Hiệp định thương mại tự do giữa UK và EU sẽ bao gồm những nội dung gì?

Nếu Anh và EU thống nhất được nội dung văn kiện của hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa hai phía, thì FTA đó sẽ bao gồm một số nội dung sau.

Xét trong bối cảnh một doanh nghiệp Vương quốc Anh giao dịch với một hoặc nhiều quốc gia thành viên EU, nhưng ngược lại hầu hết giao dịch cũng sẽ liên quan đến thương mại từ EU sang Vương quốc Anh, vì vậy nhiều điều khoản FTA phải mang tính hỗ trợ hai bên.

FTA dự kiến dài khoảng 800 trang cộng với các phụ lục, do đó những nội dung sau đây sẽ miêu tả một cách khái quát nhất những yêu cầu cần được xem xét trong nội dung FTA.

Quy định về Nhập cảnh tạm thời và ở lại vì mục đích kinh doanh

Nội dung này sẽ đề cập đến việc nhập cảnh liên quan đến du lịch và di chuyển vì mục đích kinh doanh, không phải các quy tắc nhập cư chung (vấn đề này có những quy định riêng).

Đối với khách kinh doanh công tác ngắn hạn, có thể được miễn thị thực tối đa là 90 ngày trong mỗi 180 ngày, nhưng vấn đề quan trọng là việc miễn thị thực được áp dụng cho những trường hợp nào, và ở mức độ nào - trên toàn EU, hay tùy theo quy định của từng quốc gia.
Do đó, FTA sẽ có quy định như thế nào đối với các trường hợp sau:
- Sự di chuyển nhân sự trong nội bộ doanh nghiệp giữa Vương quốc Anh và EU, ví dụ cho nhân sự cấp cao, chuyên gia và thực tập sinh sau đại học;
- Sự di chuyển của các nhà cung cấp dịch vụ theo hợp đồng, tức là nhân viên của một doanh nghiệp ở Vương quốc Anh vào một quốc gia thành viên EU để hỗ trợ một hợp đồng dịch vụ giữa người sử dụng lao động của họ và khách hàng địa phương;
- Thời hạn mà các chuyên gia độc lập và nhà đầu tư tự do của Vương quốc Anh có thể làm việc tại một quốc gia thành viên và cho mục đích gì; và
- Khách kinh doanh của Vương quốc Anh được di chuyển vì mục đích đầu tư?

Nghĩa là, FTA có được xây dựng dựa trên Phương thức 4 – Hiện diện thể nhân của Phương thức cung cấp dịch vụ theo Hiệp định GATS của WTO.

Quy định về Dịch vụ và Đầu tư

Nội dung này sẽ đề cập về việc cung cấp dịch vụ và đầu tư vào EU.

Vậy, FTA có những quy đinh như thế nào để giảm hoặc loại bỏ các rào cản về Tiếp cận thị trường, chẳng hạn như kiểm tra nhu cầu kinh tế (khi một doanh nghiệp tham gia thị trường phải chứng tỏ có nhu cầu kinh tế đối với dịch vụ của họ), các yêu cầu về hình thức liên doanh (chẳng hạn như không công nhận mô hình doanh nghiệp LLP của Anh hoặc về giới hạn trách nhiệm của các công ty trách nhiệm hữu hạn được thành lập tại Vương quốc Anh), hoặc tỷ lệ sở hữu vốn của nhà đầu Vương quốc Anh?

Về đối xử quốc gia, có phải FTA có quy định cấm sự phân biệt đối xử giữa các nhà cung cấp dịch vụ của Vương quốc Anh và EU không?

Liệu FTA có giảm hoặc loại bỏ các quy định về sự hiện diện thương mại không? Cụ thể như các yêu cầu đối với nhà cung cấp ở Vương quốc Anh để thiết lập sự hiện diện thể nhân tại một quốc gia thành viên liên quan, hoặc là người quản lý và giám đốc điều hành, hoặc là đối tác thương mại địa phương.

Liệu FTA có giảm các điều kiện và hạn chế đối với các nhà cung cấp dịch vụ của Vương quốc Anh, chẳng hạn như các yêu cầu về hàm lượng nội địa trong nội dung sản phẩm?

Trong tất cả những điều khoản trên, các quốc gia thành viên có các ngoại lệ cụ thể nào (như theo khu vực, theo ngành đặc trưng, theo chỉ dẫn địa lý) đối với những điều khoản tự do hóa đầu tư và dịch vụ.

