Thúc đẩy thương mại quốc tế khử cacbon

tro cap khi hau

Với mục đích cắt giảm lượng khí thải toàn cầu, nhiều luật và quy định mới được đặt ra. Các nhà xuất khẩu của Vương quốc Anh cần làm gì để thích ứng với cuộc đua giảm lượng khí thải thương mại quốc tế?

Tháng 7 vừa qua, Ủy ban châu Âu đã đề xuất hệ thống thuế carbon đầu tiên trên thế giới, gọi là Cơ chế điều chỉnh thuế biên giới carbon (CBAM). Chính sách này là một phần trong ưu tiên trong tiến trình chung nhằm mục tiêu áp dụng quá trình khử cacbon trong sản xuất.

CBAM là loại thuế đánh vào các sản phẩm sử dụng nhiều carbon như thép, nhôm, xi măng và phân bón. Đây là một phần trong chiến lược của EU nhằm cắt giảm ít nhất 55% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính vào năm 2030. Hệ thống này được thiết kế để phân cấp sân chơi cho các công ty châu Âu.

Hiện tại, nhiều nhà sản xuất EU phải mua giấy phép để duy trì lượng khí thải carbon tạo ra trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, phần lớn các quốc gia khác - bao gồm Trung Quốc, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ - có những quy tắc phát thải riêng giúp các nhà sản xuất ở những quốc gia này xuất khẩu sang EU với chi phí thấp hơn nhiều. Do đó, CBAM sẽ thay đổi điều này bằng cách yêu cầu các nhà nhập khẩu chịu trách nhiệm về lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính tương tự như những sản phẩm sản xuất trong nước.

Cơ chế này cũng được thiết kế để ngăn chặn tình trạng “rò rỉ carbon”. Thông thường, mọi người hay mua hàng hóa tương tự có giá rẻ hơn do những mặt hàng này được nhập khẩu từ các quốc gia không có quy định về phát thải carbon. Sự rò rỉ này cũng xảy ra khi các công ty địa phương chuyển hoạt động sản xuất sang nước khác để tránh phải cắt giảm lượng khí thải.

Vương quốc Anh có cơ chế định giá carbon tương tự như EU, do đó sẽ khó áp dụng mức phí này lúc ban đầu. Tuy nhiên, mức thuế mới của EU chắc chắn sẽ khiến các doanh nghiệp Anh có quan hệ thương mại với khối này phải suy nghĩ.

Thuế Carbon

Việc áp dụng CBAM đã gây nhiều tranh cãi. Các nhà phê bình cho rằng hệ thống này không đơn giản chỉ là bảo vệ kinh tế dưới danh nghĩa phát triển xanh, mà còn nhằm trừng phạt các quốc gia đang phát triển chưa có công nghệ để cắt giảm lượng khí thải công nghiệp.

Tuy nhiên, đây là một phần của xu hướng đang phát triển, đóng góp vào các sáng kiến bảo vệ môi trường, cũng tương tự như sáng kiến Lực lượng Đặc nhiệm về Công khai tài chính liên quan đến khí hậu (TCFD). EU cũng vận hành Chỉ thị Báo cáo Phi tài chính trong đó yêu cầu các công ty xem xét đầy đủ những rủi ro và cơ hội liên quan tới vấn đề khí hậu, cùng với một loạt các chế tài bắt buộc khác nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình dọc theo chuỗi cung ứng.

Jamie Pitcairn - giám đốc kỹ thuật của Ricardo Energy & Environment, một công ty tư vấn kỹ thuật và môi trường, có sứ mệnh tư vấn phát triển các kế hoạch giảm thiểu carbon - cho biết, thuế carbon là một trong những công cụ quản lý mà hầu hết các quốc gia đang sử dụng để tạo ra các khoản Đóng góp do quốc gia quyết định (NDC), theo cam kết được đưa ra trong Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu. Thuế này sẽ làm tăng số lượng và chi phí sản xuất.

Pitcairn khuyên các doanh nghiệp cần cố gắng thích nghi với những thay đổi. Ông cho hay, biến đổi khí hậu sẽ làm thay đổi đáng kể thị trường, nhất là về nhận thức của các nhà xuất khẩu.

