Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hôm thứ Năm tuần trước, Thủ tướng Úc - Scott Morrison thừa nhận rằng Úc đã yêu cầu các nhà đàm phán của Anh loạibỏ các cam kết về khí hậu rakhỏi hiệp ước thương mại giữa Anh với Úc, thoả thuận mới vừa được thống nhất về nguyên tắc hồi tháng Sáu vừa qua.

Chính phủ Anh, nước sẽ chủ trì Hội nghị các bên tham gia Công ước khí hậu lần thứ 26 (COP26) của Liên Hiệp Quốc vào tháng 11 tới đây, và chính phủ Úc đang chịu áp lực kể từ khi một phóng viên của Sky News đưa tin về một email bị rò rỉ từ một “Thứ trưởng” Thương Mại thuộc chính phủ Anh quốc, trong đó nói rằng Bộ trưởng Kinh doanh của Anh – ông Kwasi Kwarteng đã đồng ý rằng Bộ Thương mại Quốc tế có thể “bỏ cả hai yêu cầu về khí hậu,” trong đó bao gồm cả“điều khoản dẫn chiếu đến mục tiêu cắt giảm khí thải trong Hiệp Định Paris.”

CNN đã không thể xác minh nội dung của email bị rò rỉ, và các quan chức Anh quốc từ chối xác nhận tính xác thực của nó, nhưng khi các nhà báo ở Canberra hỏi Morrison tại sao Úc lại yêu cầu loại bỏ các điều khoản tham chiếu vềmức tăng nhiệt độ toàn cầu, ông Morrison cho biết Úc muốn tách biệt các vấn đề về khí hậu và thương mại.

“Vâng hiệp định trên là về thương mại. Nó không phải là một hiệp ước về khí hậu, nó là một hiệp định thương mại. Và ... trong các hiệp định thương mại, tôi giải quyết các vấn đề thương mại. Trong các hiệp ước khí hậu, tôi giải quyết các vấn đề khí hậu”, ông nói trong một cuộc họp báo hôm thứ Năm, theo một bài báo được đăng tải bởi văn phòng của ông.

“Chúng tôi đang theo đuổi các thỏa thuận về công nghệ năng lượng sạch với nhiều quốc gia và chúng tôi sẽ sớm đạt được các thỏa thuận đó. Nhưng thỏa thuận then chốt nhất mà chúng tôi đã kết đó là Hiệp định Paris và những cam kết kèm theo hiệp định đó. Những cam kết đó rất rõ ràng”, ông nói.

Theobài báo của Sky News, vấn đề có thể xoay quanh việc liệu Hiệp định Anh-Úc có đề cập rõ ràng đến mục tiêu nhằm hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu là 1,5 độ C so với mức tiền công nghiệp. Hiệp định Paris đòi hỏi các quốc gia nỗ lực thực hiện cam kết giới hạn mức độ nóng lên toàn cầu xuống 2 ° C, tốt nhất là 1,5 ° C.

Bộ Thương mại Quốc tế của Anh đã bác bỏ bài báo trên Sky News vào hôm thứ Tư, rằng “đó hoàn toàn sai sự thật” rằng thỏa thuận thương mại Anh-Úc sẽ không “ràng buộc” với các cam kết được đưa ra trong Hiệp định Paris.

“Thỏa thuận thương mại đầy tham vọng của chúng tôi với Úc sẽ bao gồm một Mục quan trọng liên quan tới biến đổi khí hậu nhằm tái khẳng định cam kết của cả hai bên đối với Hiệp định Paris và các mục tiêu đạt được, bao gồm hạn chế mức độ nóng lên toàn cầu ở mức 1,5 độ. Bất kỳ ý kiến nào về việc thỏa thuận này sẽ không ký kết các cam kết quan trọng nêu trên thì đều hoàn toàn không đúng sự thật,” tuyên bố cho biết.

Nhưng khi được CNN hỏi cụ thể liệu mức“1,5 ° C” có được đưa vào thỏa thuận hay không, Bộ Kinh doanh, Năng lượng và Chiến lược Công nghiệp Anh cho biết họ sẽ không tiết lộ chi tiết về các cuộc đàm phán. Văn phòng của Kwarteng đã không bình luận về các tin đồn, và hướng CNN đến tuyên bố của Bộ Thương mại.

Các hiệp định thương mại tự do khác do Anh ký kết, chẳng hạn như hiệp định với Liên minh Châu Âu, cóđề cập đến mức1,5 ° C một cách rõ ràng.

Morrison nói “Úc đang thực hiện các cam kết” liên quan đến khí hậu

Khi được hỏi về lập trường của Úc đối với việc hạ thấp mục tiêu giới hạn mức độ nóng lên toàn cầu xuống có 1,5%, Morrison chỉ nói về Hiệp định Paris, vốn chỉ đặt ra mục tiêu là 2 ° C.

“Chúng tôi đã cam kết trongHiệp định Paris. Chúng tôi sẽ đápứng các mục tiêu đó.”, ông nói.

