Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thỏa thuận thuế doanh nghiệp toàn cầu đã được 136 quốc gia nhất trí vào hôm 8/10, thỏa thuận ra đời nhằm đảm bảo các công ty lớn phải trả mức thuế tối thiểu là 15%.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho biết có 140 quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia, trong đó 136 nước (chiếm 90% nền kinh tế toàn cầu) đồng ý và 4 nước còn lại bao gồm Kenya, Nigeria, Pakistan, và Sri Lanka bỏ phiếu trắng.

Thỏa thuận này có ý nghĩa gì và nó sẽ thay đổi mọi thứ như thế nào? Dưới đây là những điểm chính của thỏa thuận.

Tại sao phải cần một thỏa thuận thuế doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu?

Với ngân sách hạn chế sau đại dịch Covid-19, nhiều chính phủ rất muốn ngăn cản việc các công ty đa quốc gia chuyển lợi nhuận và doanh thu thuế từ nước họ sang đặt cơ sở kinh doanh đến các nước đánh thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn.

Thu nhập từ tài sản vô hình, như bằng sáng chế thuốc, phần mềm, và tác quyền về sở hữu trí tuệ chuyển vào các nước này và cho phép các công ty trả mức thuế thấp hơn so với mức thuế ở nước sở tại.

Một thỏa thuận như thế thì hoạt động như thế nào?

Mức thuế doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu sẽ chỉ áp dụng đối với lợi nhuận từ các công ty đa quốc gia có doanh thu toàn cầu từ 750 triệu euro trở lên.

Các chính phủ vẫn có thể thiết lập các mứcthuế doanh nghiệp theo ý muốn, nhưng nếu các công ty trả mức thuế thấp hơn ở một nước khác, chính phủ của công ty mẹ có thể giảm thuế thấp hơn mức 15%, nhằm ngăn chặn hiện tượng chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.

Đặc biệt, Ireland ban đầu đã phản đối thỏa thuận này nhưng cuối cùng cũng đã tham gia vào thỏa thuận sau khi được đảm bảo rằng nước này sẽ không bị buộc phải tăng thuế thu nhập doanh nghiệp thêm. Mức thuế thu nhập doanh nghiệp thấp- ở mức 12.5%- đã đặt nền tảng cho chính sách kinh tế của Ireland kể từ những năm 1990.

Thứ hai, thỏa thuận này sẽ cho phép các nước sở tại được đánh 25% thuế đối với lợi nhuận vượt mứccủa các công ty đa quốc gia lớn, tức khoản lợi nhuận màvượt 10% doanh thu sẽ buộc phải trả thêm thuế.

Chuyện gì xảy ra tiếp theo?

Sau khi nhất trí về mặt kỹ thuật của thỏa thuận hôm thứ 8/10, kế đến các bộ trưởng tài chính của G20 sẽ chính thức phê chuẩn thỏa thuận, mở đường cho các lãnh đạo G20 thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh diễn ra vào cuối tháng 10 này.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều băn khoăn xoay quanh quan điểm của Mỹ, một phần là do cải cách thuế nội địa mà chính quyền Tổng thống Biden muốn Quốc hội Mỹ thông qua.

Thỏa thuận kêu gọi các nước luật hóa các điều khoản vào năm 2022 để thỏa thuận này chính thức có hiệu lực vào năm 2023, một khung thời gian cực kỳ chặt chẽ trong khi các thỏa thuận thuế quốc tế trước đây cần nhiều năm để hiện thực hóa.

Các nước đưa ra thuế dịch vụ kỹ thuật số quốc gia trong những năm gần đây sẽ phải xóa bỏ chúng.

Tác động kinh tế sẽ là gì?

OECD – tổ chức đã chỉ đạo các cuộc đàm phán, ước tính thuế thu nhập doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu sẽ giúp tạo ra 150 tỷ đô la (tương đương 129.6 tỷ euro) tiền thuế thu được toàn cầu mỗi năm.

Quyền đánh thuế đối với hơn 125 tỷ đô la (tương đương 107.9 tỷ euro) lợi nhuận sẽ được chuyển thêm cho các nước có các công ty chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.

Các nhà kinh tế học kỳ vọng rằng thỏa thuận này sẽ khuyến khích các công ty đa quốc gia chuyển vốn của mình về lại các nước đặt trụ sở kinh doanh nhằm thúc đẩy nền kinh tế của nước đó.

Tuy nhiên, các khoản khấu trừ và ngoại lệ khác nhau cũng được đưa vào trongthỏa thuận, nhằm giảm tác động đối với các nước có mức thuế thấp như Ireland, nơi mà nhiều tập đoàn Mỹ đặt trụ sở hoạt động ở châu Âu.

Nguồn: EuroNews

Từ khóa: thuế thu nhập doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu, OECD