Pitcairn kỳ vọng hàng hóa và nguyên liệu thô sẽ được giảm bớt di chuyển bên cạnh nỗ lực tạo ra các sản phẩm càng ít carbon càng tốt. Các công ty cũng đang cố gắng cắt giảm tác động của carbon trong dịch vụ vận chuyển, mua sắm bằng cách chú trọng hơn vào chuỗi cung ứng địa phương.

Các doanh nghiệp cũng đang bắt đầu xem xét kỹ về lượng khí thải, được chia thành các “Phạm vi” khác nhau. Phạm vi 1 và 2 bao gồm lượng phát thải trực tiếp và gián tiếp của một công ty và tương đối dễ tính toán. Nhưng để có một chiến lược net zero hiệu quả, các doanh nghiệp cũng phải xem xét Phạm vi 3: phát thải trong chuỗi cung ứng.

Pitcairn nói: “Những gì chúng ta đang thấy hiện nay là các doanh nghiệp sản xuất toàn cầu đang tiến hành rà soát lại nhà cung cấp của mình trên khắp thế giới và yêu cầu họ cung cấp dữ liệu về lượng khí thải carbon, sử dụng dữ liệu này làm cơ sở cho việc mua sắm và kinh doanh trong tương lai. Nghĩa là doanh nghiệp không còn có thể chỉ cần tạo ra một sản phẩm, bán sản phẩm và sau đó quên đi như không liên quan gì.

Tuần hoàn

Một thay đổi pháp luật quan trọng khác trên khắp châu Âu là luật về “Quyền sửa chữa”, trong đó yêu cầu các nhà sản xuất hàng điện phải làm cho sản phẩm của họ có thể sửa chữa được trong ít nhất 10 năm. Châu Âu cũng có hệ thống Tuyên bố Sản phẩm Môi trường (EPD), theo đó, sản phẩm đạt tiêu chuẩn sẽ có dấu hiệu cam kết từ nhà sản xuất trong việc giảm thiểu tác động đến môi trường.

Theo Nicolas Lockhart (công ty luật Sidley Austin), các quy định xung quanh nền kinh tế tuần hoàn có thể đóng góp lớn hơn trong việc xanh hóa thương mại so với các cơ chế như thuế biên giới carbon.

Ông nói: “Sẽ đến ngày các quốc gia không còn cho phép nhập khẩu những sản phẩm không có báo cáo phân tích vòng đời đầy đủ”.

Các luật thúc đẩy tuổi thọ sản phẩm lâu hơn cùng với những hướng dẫn rõ ràng về thiết kế sản phẩm và cơ sở hạ tầng để tái chế sẽ tạo ra động lực thúc đẩy các công ty đầu tư nhiều hơn vào R&D.

Theo Lockhart, sự đổi mới này có thể giúp ích cho việc xuất khẩu trong tương lai. Năm ngoái, trong Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), các công ty tham gia cho thấy họ có tham vọng lớn hơn nhiều so với tham vọng của các chính phủ, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử và nhựa.

Một số điều này là do người tiêu dùng thúc đẩy. Các công ty chịu áp lực phải đáp ứng mong muốn của khách hàng trong việc muốn biết rõ sản phẩm được tạo ra như thế nào. Tuy nhiên, phần lớn các bộ phận R&D cũng hoạt động dựa trên “nhận thức về thị trường đang ở mức nào”.

Ông cho biết thêm, các công ty đang lên kế hoạch cho tương lai. Một số người sẽ thấy mặt trái của việc thúc đẩy thương mại quốc tế xanh hơn, đó là: sự phát triển của thị trường dành cho các sản phẩm cao cấp, được bán với giá cao.

Ví dụ, vào tháng 8, lô thép xanh đầu tiên đã xuất xưởng tại một nhà máy ở Thụy Điển để giao cho hãng sản xuất xe tải Volvo. Lô thép này được rèn bằng cách sử dụng hỗn hợp năng lượng tái tạo và hydro để tạo ra nhiệt độ cao cần thiết. Sản xuất thép truyền thống sử dụng than và than cốc, và chiếm khoảng 8% tổng lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu.

Pitcairn cho biết các quốc gia cam kết nghiêm ngặt về biến đổi khí hậu cần những sự đổi mới như vậy và họ nên sẵn sàng chi trả cho điều đó. Khi theo đuổi chiến lược Net Zero, “thị trường sẽ trở nên thân thiện với môi trường hơn, thương mại chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nhưng là theo chiều hướng tốt”.

Nguồn: Raconteur

Từ khóa: thương mại quôc tế, thuế carbon