Ông nói thêm rằng trong khi các quốc gia khác vẫn đang đưa ra cam kết, thì “Úc đã và đang thực hiện các cam kết của mình. Người Úc vẫn đang thực hiện các cam kết đó. Các doanh nghiệp Úc cũng đang thực hiện cam kết đó.”

“Và đó là câu chuyện mà chúng tôi có thể kể cho phần còn lại của thế giới. Người Úc chúng tôi đang và vẫn tiếp tục thực hiện các cam kết đó.”

Các bình luận trên sẽ là một vấn đề gây đau đầu cho Chủ tịch COP26 - Alok Sharma, một nghị sĩ Anh đang đi khắp thế giới để vận động các nước ủng hộ mức giới hạn tăng của nhiệt độ toàn cầu là 1,5 ° C, trước khi các cuộc đàm phán vào tháng 11 diễn ra tại Glasgow. Ông vừa kết thúc chuyến thăm Trung Quốc, trong đó ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đăng ký mức giới hạn tham vọng hơn.

Văn phòng của ông sẽ không đưa ra bình luận nào về thỏa thuận thương mại Anh-Úc.

Một nguồn tin cung cấp cho CNN trong cuộc họp cấp Bộ trưởng G20 gần đây, rằng một số quốc gia sản xuất nhiên liệu hóa thạch đang phản đối mức giới hạn tham vọng hơn đặt ra đối với mức tăng nhiệt độ toàn cầu. Trung Quốc đã công khai cáo buộc phương Tây cố gắng thay đổi mục tiêu 2 độ trước đây.

Úc là nước xuất khẩu than lớn thứ hai thế giới và Bộ trưởng Tài nguyên của nước này - Keith Pitt, phát biểu vào tuần trước rằng Úc sẽ tiếp tục khai thác và xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch sau năm 2030, để đáp lời một quan chức khí hậu cấp cao của Liên Hiệp Quốc - Selwin Hart cảnh báo rằng khủng hoảng khí hậu sẽ “tàn phá” nền kinh tế Úc.

Sharma cũng đang cố gắng kêu gọi các quốc gia phát triển chấm dứt việc sử dụng nhiệt điện than, cụ thể là loại than được đốt cháy trong các nhà máy điện mà không lắp đặp công nghệ loại trừ hoàn toàn carbon thải ra môi trường, vào cuối thập kỷ này.

Một thành viên của Đảng Lao động – phe đối lập chính thức của Quốc hội Anh - Ed Miliband, người giám sát thương mại trong phe đối lập về chính trị - đã chỉ trích mạnh mẽ chính phủ Anh vì đã khuất phục trước áp lực của Úc đối với vấn đề khí hậu.

Ông viết trên Twitter: “Úc là một trong những quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới và là chìa khóa cho mục tiêu giới hạn mức độ nóng lên toàn cầu ở mức 1,5 độ C.

Morrison đưa ra bình luận của mình sau khi Bộ trưởng Thương mại, Du lịch và Đầu tư Úc - Dan Tehan nói rằng nước này “vẫn nhất quán” trong việc đảm bảo tất cả các thỏa thuận thương mại của mình đáp ứng “các cam kết môi trường đa phương hiện có.”

Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc, nơi đưa ra tuyên bố bao gồm cả bình luận của Bộ trưởng Tehan, đã không trả lời câu hỏi của CNN về việc liệu “1,5 ° C” có được đề cập trong thỏa thuận thương mại hay không.

Thỏa thuận thương mại Anh - Úc đã nhất trí về nguyên tắc vào tháng Sáu. Đây được coi là một thành công của cả hai bên và đặc biệt là đối với Anh, nước cho rằng quyền tự do thực hiện các thỏa thuận thương mại song phương là một lợi ích chính của việc rời Liên minh châu Âu - EU.

Úc đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc thúc đẩy các cam kết về khí hậu trước khi các cuộc đàm phán ở Glasgow diễn ra. Nước này nằm trong số hàng chục quốc gia đã bỏ lỡ thời hạn là 31 tháng 7 để cải thiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính, như nghĩa vụ phải làm của các bên khi ký kết Hiệp định Paris năm 2015.

Úc cam kết đến năm 2030, nước này sẽ cắt giảm từ 26% đến 28% lượng khí thải carbon củanăm 2005, thấp hơn nhiều so với cam kết mới của Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu và Anh, cùng các quốc gia phát triển khác. Chính phủ Úc cho biết họ sẽ tăng cường thực hiện cam kết trước khi các cuộc đàm phán tại Glasgow diễn ra.

Úc có dân số khoảng 25 triệu người và chỉ chiếm hơn 1% lượng khí thải carbon của thế giới. Nhưng tính theo bình quân đầu người, người Úc thải ra hơn 15 tấn carbon, theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới cho thấy mức này ngang với người dân ở Hoa Kỳ - quốc gia phát thải carbon lớn thứ hai thế giới và chịu trách nhiệm cho hơn 14% lượng khí thải toàn cầu.

Nguồn: CNN

Từ khoá: đa phương, thoả thuận thương mại, cải thiện cam kết, phát thải carbon