Dỡ bỏ thuế quan là việc cần kíp

thue quan 15.6.21

Các mức thuế mà chính quyền Trump đã áp lên sản phẩm thép và nhôm nước ngoài tiếp tục gây thiệt hại. Do đó, thuế quan này cần phải được dỡ bỏ, ít nhất là đối với các đối tác thương mại quan trọng. Điều này không những sẽ giúp Mỹ tăng doanh thu, đảm bảo các nguyên tắc cơ bản về kinh tế được áp dụng hợp lý, mà còn giúp tăng cường hợp tác khi nước này bắt tay vào cải cách các quy tắc thương mại toàn cầu.

Vì những lý do “đúng đắn” nêu trên, rõ ràng, cần phải dỡ bỏ thuế quan. Để có cái nhìn đa chiều hơn, chúng ta sẽ cùng xem xét một trong những lý do “sai lầm” khi làm như vậy. Ở đây, từ “đúng đắn” hay “sai lầm” được sử dụng mang ý nghĩa tương đối.

Các thang đo lạm phát đang gia tăng. Thứ nhất, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), đã tăng 4,2% từ tháng 4 năm 2020 đến tháng 4 năm 2021. Dữ liệu CPI tháng 5 sắp tới sẽ được công bố và chúng ta chưa rõ là liệu những đợt tăng giá có tiếp tục hay không.

Việc dỡ bỏ thuế quan sẽ giúp giảm bớt áp lực về giá cho các nhà sản xuất Mỹ và đặc biệt là người tiêu dùng. Các nhà kinh tế của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia nhận thấy rằng người tiêu dùng Hoa Kỳ đã phải chịu gánh nặng giá cả từ cuộc chiến thương mại gần đây.

Các phép tính dữ liệu đơn giản cho thấy khoản thuế phải trả cho các sản phẩm nhập khẩu của một hộ gia đình Mỹ trung bình gồm 4 người đã tăng từ 422 USD năm 2015 lên 948 USD năm 2021. Rõ ràng, khoản thuế ẩn này lên tới hơn 500 đô la mỗi năm.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng việc dỡ bỏ thuế quan sẽ không làm lạm phát biến mất. Mỹ là một nền kinh tế lớn, có giá trị nhập khẩu chiếm khoảng 15% GDP, nhưng ít hơn so với hầu hết các nền kinh tế tiên tiến khác. Dù thuế quan của Mỹ ở một số mặt hàng nhất định vẫn cao thì thuế quan tổng thể của Hoa Kỳ vẫn ở mức thấp.

Mặt khác, thuế quan cũng không phải là động lực của lạm phát. Khi nền kinh tế phục hồi sau đại dịch, cầu có xu hướng tăng trở lại nhanh hơn cung, khiến giá cả tăng cao. Gần đây, thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Christopher Waller cho biết “nền kinh tế đã sẵn sàng để bình ổn giá”, dù vẫn còn có những vấn đề liên quan đến tình trạng thiếu hụt lao động tạm thời cũng như các nút thắt nguồn cung khác. Chính mức chênh cung cầu này đã thúc đẩy sự tăng giá; tuy nhiên, có lẽ lạm phát kéo theo chỉ là tạm thời.

Có hai lý do “đúng đắn” để dỡ bỏ thuế quan. Đầu tiên là giúp cho việc thiết lập các nguyên tắc cơ bản của thị trường đi đúng hướng. Khi giá cả không còn biến động nữa, hầu hết các nhà hoạch định chính sách sẽ tập trung vào người lao động, người sử dụng lao động và nền kinh tế.

Trong một nghiên cứu về thuế quan của Trung Quốc, nhà kinh tế học David Weinstein của Đại học Columbia và các đồng nghiệp của ông đã phát hiện ra rằng các thông báo thuế quan từ năm 2018 đến năm 2019 mặc dù dẫn đến giá cả giảm, nhưng chỉ gây tổn hại cho nền kinh tế. Thuế quan đã khiến giá cổ phiếu của các công ty có mối quan hệ với Trung Quốc bị giảm, do đó, lợi tức của những công ty này thấp hơn và vốn đầu tư huy động được cũng ít hơn. Các tác giả ước tính rằng lệnh trừng phạt thuế quan đã làm tốc độ tăng trưởng đầu tư của các công ty niêm yết của Mỹ vào cuối năm 2020 giảm 1,9%.

Lý do thứ hai để dỡ bỏ thuế quan là nhằm tăng cường khả năng hợp tác liên quan đến các vấn đề cải cách thương mại sắp tới như trợ cấp toàn cầu và tình trạng dư thừa công suất, ít nhất là đối với các đối tác thương mại quan trọng của Mỹ như Liên minh châu Âu.

Một số quan điểm cho rằng việc tiếp tục áp thuế thép và nhôm của Mỹ sẽ giúp hạn chế tình trạng dư thừa công suất. Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng có những khoản trợ cấp không công bằng. Các nước lớn trong khối EU như Ý, Đức, Tây Ban Nha và Pháp đại diện cho dưới 5% trong tổng số 609 lệnh áp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp.

Thêm vào đó, thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp đối với hàng nhập khẩu phải phù hợp với với định nghĩa pháp lý về định giá nước ngoài không công bằng và trợ cấp của chính phủ. Nhưng việc áp đặt thuế quan an ninh quốc gia theo mục 232 đối với một đồng minh lâu năm như Liên minh châu Âu lại là một điều hoàn toàn khác. Bản thân châu Âu không thúc đẩy tình trạng dư thừa công suất. Trong khi đó, lệnh trừng phạt thuế quan áp lên thép và nhôm đã châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại xuyên Đại Tây Dương, kéo theo theo nhiều lĩnh vực khác bị ảnh hưởng với những hậu quả không mong muốn (ví dụ như ngành rượu vang, rượu mạnh và nông nghiệp).

Thay vào đó, Mỹ nên dỡ bỏ thuế quan đối với thép và nhôm từ hàng nhập khẩu của EU và yêu cầu EU hủy bỏ tất cả các loại thuế trả đũa. Hai bên có thể tập trung vào các mục tiêu được nêu trong một tuyên bố chung gần đây, trong đó bao gồm việc tìm ra các giải pháp về cách “buộc các quốc gia như Trung Quốc phải giải trình về những hành vi ủng hộ các chính sách bóp méo thương mại”.

Tóm lại, dù vì lý do gì, dỡ bỏ thuế quan là việc Mỹ cần phải làm.

Nguồn: The Hill