Chính phủ Anh chia rẽ vì hiêp định thương mại song phương với Australia

brexit

Nội các xứ sương mù đang vướng vào cuộc tranh cãi nội bộ về khả năng ký kết một thỏa thuân giao thương với Australia sau khi bộ Nông nghiệp và bộ Các vấn đề thương mại quốc tế của nước này có những bất đồng xung quanh điều khoản của hiệp định.

Theo hai nguồn tin thân cận trong nội các đảo quốc sương mù, các bộ trưởng đang chia rẽ về việc liệu có nên áp dụng miễn thuế quan đối với hàng nông sản của xứ chuôt túi – động thái có thể hứng chịu sự phản đối từ ngành chăn nuôi nội địa cũng như gây nên sự phẫn nộ trong công chúng.

Tham gia một hiệp định giao thương với Australia – thỏa thuận lớn đầu tiên sau sự kiện Brexit –với nội dung khác biệt với hiệp định giữa xứ chuột túi với quốc đảo Anh trong tư cách một thành viên của khối EU – có thể là một lời tuyên bố chiến thắng đối với những bên ủng hộ Brexit liên quan đến vấn đề tự do thương mại.

Chính phủ Anh tuyên bố vào tháng 4 rằng họ đang trong cuôc đua nước rút hoàn tất hiệp định đã nêu vào tháng 6 trước khi hội nghị G7 diễn ra tại Cornwall, sự kiện mà Thủ tướng Australia Scott Morrison sẽ tham dự với tư cách khách mời.

Nguồn tin nội bộ cho biết trong cuộc đối thoại giữa những thành viên nội các, bà Liz Truss, bộ trưởng Thương mại nhận định tranh cãi về hiệp định thương mại song phương Anh-Australia diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm. Theo lời một thành viên nội các thì “bà Liz đã cảm thán rằng nếu nước Anh không tham gia một thỏa thuân giao thương có lợi với xứ chuột túi thì quốc gia nào nước này muốn ký kết một hiệp định tương tự?”.

Tuy nhiên, bà Liz gặp phải sư phản đối mạnh mẽ từ ông George Eustice – bộ trưởng Mội trường và Chánh văn phòng nội các Michael Gove – những cá nhân đã cảnh báo về những tranh cãi chính trị tiềm tàng khi hiệp định thương mại song phương được ký kết – hai nguồn tin cho biết.

Nguồn tin cũng tiết lộ họ không biết Thủ tướng Boris Johnson sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào. “Đây là bài toán đáng giá 100 triệu USD” - một thành viên chính phủ nhận định. Phủ Thủ tướng từ chối bình luận về chủ đề này.

Một cá nhân tham gia cuộc thảo luận nội các cho biết thêm “Thỏa thuận giao thương Anh-Australia đã tạo ra một cuộc tranh cãi trong bối cảnh áp lưc đang đè lên nội các liên quan đến việc giải quyết dứt điểm các khúc mắc về hiệp định vào cuối tuần này. Hiện tại, nội các đang chia làm 2 phe với Gove và Eustice ở bên phản đối còn Truss và Frost ở bên ủng hộ”.

Quan chức Anh cho biết cả Australia và New Zealand đều giữ quan điểm cứng rắn về việc miễn thuế hoàn toàn đối với các sản phẩm nhập khẩu (với giai đoạn áp dụng kéo dài 10 năm) – nội dung mà bà Truss đang chịu áp lực phải chấp thuận trước khi cuộc gặp G7 diễn ra.

Tuy nhiên, thỏa thuận đã nêu cũng có khả năng thúc đẩy việc Scotland và xứ Wale đòi độc lập khi nôi dung hiệp định song phương - vốn cho phép sản phẩm thit bò và cừu nhập khẩu được miễn thuế - dự báo sẽ gây thiệt hại cho khu vực nông thôn xứ Wale và Scotland.

Ông Gove, cựu bộ trưởng Môi trường, người đã từng thề rằng nông dân Anh sẽ được bảo vệ bởi thuế quan trong trường hợp quốc đảo sương mù rời EU mà không đạt bất kỳ thỏa thuận nào với châu Âu lục địa – đang cảm thấy khó chịu trước câu hỏi về tương lai của nước Anh sau quá trình Brexit. Một đồng minh của bộ trưởng Gove nói “Mọi người đang ủng hộ ba Lizz ký kết thỏa thuận song phương”.

