Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Anh và Liên minh châu Âu đang tìm kiếm một thỏa thuận thương mại hậu Brexit, và nếu nỗ lực này thất bại, hoạt động thương mại sẽ rơi vào hỗn loạn, thị trường tài chính sụp đổ và cả hai phía sẽ gánh chịu các chi phí kinh tế khổng lồ.

Dưới đây là một số áp lực tiềm ẩn của việc không đạt được thỏa thuận về thương mại.

Đồng bảng Anh

Nhà đầu tư và giới ngân hàng từ lâu đã đặt cược sẽ có một thỏa thuận thương mại, do đó, nếu không có thỏa thuận, điều này sẽ tác động mạnh đến đồng bảng Anh.

Tâm lý của nhà đầu tư đã bị ảnh hưởng bởi thông tin vào hôm thứ Bảy rằng vẫn chưa có thỏa thuận nào để điều chỉnh mối quan hệ thương mại trị giá gần 1 nghìn tỷ USD mỗi năm, và đồng bảng Anh đã giảm so với đô la Mỹ kể từ đó.

Kết quả gây sốc của cuộc trưng cầu dân ý của Anh về việc rời EU vào năm 2016 đã khiến đồng bảng Anh giảm 8% so với đồng đô la Mỹ, mức giảm lớn nhất trong một ngày kể từ thập niên 1970 khi kỳ tỷ giá hối đoái bắt đầu được thả nổi tự do.

Trong trường hợp “không có thỏa thuận” về thương mại, Anh sẽ mất quyền tiếp cận miễn thuế và hạn ngạch đối với thị trường chung châu Âu với 450 triệu người tiêu dùng chỉ sau một đêm.

Anh sẽ phải tuân theo các điều khoản của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong giao dịch thương mại với khối 27 quốc gia. Nước này sẽ áp đặt mức thuế toàn cầu mới đối với hàng hóa nhập khẩu từ EU, đồng thời, EU cũng sẽ áp đặt mức thuế quan chung từ bên ngoài đối với hàng hóa nhập khẩu từ Anh.

Các hàng rào phi thuế quan có thể cản trở thương mại, từ đó, giá cả được dự đoán sẽ tăng đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp Anh.

Các đường biên giới có nguy cơ bị gián đoạn, đặc biệt là các điểm giao nhau chính. Các chuyên gia cho biết, Anh có thể xảy ra tình trạng thiếu một số loại thực phẩm vì nước này nhập khẩu 60% thực phẩm tươi sống. Ở chiều ngược lại, việc xuất khẩu thịt cừu của Anh sang EU cũng có thể bị tạm ngưng. Sự gián đoạn sẽ được cảm nhận rõ ràng nhất ở các ngành nằm trong chuỗi cung ứng tức thời (Just-in-time), trong đó có ô tô, thực phẩm và đồ uống. Các ngành còn lại cũng có khả năng bị ảnh hưởng, bao gồm dệt may, dược phẩm, hóa chất, và dầu mỏ.

EU là đối tác thương mại lớn nhất của Anh, chiếm 47% kim ngạch thương mại năm 2019 của Anh. Anh thâm hụt thương mại ròng 79 tỷ bảng (104,86 tỷ USD) với EU, trong đó thương mại dịch vụ thặng dư 18 tỷ bảng và thương mại hàng hóa thâm hụt 97 tỷ bảng.

Ngay cả trong tình huống đạt được một thỏa thuận, quận Kent thuộc miền nam nước Anh vẫn sẽ chứng kiến cảnh hàng nghìn xe tải xếp hàng dài chờ chở hàng qua EU, và thời gian trì hoãn có thể lên đến hai ngày.

NGÀNH Ô TÔ

Ngành công nghiệp ô tô ở Anh và EU sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, với các nhà sản xuất ô tô Anh phải đối mặt với mức thuế 10% đối với tất cả các dòng xe hơi xuất khẩu sang EU và mức thuế lên tới 22% đối với xe tải và xe tải nhỏ nếu không có thỏa thuận Brexit nào được ký kết, hiệp hội ô tô cho biết.

Chi phí gần như chắc chắn sẽ được chuyển cho người tiêu dùng, hiệp hội cho biết thêm, và dự đoán chi phí tăng thêm cho các nhà máy ở EU là 57,7 tỷ euro (69,85 tỷ USD) và cho các nhà máy ở Anh là 52,8 tỷ euro.

Tại Anh, Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh động cơ cho biết, một Brexit "không có thỏa thuận" sẽ khiến sản lượng xe của Anh giảm đi 2 triệu chiếc trong vòng 5 năm tới, và làm giảm khả năng phát triển thế hệ tiếp theo - các phương tiện không phát thải.

Kết quả đàm phán về quyền đánh bắt cá cũng đang được dư luận quan tâm vì nó sẽ kéo theo hậu quả về chính trị và kinh tế, mặc dù đánh bắt cá chỉ đóng góp 0,03% vào sản lượng kinh tế của Anh trong năm 2019.

Pháp hi vọng có thể duy trì khả năng đánh bắt cá ở vùng biển của Vương quốc Anh trong vài năm tới, nhưng nước này đã yêu cầu ngư dân của họ chuẩn bị cho kịch bản xấu.

NỀN KINH TẾ

Tác động lâu dài của Brexit có thể rất tốn kém cho cả Anh và 27 nước thành viên EU còn lại.

Theo dự báo của Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách (OBR), kịch bản không thỏa thuận sẽ làm sản lượng kinh tế Anh giảm thêm 2% vào năm 2021 đồng thời làm tăng lạm phát, thất nghiệp và nợ công.

