Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thương mại toàn cầu suy giảm kéo dài có thể thúc đẩy các quốc gia xem xét lại sự phụ thuộc giữa nền kinh tế của họ với các yếu tố nội tại, và kiểm soát những thiệt hại tiềm ẩn bằng cách phân tán rủi ro đến từ mô hình phân bổ cơ sở sản xuất như hiện nay.

Các quốc gia trên khắp thế giới đã thiết lập một loạt các biện pháp kiểm soát xã hội nghiêm ngặt để ngăn chặn sự lây lan của đại dịch Covid-19. Mặc dù các biện pháp này có thể đảm bảo an toàn cho người dân, nhưng đã dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng trong sản lượng kinh tế toàn cầu cũng như kim ngạch thương mại quốc tế. Đại dịch cũng ảnh hưởng sâu sắc đến chuỗi giá trị toàn cầu của các nước lớn. Những sự kiện trên có khả năng để lại hệ lụy lâu dài, khi mà những xáo trộn kinh tế chưa từng có sẽ là chất xúc tác làm thay đổi các mẫu hình của đường cầu, xáo trộn chính sách thương mại hoặc tạo ra sự dịch chuyển của các cơ sở sản xuất. Đến lượt mình, các yếu tố này sẽ làm thay đổi chuỗi giá trị trong tương lai.

Chuỗi giá trị toàn cầu có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc thúc đẩy tăng khả năng sản xuất và thúc đẩy đầu tư cũng như giải quyết việc làm để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và cải thiện mức sống. Mỗi phần của chuỗi cung ứng được liên kết chặt chẽ với nhau. Nếu các hoạt động trong một phần nào đó của chuỗi cung ứng bị đứt gãy, những tác động xấu này sẽ lan rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng, và ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng Covid-19 đã giúp nâng cao nhận thức về quản lý rủi ro phát sinh từ việc chuyển đổi cơ sở sản xuất, và nhu cầu làm rõ mức độ phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế. Đây là những yếu tố quan trọng trong việc xác định cấu trúc chuỗi giá trị trong tương lai. Sự hiểu biết sâu sắc về cách thức mà những thay đổi này diễn ra sẽ giúp các doanh nghiệp quản lý hiệu quả các rủi ro và cho phép các nhà sản xuất mở rộng thị phần trên thị trường toàn cầu.

Covid-19 đã khiến thương mại toàn cầu giảm mạnh. Triển vọng kinh tế toàn cầu đang có vẻ mơ hồ vì mọi quốc gia đang phải vật lộn với những khó khăn về cả cung và cầu trên thị trường. Nền kinh tế toàn cầu đang phục hồi với tốc độ không đồng nhất, các quốc gia khác nhau phục hồi với tốc độ khác nhau. Phân tích dự báo tăng trưởng xuất khẩu từ năm 2020 đến năm 2025 chỉ ra rằng các ngành công nghiệp nhạy cảm với doanh thu (những ngành sản xuất hàng hóa có độ co giãn của cầu sản phẩm theo mức giá cao) sẽ dẫn đầu quá trình phục hồi. Chuỗi cung ứng trong ba thập kỷ qua ngày càng trở nên toàn cầu hơn. Sự thay đổi này được thúc đẩy bởi sự gia tăng số lượng hàng hóa và những dịch vụ có khả năng giao dịch cao. Các yếu tố chính tác động đến khả năng giao dịch là chi phí vận chuyển và tính chất dễ hư hỏng của sản phẩm.

Đối với hàng hóa có kích thước lớn và chi phí vận chuyển cao, việc sản xuất hàng hóa ở khu vực có chi phí thấp và vận chuyển thuận lợi là một lựa chọn hợp lý. Các chi phí sản xuất giảm dần (cùng với việc cải thiện hiệu quả trong vận tải quốc tế) đã khuyến khích nhiều công ty chuyển sang mô hình có nguồn cung ứng toàn cầu, cho phép họ tận dụng lợi ích của tìm nguồn lao động, nguyên vật liệu và đất đai với chi phí thấp hơn.

Việc sử dụng thầu phụ ngày càng nhiều là một yếu tố góp phần dẫn đến sự phát triển của các chuỗi cung ứng. Các yếu tố như ‘hàng hóa trung gian có độ phức tạp cao’, ‘quy trình sản xuất đòi hỏi chuyên gia’, và ‘nhà sản xuất nhận ra tầm quan trọng của khả năng thích ứng linh hoạt để có thể điều chỉnh trước sự biến động của nhu cầu’ đã thúc đẩy các doanh nghiệp thực hiện thuê thầu phụ.

Chuyển đổi chuỗi giá trị toàn cầu

Trong ngắn hạn, sự bùng phát dịch bệnh buộc nhiều quốc gia phải đóng cửa biên giới để cố gắng giảm tốc độ lây nhiễm trong nước. Điều này đã gây ra sự chậm lại trong hoạt động kinh tế, gia tăng tỷ lệ thất nghiệp và giảm mức tiêu dùng. Cùng với sự sụt giảm trong xuất nhập khẩu, nhiều nền kinh tế rơi vào suy thoái nghiêm trọng. Về lâu dài, dịch bệnh cũng có thể để lại những vết sẹo sâu sắc cho các nền kinh tế toàn cầu, mặc dù tác động mang tính chuyển đổi đã được dự đoán trước. Điều này là do năng suất lao động giảm và tăng trưởng kinh tế có thể giảm xuống dưới mức tiềm năng, để lại một khoảng trống không thể khôi phục được trong sản lượng. Các doanh nghiệp sẽ cần phải linh hoạt và nhanh nhẹn hơn trong việc ứng phó với những thách thức trong tương lai. Thương mại toàn cầu suy giảm kéo dài có thể thúc đẩy một số quốc gia xem xét lại sự phụ thuộc giữa nền kinh tế của họ với các yếu tố nội tại và việc kiểm soát những thiệt hại tiềm ẩn bằng cách phân tán rủi ro phát sinh từ sự phân bố của các cơ sở sản xuất. Những yếu tố này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình chuỗi giá trị toàn cầu trong tương lai.

Những thay đổi sâu sắc trong nền kinh tế toàn cầu, cùng với những hệ quả của COVID-19, hiện đang định đoạt những thay đổi trong chuỗi giá trị toàn cầu. Do đó, các công ty hiện đang cố gắng loại bỏ một số phức tạp trong chuỗi giá trị, đồng thời cũng cố gắng rút ngắn khoảng cách giữa địa điểm sản xuất với đất nước của họ. Họ cũng đang hướng tới việc thiết lập các cơ sở sản xuất ở nhiều nước để giảm nguy cơ thiệt hại trong trường hợp xảy ra một cuộc khủng hoảng khác.

Các nước hiện đang tìm kiếm các kênh phân phối hàng hóa gần nơi sản xuất hơn. Trong tương lai, chúng ta có thể sẽ chứng kiến ​​quá trình tái cấu trúc các chuỗi giá trị, rút ngắn khoảng cách hơn, ngày càng đa dạng hóa và khu vực hóa hơn.

Nguồn: Business World

Từ khóa: chuỗi cung ứng, toàn cầu hóa, khu vực hóa