RCEP, CAI, BRI có thể cùng nhau thúc đẩy thương mại toàn cầu

13979

Theo từ điển Merriam-Webster, từ của năm là “đại dịch”. Năm 2020 là năm của đại dịch COVID-19, đã làm thay đổi những định hướng, ưu tiên phát triển của chúng ta. Cùng với nhiều cam kết đa phương khác, đại dịch cũng đã ảnh hưởng tiêu cực đến một số dự án của Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), là một trong những nỗ lực về đầu tư cơ sở hạ tầng tham vọng nhất trong lịch sử.

Tuy nhiên, năm 2020 cũng diễn ra những bước phát triển đầy hứa hẹn hơn như việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và hoàn tất Hiệp định Toàn diện về Đầu tư (CAI). Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới năm 2019, các thành viên RCEP chiếm 30% dân số thế giới và chiếm 29% GDP toàn cầu. Các thành viên CAI cũng chiếm khoảng 24% dân số thế giới và 34% GDP toàn cầu.

Trong báo cáo về Con Đường Tơ Lụa Ngày Mai: Đánh giá về Hiệp định Thương mại Tự do EU-Trung Quốc của Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Châu Âu (CEPS), có trụ sở tại Brussels, mặc dù CAI chỉ bao gồm các khoản đầu tư song phương, nhưng CAI vẫn đóng vai trò quan trọng giúp tạo thuận lợi cho các cuộc đàm phán FTA giữa EU và Trung Quốc.

Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới năm 2019, RCEP và CAI sẽ bao gồm hơn 35% dân số thế giới và 47% GDP toàn cầu. Điều này có nghĩa là sẽ có sự tham gia sâu hơn của các khu vực khác nhau trên toàn cầu thông qua các cơ chế đa phương và cũng có thể dẫn đến việc hình thành một bộ các quy tắc và quy định thương mại tiêu chuẩn cao. Do đó sẽ thúc đẩy cải cách hệ thống hiện có.

Các FTA và BRI trên còn thể bổ sung qua lại cho nhau. Cụ thể như, FTA giữa Trung Quốc và EU và RCEP có tiềm năng phát triển lên thành các tiêu chuẩn chung về đối xử công bằng và bình đẳng, đánh thuế và sự minh bạch. Còn BRI sẽ giúp tăng cường khả năng giao thương hàng ngày của các nước thành viên, chủ yếu thông qua việc tăng cường kết nối.

Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng cơ sở hạ tầng giao thông là động lực quan trọng hơn tất cả trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bằng cách cải thiện kết nối và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài. Martin Raiser, Giám đốc Ngân hàng Thế giới phụ trách Trung Quốc, tóm tắt kết quả nghiên cứu như sau: “Trung Quốc đã xây dựng mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất trên thế giới. Tác động của nó vượt ra ngoài lĩnh vực đường sắt, làm chuyển đổi mô hình phát triển đô thị, gia tăng du lịch và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực ”.

Vì vậy, từ kinh nghiệm của Trung Quốc, chúng ta có thể nhận thấy rằng sự phát triển về cơ sở hạ tầng sẽ tạo điều kiện thúc đầy tăng trưởng kinh tế ở các khu vực khác nhau trên thế giới. Hơn nữa, nghiên cứu của Chao Wang và cộng sự trong bài nghiên cứu “Cơ sở hạ tầng đường sắt và đường bộ ở các nước có sáng kiến Vành đai và Con đường: Đánh giá tác động của cơ sở hạ tầng giao thông đối với tăng trưởng kinh tế” đã chỉ ra cơ sở hạ tầng giao thông đóng một vai trò tích cực trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở các nước BRI.

Do đó, sẽ hợp lý khi tuyên bố rằng các FTA sẽ tạo nền tảng cơ sở cho việc cải thiện các quy tắc và quy định của thương mại và đầu tư toàn cầu. BRI sẽ bổ sung cho các FTA này theo cách là tạo thuận lợi cho thương mại thông qua việc cải thiện các điều kiện tự nhiên trên thực địa.

Cách thức mà các nền kinh tế lớn đóng góp vào việc xây dựng các hiệp ước và nền tảng đa phương dựa trên quy tắc sẽ là điều cần thiết để hiểu rõ hơn sự tương thích của RCEP, CAI với trọng tâm là FTA và BRI trong tương lai. Cuối cùng, sẽ dẫn đến việc cải thiện các hoạt động thương mại, giúp các nền kinh tế nhỏ hơn có thể hưởng lợi nhiều hơn từ thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, để đạt được các mục tiêu của RCEP, CAI và BRI cùng lúc sẽ không dễ dàng vì có nhiều thách thức “đáng kể” cần phải vượt qua, bao gồm những khoảng cách lớn trong sự phát triển kinh tế, sự khác biệt trong hệ thống chính trị và các tranh chấp hiện có trong thương mại và đầu tư. Sự tham gia tích cực của tất cả các bên sẽ là chìa khóa để vượt qua các thách thức.

Mặc dù năm 2020, đại dịch có thể thay đổi trọng điểm, ưu tiên phát triển của các quốc gia, nhưng khi đại dịch kết thúc, các quốc gia sẽ dành nhiều nỗ lực hơn để giảm thiểu tác động tiêu cực của đại dịch đối với nền kinh tế của họ. Theo đó, RCEP và CAI cuối cùng có thể tạo điều kiện phát triển một FTA giữa Trung Quốc-EU, và BRI sẽ giúp tạo thuận lợi cho thương mại toàn cầu, không chỉ cải thiện các quy tắc và quy định mà còn tăng cường kết nối trong dài hạn.

Source: Khmer Times

Từ khóa: FTA, cải thiện các quy tắc, quy định thương mại, BRI, thực địa, RCEP, CAI, thương mại toàn cầu