Quy định về Công nhận lẫn nhau về các bằng cấp chuyên môn

Trong nội dung này sẽ đề cập đến việc các quốc gia thành viên công nhận các bằng cấp của Vương quốc Anh, để cho phép chủ sở hữu hành nghề tại quốc gia thành viên đó. Ví dụ như ngành kế toán quản trị và kiến trúc sư. Như vậy:

Có một sự không chắc rằng có phải FTA đặt ra khuôn khổ hoặc lộ trình để các quốc gia thành viên công nhận tất cả các bằng cấp chuyên môn không? Khuôn khổ đó có giới hạn trong các điều kiện và hướng dẫn chung mà sau đó có thể được áp dụng cho các thoả thuận về trình độ chuyên môn hay không - hay liệu FTA cho phép cả hai bên được công nhận đầy đủ về trình độ.

Những hạn mức quy định của các điều khoản MRPQ là gì? Và liệu FTA có cho phép Vương quốc Anh ký kết các thỏa thuận song phương về sự thừa nhận lẫn nhau với từng quốc gia thành viên (mà Vương quốc Anh muốn, để không chỉ bị mắc kẹt với các điều khoản khung chung của toàn EU)?

Về thương mại hàng hóa

Nội dung đề cập về các điều khoản của FTA có thể hạn chế luồng hàng hóa giữa Anh và EU.

Một FTA gần như chắc chắn sẽ xóa bỏ thuế quan và hạn ngạch đối với hàng hóa di chuyển giữa Anh và EU. Nhưng FTA sẽ có những quy định gì về Quy tắc xuất xứ? Đây là các quy tắc về quy định tỷ lệ phần trăm sản phẩm phải “có xuất xứ” tại Vương quốc Anh để đủ điều kiện nhận hạn ngạch và thuế quan 0% khi lưu thông giữa Vương quốc Anh và EU. Ví dụ, nếu 60% sản phẩm thực sự có nguồn gốc từ Mỹ và chỉ 40% từ Anh, thì sẽ không có khả năng đủ tiêu chuẩn giảm thuế theo quy tắc xuất xứ.

Về quy tắc xuất xứ, liệu FTA có cho phép cộng gộp song phương (bất kỳ nguyên liệu nào của EU trong sản phẩm “Vương quốc Anh” đều được coi là có xuất xứ từ Vương quốc Anh để tính tỷ lệ phần trăm) hoặc tích lũy theo đường chéo (bất kỳ nguyên liệu nào từ nước thứ ba mà cả Vương quốc Anh và EU có hiệp định thương mại tự do, chẳng hạn như Nhật Bản, được coi là có xuất xứ từ Anh)? Có các điều khoản cụ thể theo lĩnh vực không? ví dụ như sẽ không tính đến pin của xe điện được sản xuất tại Vương quốc Anh theo quy định tính phần trăm vì Vương quốc Anh không có khả năng sản xuất pin.

Các quy định của FTA về giải quyết các rào cản kỹ thuật trong thương mại đối với hàng hóa sản xuất như thế nào? chẳng hạn như quy định kỹ thuật chi tiết, các yêu cầu tiêu chuẩn hóa, các quy định về công nhận, và đánh dấu và ghi nhãn?

Liệu các cơ quan đăng ký hoạt động đánh giá sự phù hợp của Vương quốc Anh có được phép kiểm tra các sản phẩm theo các yêu cầu của EU, và do đó, sẽ giảm hoặc tránh việc các nhà sản xuất Vương quốc Anh phải chỉ định một cơ quan đánh giá sự phù hợp có trụ sở tại Liên minh Châu Âu?

Về hải quan và tạo thuận lợi thương mại, liệu FTA có quy định về biện pháp hợp tác hải quan thông qua các quy trình như trao đổi thông tin liên quan đến quy định pháp luật hải quan và đơn giản hóa thủ tục hành chính và đảm bảo sự minh bạch. Liệu FTA có những điều khoản cụ thể nào cho hình thức vận tải hàng hóa tự vận hành lên tàu (roll-on/roll-off trade) hay không, trong bối cảnh tầm quan trọng của các tuyến hàng hải ngắn giữa các quốc gia Bắc EU với Vương quốc Anh.

FTA nới lỏng bao nhiêu phần trăm các quy định vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật, và đặc biệt là nó có bao hàm (hoặc hướng tới) một cơ chế tương đương để cắt giảm việc kiểm tra qua biên giới và đơn giản hóa các thủ tục chứng nhận đối với việc di chuyển động vật và buôn bán các sản phẩm động, thực vật.

