Chiến tranh thương mại sẽ phá vỡ chuỗi cung ứng, làm chậm tăng trưởng toàn cầu

otohanquoc

Hiện nay, chiến tranh thương mại là mối nguy lớn nhất đối với tăng trưởng toàn cầu. Và nếu Tổng thống Donald Trump đánh thuế lên ô tô, đó có thể là điểm bùng phát bán tháo trên thị trường vốn toàn cầu.

Ngành công nghiệp ô tô ngày nay có một chuỗi cung ứng phức tạp. Một chiếc xe hơi lắp ráp tại Hoa Kỳ có thể có động cơ được sản xuất ở Đức, hệ thống chuyền động từ Mexico và hệ thống định vị toàn cầu (GPS) từ Hàn Quốc. Các chuỗi cung ứng tinh vi như vậy được hình thành qua nhiều thập kỷ toàn cầu hóa, và là một xu hướng khó bị đảo ngược. Các sản phẩm trung gian chiếm phần lớn trong hoạt động giao thương, và với tỷ trọng ngày một tăng trong số các giao dịch quốc tế của một doanh nghiệp.

Tuy nhiên, quan hệ Mỹ - EU đang rạn nứt có thể khiến Mỹ áp mức thuế trị giá 350 tỷ USD đối với ô tô và phụ tùng ô tô nhập khẩu từ EU. Và nếu đàm phán NAFTA cũng ngưng trệ, thì sẽ có thêm khoản thuế 160 tỷ USD đánh vào ô tô và phụ tùng ô tô đến từ Canada và Mexico. Các đối tác thương mại bị thiệt hại đều đe dọa sẽ trả đũa.

Khi có hiệu lực, những mức thuế trên có thể buộc một số nhà sản xuất ô tô di dời dây chuyền sản xuất của họ để phù hợp với nhu cầu địa phương. Điều này có thể làm giảm hiệu quả kinh tế và đẩy chi phí sang người tiêu dùng cuối cùng. Bởi vì ô tô là một sản phẩm đặc trưng của thương mại toàn cầu, bất kỳ sự phá vỡ nào trong chuỗi cung ứng sẽ gây đổ vỡ cho tăng trưởng trong tương lai.

Bảng xếp hạng dưới đây cho chúng ta thấy thương mại Mỹ phụ thuộc vào ngành ô tô như thế nào.

Xếp hạng tỷ trọng hàng nhập khẩu từ các quốc gia khác vào Hoa Kỳ
Nhà xuất khẩu:	1	2	3	4
Mexico	Phụ tùng ô tô	Xe tải và xe buýt	Xe hơi	Máy tính
Đức	Xe hơi	Thuốc	Máy bay	Phụ tùng ô tô
Nhật Bản	Xe hơi	Phụ tùng ô tô	Máy móc	Máy bay
Hàn Quốc	Xe hơi	Điện thoại	Phụ tùng ô tô	Xăng dầu
Canada	Dầu	Xe hơi	Tái nhập	Phụ tùng ô tô
Anh	Thuốc	Xe hơi	Tái nhập	Máy bay
Trung Quốc	Điện thoại	May mặc	Máy tính	Phụ kiện máy tính

Nguồn: Cục điều tra dân số năm 2015, Nghiên cứu của Ngân hàng Deutsche

Chuỗi cung ứng toàn cầu dễ bị tổn thương

Chuỗi cung ứng phức tạp ngày nay chưa bao giờ trải qua các loại thuế quan với quy mô lớn như thế này. Mặc dù các chính trị gia có xu hướng tập trung vào các tác động trực tiếp của thuế quan, những phản ứng dây chuyền cũng quan trọng không kém, khi niềm tin của doanh nghiệp suy giảm và những cam kết đầu tư bị hoãn lại hay thậm chí là hủy bỏ.

Các hậu quả ngoài ý muốn đã bắt đầu xảy ra. Trong số gói đánh thuế đầu tiên trị giá 34 tỷ USD của Mỹ đã có hiệu lực, người ta ước tính có 60% sẽ rơi vào các công ty nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc, một trong số đó là các công ty của Mỹ.