OBR cho biết thuế quan theo quy định của WTO và sự gián đoạn biên giới sẽ ảnh hưởng đến các bộ phận của nền kinh tế, chẳng hạn như khu vực sản xuất - khu vực mới chỉ vừa vực dậy sau đại dịch COVID-19.

Theo một nghiên cứu của công ty bảo hiểm Allianz vào tháng 11, một Brexit cứng - một sự chia rẽ rõ ràng, mất trật tự - có thể khiến kim ngạch xuất khẩu giảm tới 33 tỷ euro mỗi năm, trong đó Đức, Hà Lan và Pháp là 3 nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Tác động của Brexit không thỏa thuận sẽ tác động không đồng đều đến các nước thành viên EU. Những nước có khả năng bị ảnh hưởng nặng nhất bao gồm Ireland, Hà Lan, Đan Mạch, Pháp, Đức, Thụy Điển, Bồ Đào Nha, Ba Lan, Cộng hòa Séc, Síp, Malta và Hungary.

Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle đã dự báo rằng các công ty EU xuất khẩu sang Anh có thể mất hơn 700.000 việc làm nếu không có thỏa thuận thương mại nào được thống nhất.

Trong một báo cáo hồi năm ngoái, Hylke Vandenbussche, giáo sư tại Đại học Leuven của Bỉ, cho biết rằng Bỉ sẽ là quốc gia thành viên EU bị ảnh hưởng nặng nề nhất (nếu dựa trên tỷ lệ giữa thiệt hại so với quy mô kinh tế), đặc biệt là lĩnh vực thực phẩm, với số việc làm mất đi dự kiến là 10.000 việc làm.

BẮC IRELAND

Cả hai bên đều muốn tránh một biên giới cứng giữa tỉnh Bắc Ireland của Anh và Cộng hòa Ireland, thuộc EU. Việc thực hiện cam kết về Bắc Ireland, một phần trong thỏa thuận rút lui được Anh và EU ký kết vào ngày 31/1/2020, sẽ rất phức tạp trong tình huống không có thỏa thuận thương mại.

Theo hiệp ước rút lui, Bắc Ireland sẽ vẫn thuộc thị trường chung EU và tuân thủ các quy tắc hải quan của EU sau ngày 31 tháng 12 năm 2020 - không giống như phần còn lại của Vương quốc Anh.

Quy trình kiểm tra tại biên giới, các quy định và thủ tục giấy tờ sẽ diễn ra như thế nào giữa Anh và Bắc Ireland? Điều này vẫn chưa được làm rõ. Nhưng nếu không có một thỏa thuận thương mại, sự chia tách giữa Anh và Bắc Ireland sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Brexit không có thỏa thuận thương mại có thể cho phép Bắc Ireland trở thành cửa sau để vào thị trường chung của EU, do đó làm dấy lên lo ngại về một đường biên giới cứng trên đảo Ireland lần đầu tiên kể từ thỏa thuận hòa bình năm 1998.

Thỏa thuận Thứ Sáu Tuần Thánh năm 1998 đã chấm dứt ba thập kỷ bạo loạn giữa những người theo đạo Tin lành ủng hộ sự cai trị tiếp tục của Anh và những người Công giáo theo chủ nghĩa Quốc gia Ireland mong muốn một Ireland thống nhất.

SỰ CHUA CAY

Cả hai bên có khả năng sẽ đổ lỗi cho nhau về bất kỳ sự hỗn loạn nào sau khi không có thỏa thuận, và châu Âu sẽ bị chia rẽ khi đối mặt với những thách thức từ sự trỗi dậy của Trung Quốc, sự quyết đoán của Nga và sự tiếp diễn của đại dịch vi-rút corona.

Nội bộ EU cũng sẽ chua sót, khi EU để mất vị trí một trong những cường quốc quân sự và tình báo hàng đầu châu Âu, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và là thủ đô tài chính duy nhất vào tay New York. Anh sẽ bị phụ thuộc nhiều hơn vào liên minh với Hoa Kỳ.

Anh đang thúc đẩy luật pháp cho phép nước này hủy bỏ một phần của hiệp ước rút lui liên quan đến vấn đề Bắc Ireland. Động thái này gây hoang mang, không rõ nước này sẽ thực hiện thỏa thuận ly hôn bao xa.

THÀNH PHỐ LONDON

Các tổ chức tài chính lớn trên thế giới hầu như đã sẵn sàng cho sự kiện Brexit, vì tài chính - ngành công nghiệp thế mạnh của Anh - không nằm trong thỏa thuận thương mại.

Mặc dù hầu hết các ngân hàng và nhà đầu tư đã tìm mọi cách để đối phó với việc Anh rời khỏi EU, tác động dài hạn của một Brexit không thỏa thuận là không thể đoán trước được, và EU có thể sẽ cố gắng giành thêm thị phần từ London.

Luân Đôn là trung tâm ngoại hối của thế giới với trị giá giao dịch lên đến 6,6 nghìn tỷ đô la mỗi ngày, chiếm 43% giao dịch toàn cầu. Đối thủ cạnh tranh gần nhất của London là Paris, chiếm khoảng 2%.

Thủ đô của Anh cũng là trung tâm giao dịch đồng euro của thế giới. Đây là một vấn đề gây đau đầu cho Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Nguồn: Economic Times

Từ khóa: tác động, kịch bản Brexit, không thỏa thuận