Tóm lược về Brexit

brexit1611

Bạn đang cảm thấy hoang mang về Brexit? Bạn vẫn chưa thực sự hiểu về Brexit ngay từ đầu? Vậy thì hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua về Brexit.

Brexit là gì?

Brexit là từ viết tắt của cụm từ “British exit” – được dùng để nói về quyết định rời bỏ liên minh châu Âu (EU) của Vương Quốc Anh.

EU là gì?

EU là một liên minh kinh tế-chính trị bao gồm 28 nước. Trong liên minh này, các nước giao thương với nhau và cho phép công dân nước mình được di chuyển dễ dàng đến các nước khác trong khối để sống và làm việc.

Vương Quốc Anh gia nhập EU năm 1973, khi đó, EU được biết đến với tên gọi Cộng đồng kinh tế châu Âu (EEC).

Tại sao Vương Quốc Anh sắp rời khỏi EU?

Một cuộc bỏ phiếu toàn dân ở Anh – còn gọi là trưng cầu dân ý – đã được tổ chức vào thứ Năm ngày 23/6/2016 để xin ý kiến người dân về chỉ một vấn đề: Anh nên rời khỏi hay ở lại liên minh châu Âu.

Bên ủng hộ Anh rời khỏi EU đã thắng suýt sao với tỷ lệ 52% so với bên còn lại là 48% - tương ứng số phiếu bầu là 17.4 triệu và 16.1 triệu – nhưng việc rút khỏi EU đã không xảy ra ngay lập tức. Brexit được ấn định diễn ra vào ngày 29/3/2019.

Chuyện gì đã xảy ra từ đó đến nay?

Cuộc bỏ phiếu năm 2016 chỉ là điểm khởi đầu. Kể từ đó, nước Anh và các nước còn lại trong EU đã tiến hành các cuộc đàm phán.

Các cuộc thảo luận chủ yếu xoay quanh nội dung của thỏa thuận “ly dị” – trình bày chi tiết cách thức rời đi của Vương Quốc Anh - mà không đề cập đến những gì sẽ xảy ra sau đó.

Thỏa thuận ly dị này còn được biết đến với tên gọi “Hiệp định rút lui”.

Hiệp định rút lui nói về những gì?

Hiệp định rút lui bao gồm một số điểm then chốt sau:

Vương Quốc Anh sẽ phải trả bao nhiêu tiền cho EU để hủy bỏ mối quan hệ - và con số đó ước chừng 39 tỷ Bảng.

Điều gì sẽ xảy ra cho công dân Anh đang sống ở một nước nào đó trong EU, và ngược lại, cho công dân EU đang sống ở Vương Quốc Anh.

Làm sao để tránh được tình huống phải dựng lại đường biên giới cứng giữa Bắc Ireland và Cộng Hòa Ireland, vì đó cũng chính là đường biên giới giữa Vương Quốc Anh và EU.

Hai bên cũng đã thống nhất sẽ có một giai đoạn chuyển tiếp để Anh và EU có thống nhất thỏa thuận thương mại và để các doanh nghiệp kịp thích ứng.

Có nghĩa là, nếu Thỏa thuận rút lui được thông qua, sẽ không có thay đổi to tác nào trong khoảng thời gian từ 29/3/2019 đến 31/12/2020.

Vương Quốc Anh và EU cũng đã phát thảo một văn kiện khác, với nội dung ngắn hơn nhiều so với Thỏa thuận rút lui, để trình bày tổng quan về mối quan hệ trong tương lai giữa Vương Quốc Anh và EU.

Văn kiện đó được gọi là “Tuyên bố chính trị”. Tuy nhiên, không bên nào cần phải bám sát theo đúng nội dung Tuyên bố – vì văn kiện này chỉ đề ra những tham vọng mà hai bên hướng đến đạt được trong các cuộc thảo luận tương lai.

Thỏa thuận rút lui đã được Vương Quốc Anh và EU thống nhất vào tháng 11 năm 2018, nhưng cần phải được chấp thuận bởi Hạ viện Anh – và cho đến nay, hạ viện vẫn bỏ phiếu phản đối.

Các nghị sĩ Anh đã bỏ phiếu như thế nào cho Thỏa thuận rút lui?

Trong đợt bỏ phiếu vào ngày 15/1/2019, phiếu chống nhiều áp đảo, với tỷ lệ không đồng ý và đồng ý lần lượt là 432 phiếu và 202 phiếu – một thất bại thảm hại.

Chuyện gì xảy ra hiện nay?

Thủ tướng Anh Theresa May đang thảo luận với EU để xin sửa đổi nội dung của Thỏa thuận.

Bước đi này được đưa ra sau khi các Nghị sĩ gợi ý về việc thử thay đổi hướng đi của Brexit.

Có nghĩa là, bà May hiện nay đang tập trung vào việc tách riêng vấn đề biên giới Ireland.

Nhưng EU cho biết họ đã đàm phán xong.

Bà May cho biết Hạ viện có khả năng sẽ bỏ phiếu lần hai về Thỏa thuận Brexit vào 12/3 tới.

