thương mại, GCC có vẻ thiếu chiều sâu, còn hạn chế trong việc thúc đẩy hợp tác quản lý và thiếu sự hài hòa hóa. Đây là một vấn đề cần giải quyết bởi vì Vương quốc Anh xác định, các rào cản thương mại kỹ thuật, các tiêu chuẩn về sức khỏe và an toàn là một trong những trở ngại lớn nhất để đạt được thỏa thuận.
Hơn nữa, Vương quốc Anh đang theo sát Brussels về cách tiếp cận các vấn đề pháp lý, nhất là vì hai thỏa thuận thương mại của Anh đều dựa trên các văn bản của EU. London thừa nhận tầm quan trọng của việc tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế, nhưng người Anh thường sẽ “bảo vệ” các tiêu chuẩn “cao” của mình bằng mọi giá. Điều đáng quan tâm là một số tiêu chuẩn được đưa ra dựa trên yếu tố chính trị hơn là cơ sở khoa học, ví dụ như “khử trùng thịt gà bằng clo”. Các nước GCC còn hạn chế về năng lực quản trị nhà nước để tham gia vào các cuộc đàm phán này.
Đây là việc mà Mỹ có thể giúp đỡ.
Washington nên hỗ trợ kỹ thuật cho GCC, đặc biệt là về pháp lý, quy định. Đây là chìa khóa mang lại sự thịnh vượng về kinh tế của sáu quốc gia và cho thấy vai trò quan trọng của ban thư ký GCC.
Một thỏa thuận thương mại “hiện đại” sẽ được dùng làm khuôn mẫu cho các hiệp định khác trong tương lai của khu vực vùng Vịnh và giúp Mỹ nâng cấp các thỏa thuận thương mại hiện có với Bahrain và Oman, 2 trong 6 thành viên của GCC.
Bài học rút ra đối với nền kinh tế toàn cầu: “Vũ khí hóa thương mại” là việc nói dễ hơn làm. Liên minh do Ả Rập Saudi dẫn đầu đã phải miễn thuế khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ lệnh cấm vận của Qatar và nhìn chung, các biện pháp trừng phạt gặp nhiều khó khăn khi đi vào thực thi. Lợi ích chính trị và kinh tế giữa các nước GCC khi được gắn chặt với nhau sẽ giúp họ hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu.
Nguồn: The Hill
Từ khóa: Mỹ, Trung Đông, Anh, GCC
Các tin khác
- Nhiều thách thức đối với chính sách kinh tế hậu Covid-19 - 07/12/2022
- Cải cách thể chế “chững lại”, “xói mòn” năng lực doanh nghiệp - 07/12/2022
- Thương mại điện tử, đầu tàu trong phát triển kinh tế số Việt Nam - 07/12/2022
- 'Cần cơ chế vượt trội để TP HCM thành trung tâm tài chính quốc tế' - 07/12/2022
- Việt Nam chính thức trở thành Đối tác chiến lược toàn diện của Hàn Quốc - 07/12/2022
