Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo một nhà nghiên cứu củachính phủ Trung Quốc, việc Bắc Kinh nỗ lực tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), một hiệp ước thương mại đa phương bao gồm các vấn đề hiện đại như thương mại kỹ thuật số, có thể trở nên phức tạp do luật bảo mật dữ liệu mới của Trung Quốc hạn chế các luồng thông tin xuyên biên giới.

Một số nướcthành viên CPTPP có thể ​​sẽ yêu cầu Trung Quốc sửa đổi luật pháp và chính sách của mình để đáp ứng các tiêu chuẩn của hiệp định thương mại, theo một bài gần đây được đăng trên WeChat của Xu Chengjin, một chuyên gia nghiên cứu tại Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin (MIIT) Trung Quốc.

Tuần trước, Trung Quốc đã chính thức nộp đơn xin gia nhập CPTPP, hiệp định bao gồm Australia, Canada, Nhật Bản, Malaysia, Singapore và sáu quốc gia khác. Được thành lập vào năm 2018, thỏa thuận thương mại đa phương này có các cam kết về bảo vệ lao động và môi trường cũng như các quy tắc nhằm ngăn chặn sự bóp méo thị trường của các doanh nghiệp nhà nước, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quản lý các dịch vụ tài chính. Các nước trong CPTPP cộng lại chiếm khoảng 13,5% kinh tế toàn cầu và bao gồm khoảng nửa tỷ dân.

“Nhật Bản gần như chắc chắn sẽ làm khó Trung Quốc dựa trên các điều khoản về di chuyển dữ liệu xuyên biên giới trong CPTPP,” Xu viết. “Trung Quốc có thể chấp nhận các quy tắc của CPTPP về luồng dữ liệu xuyên biên giới, nhưng cần xem lạivấn đề tuân thủ khi Trung Quốc đang xây dựng các quy định về đánh giá tínhbảo mật khichuyển dữ liệu ra nước ngoài.”

Đơn xin gia nhập CPTPP của Bắc Kinh được đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc đangthực thi các quy tắc và quy định mới trong năm nay nhằm hạn chế luồng dữ liệu xuyên biên giới và yêu cầu địa phương hóa dữ liệu. Những điều này được điều chỉnh bởi Luật bảo mật dữ liệu (DSL), có hiệu lực vào ngày 1 tháng 9 và Luật bảo vệ thông tin cá nhân (PIPL) sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 11.

Ví dụ, PIPL quy định rằng nếu một công ty cần chuyển dữ liệu ra ngoài biên giới của quốc gia, thì công ty đó phải vượt qua đánh giá bảo mật của cơ quan giám sát internet là Cục quản lý không gian mạng của Trung Quốc. Cũng theo luật này, việc giao dữ liệu cho cơ quan thực thi pháp luật nước ngoài cũng cần có sự chấp thuận rõ ràng của chính phủ Trung Quốc.

Liệu Trung Quốc có được chấp nhận tham gia CPTPP hay không vẫn chưa rõ, vì Bắc Kinh phải đối mặt với yêu cầu cao là thuyết phục tất cả 11 quốc gia thành viên của hiệp ước thương mại Vành đai Thái Bình Dương.

Trong bài viết của mình trên WeChat, Xu đã viết rằng: yêu cầu của Trung Quốc về đánh giá bảo mật trước khi cho phép chuyển dữ liệu ra nước ngoài là một cơ chế chỉ có ở Trung Quốc, vì vậy sẽ cần được chấp thuận miễn trừ trong CPTPP. Tuy nhiên, Xu cho biết cô “lạc quan” về việc cơ chế đó sẽ vượt qua bài kiểm tra.

Hiệp ước CPTPP thừa nhận rằng mỗi quốc gia có quy định riêng liên quan đến việc truyền dẫndữ liệu xuyên biên giới, nhưng hiệp địnhcũng quy định rằng tất cả các quốc gia phải cho phép chuyển giao xuyên biên giới các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh.

CPTPP cũng quy định, mỗi thành viên có thể áp dụng các biện pháp hạn chế để đạt được "mục tiêu chính sách công hợp pháp", ngoại trừ nếu các hạn chế "tạo thành một phương tiện phân biệt đối xử tùy tiện hoặc không chính đáng hoặc một hạn chế trá hình" hoặc "lớn hơn mức cần thiết để đạt được mục tiêu".

Theo Clarisse Girot, Giám đốc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của tổ chức phi lợi nhuận Future of Privacy Forum, các nước thành viên của CPTPP dự kiến ​​sẽ dành thời gian đàm phán các chi tiết cụ thể xung quanh các vấn đề này trong các cuộc đàm phán gia nhập và kiểm tra việc áp dụng hiệp định trên thực tế. Ông Girot đồng thời cho rằng, các ngoại lệ trên có khả năng làm tăng tích phức tạp trong việc diễn giải quy tắc.

Ông Girot cho biết: “Ở giai đoạn này, không thể kết luận rõ ràng rằng các chính sách dữ liệu xuyên biên giới của Trung Quốc có mâu thuẫn với CPTPP hay không”, đồng thời chỉ ra rằng Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) cũngcó các điều khoản và ngoại lệ tương tự.

RCEP, được coi là hiệp ước thương mại tự do lớn nhất thế giới, là một hiệp định loại trừ Hoa Kỳ và mở rộng sự ảnh hưởng kinh tế của Bắc Kinh ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

“Trung Quốc sẽ không đưa ra tuyên bố chính thức [tham gia CPTPP] nếu các nhà lãnh đạo của họ chưa nghĩ ra cách để vượt qua các cuộc thảo luận phức tạp này,” Girot nói.

Theo Carolyn Bigg, một đối tác của công ty luật đa quốc gia DLA Piper ở Hồng Kông, mặc dù đưa ra biện pháp bảo vệ mạnh mẽ, luật bảo mật dữ liệu mới của Trung Quốc cũng nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho dòng thông tin quốc tế.

“Một trong những mục tiêu chính của PIPL là tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảydữ liệu liên tục trên khắp thế giới,” Bigg nói. “Như vậy, tôi không thấy có xung đột giữa PIPL và động thái [xin gia nhập CPTPP] của Trung Quốc.”

Bà chỉ ra rằng luật bảo mật dữ liệu mới của Trung Quốc giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới, miễn là họthực hiện đầy đủ các bước theo quy định. Để lấy ví dụ, bà đã trích dẫn một điều khoản cụ thể trong PIPL cho phép chính quyền Trung Quốc chia sẻ dữ liệu cá nhân ở nước ngoàitrong một số trường hợp nhất định.

“Vì vậy, tôi thực sự nghĩ rằng tất cả [cácluật dữ liệu] này đều phù hợp với nhau,” Bigg nói.

Nguồn: SCMP

Từ khóa: luật bảo mật dữ liệu, Trung Quốc, gia nhập CPTPP