Các lĩnh vực khác: thương mại kỹ thuật số, năng lượng, vận tải đường bộ, hàng không

Nội dung được thảo luận là các lĩnh vực và vấn đề quan trọng của ngành (trong một số lĩnh vực như là hàng không, có thể sẽ có những thỏa thuận riêng)

Đối với thương mại kỹ thuật số, có phải FTA sẽ có các cam kết về tiếp cận thị trường để giảm thiểu các rào cản đối với việc cung cấp dịch vụ kỹ thuật số giữa Vương quốc Anh và EU?

Trong Chương về năng lượng, liệu FTA có quy định về mối liên hệ giữa bất kỳ chương trình thương mại khí thải nào trong tương lai của Vương quốc Anh và Hệ thống thương mại khí thải (ETS) của EU, bao gồm các quy định chung về các khoản trợ cấp?

Liệu FTA có quy định về mức độ các nhà khai thác vận tải đường bộ sẽ được phép cung cấp dịch vụ đến, từ và qua từng lãnh thổ, bao gồm cả quyền chuyên chở trong nội địa của các nhà khai thác ở Vương quốc Anh? Sẽ có các biện pháp không phân biệt đối xử để cho phép công nhận đầy đủ cơ chế quản lý của Vương quốc Anh?

Đối với dịch vụ hàng không, các hãng hàng không của Vương quốc Anh và EU sẽ có quyền khai thác giữa các địa điểm ở Vương quốc Anh và các địa điểm trong EU ở mức độ nào mà không bị hạn chế về tần suất hoặc công suất? Những hạn chế nào sẽ có đối với quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát?

Về việc tạo sân chơi bình đẳng

Nội dung đề cập đến những yêu cầu về phát triển bền vững của EU. Vì rằng Vương quốc Anh và EU có vị trí địa lý gần nhau, nên không thể giảm các tiêu chuẩn về các quy định môi trường, lao động và xã hội, thuế và biến đổi khí hậu; và điều này có thể cung cấp cho các doanh nghiệp Vương quốc Anh lợi thế cạnh tranh tiềm năng hơn các doanh nghiệp EU.

Liệu Vương quốc Anh và cả EU có nhất trí không thoái lui vì các tiêu chuẩn hiện có? Liệu trong FTA sẽ có yêu cầu theo một phía nghĩa là một bên không thể thoái lui với các tiêu chuẩn cao hơn dự kiến của chính mình? hay có thể có yêu cầu bên kia phải đảm bảo sự phù hợp (và không thoái lui) với các tiêu chuẩn cao hơn dự kiến của mình?

Về viện trợ nhà nước, liệu Vương quốc Anh sẽ đồng ý thành lập một cơ quan quản lý độc lập trong chính quốc để giám sát các quyết định viện trợ của nhà nước hay không, và nếu có, thì cơ quan quản lý đó sẽ có quyền hạn gì? Hoặc có thể có một cơ chế giải quyết tranh chấp song phương (trọng tài) để giải quyết các tranh chấp viện trợ nhà nước giữa EU và Anh?

Những Điều khoản chung

Những điều khoản quy định về việc trả đũa nếu một bên vi phạm FTA sẽ như thế nào? EU muốn có một cơ chế chung duy nhất cho phép được trả đũa chéo, điều này cho phép EU không phải thực hiện việc nhân nhượng thuế quan trong các lĩnh vực khác - không liên quan đến lĩnh vực vi phạm. Trong khi Vương quốc Anh muốn có các cơ chế riêng biệt cho các phần khác nhau của mối quan hệ hợp tác, không có sự trả đũa chéo.

Liệu một FTA có bao gồm các điều khoản cho phép đàm phán lại nội dung trong tương lai, đặc biệt đối với các lĩnh vực mà hiện nay đang gặp khó khăn trong đàm phán, chẳng hạn như trong thời hạn 5 năm tới? Đó là một cách có thể giải quyết cho sự bế tắc hiện tại.

Cuối cùng, Liệu có những quy định về thời hạn thực hiện theo ngành cụ thể hoặc theo khu vực không? Đây có thể là cách giải quyết một số khó khăn do Nghị định thư Bắc Ireland quy định đối với việc vận chuyển hàng hóa giữa NI và Vương quốc Anh.

Chúng tôi rất mong chờ văn bản thỏa thuận được công bố. Và trông chờ diễn biến về sự công nhận tương đương về dữ liệu và dịch vụ tài chính, vốn là những quyết định đơn phương của EU, không nằm trong phạm vi của FTA.

Nguồn: Osborne Clarle

Từ khóa: hiệp định thương mại tự do UK- EU, nội dung