Chính phủ Anh ước tính hiệp định thương mại với Australia sẽ giúp GDP xứ sương mù tăng 0.01% đến 0.02% trong giai đoạn 15 năm – tương đương với mức tăng từ 200 triệu Bảng đến 500 triệu Bảng so với mức của năm 2018. “Có thể nói, ký kết hiệp định thương mại Anh-Australia là tín hiệu báo trước cho cái chết của ngành nông nghiệp quốc đảo sương mù, qua đó bà Truss có thể đạt lợi thế chính trị” – một nhân vật phản đối hiệp định trong chính phủ cho biết.

Bà Truss khăng khăng vê việc nước Anh nên giao thương với Australia trên cơ sở “không thuế quan – không hạn ngạch”, nguyên tắc tương tự như trong thỏa thuận Anh-EU.

Bà bộ trưởng cũng nói thỏa thuận song phương với xứ chuột túi là minh chứng cho sự ủng hộ của quốc đảo đối với Australia – quốc gia đang gặp trục trặc trong quan hệ với Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy quá trình Anh quốc tham gia vào hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương.

Cuộc tranh cãi trong nội các Anh được tiết lộ trong hai số báo chủ nhật liên tiếp cho thấy quan điểm khác biệt về hiệp định giao thương song phương Anh-Australia.

Bà Minette Batters, chủ tịch Liên minh nông dân quốc gia (NFU) cảnh báo nông dân Anh không thể cạnh tranh với đối thủ của họ tại Australia – những người sở hữu các trang trại và đàn gia súc khổng lồ một khi thuế nhập khẩu áp lên nông sản nhập khẩu bị dỡ bỏ.

“Chính phủ nói rằng họ muốn nâng cao vị thế nước Anh. Tuy nhiên, kết quả đó không thể đạt được nếu giới chính khách muốn gây hại cho người nông dân xứ này”, bà Batters nhận xét trong tờ Mail hôm chủ nhật.

Cùng thời điểm, ông Daniel Hannan – nhân vật ủng hộ tiến trình Brexit đồng thời là cố vấn tại Ủy ban thương mại Anh cùng cựu Thủ tướng Australia Tony Abbott đã thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ việc thông qua thỏa thuận song phương.

Ông Hannan cáo buộc các quan chức thuộc “Liên minh nông dân quốc gia” cùng những “chính trị gia thủ cựu trong đảng Bảo thủ” cố tình cô lập xứ sương mù và lờ đi những cơ hội do thương mại tự do mang đến sau quá trình Brexit – bao gồm việc xuất khẩu thịt sang Á châu nơi sản phẩm này có giá cả cao hơn tại châu Âu.

“Nếu chúng ta không thể ký kết một thỏa thuận giao thương với các đối tác Australia, nước Anh sẽ chiu thiệt” – ông Hannan viết trên tờ Sunday Telegraph.

Ông Sam Lowe, chuyên gia thương mại tại Trung tâm cải cách Âu châu nhận định mối lo ngại của NFU đã bị làm quá khi lượng sản phẩm xuất khẩu từ Australia theo sau việc ký kết hiệp định giao thương Anh-Australia sẽ tăng không đáng kể.

Tuy vậy, việc tham gia thỏa thuận thương mại sẽ là tiền lệ quan trọng cho việc quốc đảo sương mù tham gia vào tiến trình đàm phán với Hoa Kỳ và khối Mercosur (gồm các quốc gia Mỹ la tinh như Brazil – một trong những nhà sản xuất thịt bò lớn nhất thế giới) trong tương lai.

“Nếu hiệp định thương mại với Australia và New Zealand không thể được ký kết do sự phản đối trong nước, có thể nói nước Anh sẽ không thể thực hiện hóa vai trò toàn cầu của mình. Lý do là vì nếu đảo quốc sương mù không thể tham gia vào những thỏa thuận thương mại tự do, mọi thứ sẽ trở nên khó khăn với nước Anh trong tương lai”, ông Sam Lowe nói.

Bộ trưởng Eustice cho biết một vài phương thức sản xuất của xứ chuột túi không tương thích với tiêu chuẩn của Anh quốc. Trong bài phát biểu trước Nghị viện đầu tháng này chính phủ Anh đã cam kết thúc đẩy “lợi ích tốt nhất cho đông vật”.

Bộ Thương mại quốc tế cho biết họ sẽ không đưa ra bất kỳ bình luận mang tính gợi mở nào tuy nhiên, nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào với Australia “sẽ bao gồm điều khoản về bảo hộ lĩnh vực nông nghiệp, tính đến nhũng thiệt hại người nông dân xứ sương mù phải gánh chịu hoặc nhượng bộ vấn đề tiêu chuẩn hàng hóa”.

Nguồn: Financial Times -DX

Từ khoá: thoả thuận giao thương, xuất khẩu, đàm phán, phương thức sản xuất, gợi mở, nhượng bộ