Nếu Hạ viện một lần nữa bác bỏ thỏa thuận, họ sẽ phải tiếp tục bỏ phiếu cho phương án hai: rời khỏi EU mà không có thỏa thuận (và có thể đoán được, các nghị sĩ sẽ lại nói không).

Nếu vậy, bà May sẽ lại tiếp tục trưng cầu ý kiến Hạ viện về việc có gia hạn thời hạn 29/3 hay không.

Bà May đã từng phát biểu, việc gia hạn có thể kéo dài muộn nhất đến cuối tháng 6, và gần như chắc chắn sẽ là lần gia hạn duy nhất.

Tại sao mọi người phản đối thỏa thuận?

Có rất nhiều nguyên nhân, và phần lớn chỉ trích cho rằng, thỏa thuận này đã không giải quyết được bài toán: trao trả lại cho nước Anh quyền tự định đoạt các vấn đề nội bộ của mình.

Một trong các nút thắt lớn nhất là vấn đề biên giới trên đảo Ireland.

Cả EU và Anh Quốc đều muốn tránh quay trở lại với đường biên giới cứng (tức dựng lên các biên đồn và áp dụng các thủ tục kiểm tra tại cửa khẩu), vậy nên họ đã đưa vào thỏa thuận một điều khoản gọi là “chốt chặn cuối” (backstop) – đại loại như một lưới đệm an toàn.

“Chốt chặn cuối” là gì?

“Chốt chặn cuối” có nghĩa là phương án cuối cùng để giữ một đường biên giới mở trên đảo Ireland – bất kể chuyện gì xảy ra trong đàm phán Brexit.

Có nghĩa là Bắc Ireland, mà không phải là toàn bộ Vương Quốc Anh, sẽ vẫn tuân theo một số quy định của EU, chẳng hạn như trong vấn đề thực phẩm.

Thủ tướng Anh nhấn mạnh, nếu mọi thứ diễn ra như kế hoạch, phương án này sẽ chẳng bao giờ phải dùng đến.

Nhưng điều này đã khiến một vài nghị sĩ phật lòng, họ bực bội cho rằng, Vương Quốc Anh sẽ không thể chấm dứt điều khoản đó nếu không có sự chấp nhận của EU, và vì vậy, các quy định của EU vẫn sẽ áp dụng cho hàng hóa.

Các nghị sĩ khác thì phản đối thỏa thuận vì họ thích duy trì quan hệ mật thiết với EU – hoặc thậm chí là muốn ở lại trong EU.

Một số nghị sĩ nữa thì cho rằng, Bắc Ireland không nên được đối xử riêng biệt, khác với phần còn lại của Vương Quốc Anh.

Vậy rốt cuộc Anh có rời đi vào ngày 29/3/2019 hay không?

Điều này đã được ghi rõ trong luật: Vương Quốc Anh sẽ rời khỏi EU vào 11:00 PM ngày 29/3/2019 theo giờ Anh.

Nhưng cho dù là vậy, vẫn không thể nói chắc điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Hạn chót 29/3 tuyệt đối vẫn có thể được gia hạn.

Như đã giải thích ở trên, Hạ viện sẽ có cơ hội bỏ phiếu về việc có muốn trì hoãn thời hạn Brexit hay không, nếu như họ không đồng ý với bản Thỏa thuận của bà May cũng như không đồng ý với phương án ra đi mà không có thỏa thuận.

Nhưng liệu Hạ viện sẽ bỏ phiếu ra sau cho vấn đề gia hạn? Quan điểm của các nghị sĩ về vấn đề này vẫn còn chưa rõ ràng.

Bà May nói rằng, điều đó sẽ không làm cho việc đạt được một thỏa thuận “dễ dàng hơn chút nào” – và các lựa chọn vẫn sẽ là “ra đi có thỏa thuận, ra đi không thỏa thuận, hoặc Brexit không diễn ra”.

Trong khi đó, Tòa Công lý châu Âu đã phát biểu rằng Vương Quốc Anh vẫn có thể hủy bỏ Brexit hoàn toàn mà không cần sự đồng ý của các nước khác.

Tuy nhiên, bà May đã bác bỏ ý tưởng trên.

Điều gì xảy ra nếu Vương Quốc Anh ra đi không thỏa thuận?

“Không thỏa thuận” nghĩa là nước Anh không thông qua được một Hiệp định rút lui.

Điều đó đồng nghĩa với việc, sẽ không có giai đoạn chuyển tiếp sau ngày 29/3/2019, và các luật pháp của EU sẽ chấm dứt áp dụng ngay lập tức đối với Anh Quốc.

Chính phủ Anh cho biết nước này đã chuẩn bị cho tình huống trên, nhưng có “rất ít bằng chứng” cho thấy doanh nghiệp nước này đã trong tư thế sẵn sàng.

Giá thực phẩm được dự đoán sẽ tăng cao, và các thủ tục kiểm tra hải quan có thể tiêu tốn của doanh nghiệp hàng tỷ Bảng.

Chính phủ Anh đã công bố một chuỗi các chỉ dẫn về tất cả mọi thứ, từ việc cấp hộ chiếu cho thú cưng đến các ảnh hưởng lên các nhà cung cấp điện.

Nguồn: BBC

Từ khóa: tóm lược về Brexit, kịch bản không thỏa thuận, gia hạn