Tại Mỹ, hai nhà sản xuất ô tô của Đức, BMW và Daimler, trước đây đã có những cam kết quan trọng đối với thị trường địa phương và thị trường châu Á. Xuất khẩu của các công ty này sang Trung Quốc là một trong các nguyên nhân lớn khiến Hoa Kỳ có thặng dư thương mại trong ngành ô tô với Trung Quốc. Với các mức thuế dự kiến trên, các nhà sản xuất ô tô này của Đức có thể sẽ thu hẹp dây chuyền tại Hoa Kỳ, cắt giảm việc làm và di dời nhà máy để phục vụ thị trường Trung Quốc của họ.

Trong khi đó, một biểu tượng trong ngành mô tô của Mỹ là Harley-Davidson đã cho biết sẽ chuyển một phần sản xuất ra nước ngoài để tránh bị EU đánh thuế.

Và còn Volvo Cars, một công ty thuộc sở hữu của Trung Quốc có trụ sở tại Thụy Điển, gần đây đã cam kết sẽ sản xuất ô tô ở Nam Carolina để không chỉ phục vụ thị trường Mỹ mà còn xuất khẩu sang châu Âu và Trung Quốc. Nhưng trong bối cảnh bị đe dọa thuế quan, công ty này đã không còn mấy mặn mà với kế hoạch trên.

Phản ứng tức thời từ cộng đồng doanh nghiệp đối với các mối đe dọa thuế quan cho thấy những ảnh hưởng bất lợi mà các chính sách có thể tạo ra đối với những ngành công nghiệp vốn phụ thuộc vào những chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp, và khả năng sẽ làm suy yếu các động lực tăng trưởng quan trọng trên toàn cầu trong vài thập kỷ qua.

Ý nghĩa của mức thuế đối với các nhà đầu tư

Khi 34 tỷ USD thuế quan đầu tiên của Mỹ có hiệu lực, và khi Trung Quốc trả đũa với mức độ tương tự, hầu hết các nhà kinh tế đều ước tính, những hành động đánh thuế trên chỉ có tác động nhẹ đến kinh tế toàn cầu. Nhưng nếu các mức thuế này được mở rộng cho ô tô và nhiều ngành khác có chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp, thì kết quả có thể sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.

Từ góc nhìn của các nhà đầu tư, phân tích cơ bản là chìa khóa xác định những doanh nghiệp nào dễ bị thuế quan thương mại gây tổn hại nhiều nhất. Với các ngành có chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp, như ô tô, khả năng một công ty có thể di dời sản xuất để giảm thiểu ảnh hưởng từ thuế có thể giúp phân loại “người thắng” và “kẻ thua”. Mặt khác, các công ty tập trung vào thị trường trong nước như viễn thông, tài chính và tiện ích sẽ được cách ly tốt hơn khỏi những cú sốc thương mại.

Rủi ro địa chính trị, cũng là yếu tố quan trọng trong bất kỳ quyết định đầu tư nào.Tình trạng xa cách, và kết quả cuối cùng trong mối quan hệ giữa hai nước rất khó để dự đoán. Các khu vực thương mại toàn cầu lớn nhất như NAFTA, EU và Trung Quốc, đều mâu thuẫn với Mỹ về thương mại công bằng, tạo ra bối cảnh đầy thử thách như hiện nay.

Chúng ta vẫn đang ở trong những giai đoạn đầu và biến động dường như sẽ tăng cao qua mỗi lần trả đũa. Nhưng giữa các lựa chọn, nếu muốn kinh tế toàn cầu tiếp tục sôi động, các chính trị gia nên nhận ra rằng mức thuế ô tô có thể làm chậm lại nền kinh tế và thị trường.

Nguồn: Forbes – Kdu

Từ khóa: thuế, chiến tranh thương mại, Mỹ, tăng trưởng, chuỗi cung ứng