Trung Quốc đi đúng hướng về thương mại khối

Tháng 11/2020, trong Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết, đất nước sẽ tích cực xem xét khả năng gia nhập nhóm thương mại khu vực. Việc Trung Quốc yêu cầu tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương không có gì ngạc nhiên.

61663a65a310cdd3d812f4c0

Các nước đang phát triển sẽ được hưởng lợi từ một trật tự quốc tế dựa trên các quy tắc hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch.

Tính đến tháng 9 năm nay, tổng dân số của các nước thành viên CPTPP － Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam － là khoảng 500 triệu người (6,7% dân số thế giới). GDP tổng thể là khoảng 13,5 nghìn tỷ USD (13,4% GDP toàn cầu).

Nếu Trung Quốc gia nhập khối thương mại này, dân số của khu vực này sẽ mở rộng lên 1,9 tỷ người (25% dân số thế giới) và GDP tổng hợp sẽ tăng lên 25,3 nghìn tỷ USD (30% GDP toàn cầu).

Khi so sánh khối này với Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP)－khối đại diện cho khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, bao gồm 2,2 tỷ dân số thế giới và có tổng GDP là 26,2nghìn tỷ đô la, và trong đó Trung Quốc giữ vai trò chủ đạo－ thì liệuviệc Trung Quốc gia nhập CPTPP sẽ mang lại những lợi ích bổ sung gì?

Nhìn bề ngoài, có vẻ như việc tham gia CPTPP có thể cung cấp cho Trung Quốc một phương tiện để xoa dịu xung đột kinh tế đang diễn ra với Hoa Kỳ, bắt đầu từ thời cựu tổng thống Donald Trump, với áp đặt một loạt thuế quan lên hàng hoá của Trung Quốc từ năm 2018.

Tuy nhiên, trên thực tế, Trung Quốc có thể cũngđang báo hiệu rằng họ đã sẵn sàng mở cửa chocác doanh nghiệp Nhà nước của mình tiếp cận thị trường và điều chỉnh các thông lệ cho phù hợp với các tiêu chuẩn cạnh tranh quốc tế.

Chẳng hạn như, bằng cách thông qua các quy tắc thương mại của CPTPP, Trung Quốc sẽ điều chỉnh chính sách thương mại quốc tế của mình theo các chuẩn mực quốc tế. Trong số này có cải cách doanh nghiệp Nhà nước và bảo vệ sở hữu trí tuệ và bí mật thương mại tốt hơn.

Trung Quốc được hưởng lợi đáng kể từ cuộc cải cách kinh tế được thực hiện sau khi nước này gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới và việc gia nhập CPTPP có thể chứng tỏ là một bước ngoặt khác đối với nền kinh tế Trung Quốc. Về bản chất, CPTPP có thể làm giảm căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ bằng cách để lực lượng thị trường phát huy tác dụng.

Sau nhiều năm bất ổn chính trị quốc tế, đặc trưng bởi sự tái hợp của chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bảo hộ, các tác động kinh tế bất lợi đã được cảm nhận trên toàn thế giới. Các nước đang phát triển bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, vì họ đã dựa vào thương mại quốc tế để tăng trưởng kinh tế.

Cạnh tranh dựa trên quy tắc, dự báo là có thể sửa chữa những bất ổn này, cho phép các quốc gia hướng tới "bình thường mới" sau đại dịch COVID-19.

Trong khi các nhà bình luận có thể có những cách nhìn khác nhau về ý định tham gia CPTPP của Trung Quốc, một nhà hoạch định chính sách giỏi sẽ nhìn thấy cơ hội khi có cơ hội. Do các quốc gia đang dần thoát ra khỏi tình trạng bế tắc và cho phép việc đi lại quốc tế để khởi động quá trình phục hồi kinh tế sau đại dịch, điều quan trọng là ủng hộ việc Trung Quốc xin gia nhập CPTPP.

Vai trò của Trung Quốc trong chủ nghĩa đa phương cần được thừa nhận, để tạo ra một mối quan hệ cân bằng, đôi bên cùng có lợi.

Điển hình là nhìn vào Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). BRI đã đưa chính sách ngoại giao kinh tế của Trung Quốc lên hàng đầu,cung cấp rẻ hơn, linh hoạt hơn và thời hạn nhanh hơn cho các nước tham gia, những nước có thể thiếu khả năng vay vốn, ở Đông Nam Á và những nơi khác.

BRI và Ngân hàng Đầu tư Cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) đã mang lại khoản đầu tư rất cần thiết cho các tiểu vùng thiếu thốn về cơ sở hạ tầng của châu Á. AIIB cuối cùng sẽ phát triển thêm các mối quan hệ với Ngân hàng Phát triển Châu Á và Ngân hàng Thế giới với tư cách là người đồng cho vay của các dự án cơ sở hạ tầng lớn.

Khi Nhóm Bảy quốc gia công bố sáng kiến Xây dựng lại Thế giới Tốt đẹp hơn vào tháng 6, hay còn gọi là B3W, đây là một bước đi đúng đắn. Sự cạnh tranh giữa BRI và B3W cuối cùng có thể mang lại lợi ích chung cho các nước đang phát triển, mang lại phúc lợi lớn hơn, phát triển bền vững và chủ nghĩa đa phương mạnh mẽ.

Chính vì điều này, khi Trung Quốc nộp đơn xin gia nhập CPTPP, Mỹ cũng nên đưa ra quyết định chiến lược về chính sách thương mại quốc tế: Nên tái gia nhập CPTPP. Cạnh tranh lành mạnh trong một trật tự đa phương, dựa trên luật lệ sẽ tốt cho tất cả các quốc gia, kể cả các nước đang phát triển, và có thể giúp thúc đẩy phục hồi kinh tế sau COVID.

Tác giả là giám đốc khu vực Trung tâm Châu Á, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Bangkok.

Nguồn: China Daily

Từ khoá: CPTPP, BRI, phục hồi kinh tế, chủ nghĩa đa phương