Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc có thể phát huy khả năng lãnh đạo để tìm ra giải pháp bảo tồn những lợi ích của toàn cầu hóa, đồng thời khắc phục những bất cập của tiến trình này.

Toàn cầu hóa luôn là một nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Nghiên cứu từ Viện McKinsey Global (MGI) cho thấy các dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, tài chính, dữ liệu, và con người xuyên biên giới giúp làm tăng GDP và thúc đẩy gia tăng năng suất – và Trung Quốc đang là một trong những quốc gia hưởng lợi nhiều nhất từ những dòng chảy này.

Trong giai đoạn giữa những năm 2000, GDP của Trung Quốc đã đạt tốc độ tăng trưởng trên 10% nhờ vào việc tăng cường giao thương hàng hóa quốc tế.

Tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung quốc đã tăng từ 257 tỷ USD vào năm 2000 lên thành 2,4 nghìn tỷ USD vào năm 2016, đưa Trung Quốc trở thành nước xuất khẩu đứng đầu thế giới.

Tuy nhiên, mặc dù tiến trình toàn cầu hóa giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiến trình này cũng làm gia tăng tình trạng bất bình đẳng và gây ra những bất ổn. Trong giai đoạn từ 2005 đến 2014, tại 25 quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất, gần 2/3 số hộ gia đình rơi vào tình trạng mức thu nhập bị trì trệ hoặc giảm sút – trong khi đó, một nhóm nhỏ những người giàu nhất tại mỗi quốc gia lại có tổng lượng tài sản gia tăng đột biến. Bất bình đẳng gia tăng đã làm dấy lên làn sóng phản đối. Tại nhiều quốc gia, tư tưởng chủ nghĩa bảo hộ và hạn chế nhập cư ngày càng nhận được nhiều sự ủng hộ. Trong một thời kỳ mà nền kinh tế thế giới vẫn đang chật vật tìm cách hồi phục, xu hướng này có thể sẽ dẫn đến những hệ quả nguy hại.

Hiện nay, các nhà hoạch định chính sách đang phải đối mặt với hai thách thức: vừa phải tìm cách duy trì những lợi ích của toàn cầu hóa, và đồng thời phải kiềm hãm những mặt hạn chế của nó. Mặc dù việc khắc phục tình trạng bất bình đẳng phụ thuộc chủ yếu vào các chính sách trong nước, nhưng trên phương diện quốc tế, vẫn có một số vấn đề cần được giải quyết. Thế giới cần phải khẩn trương đổi mới các chương trình hỗ trợ người lao động để thích ứng với nhu cầu của thị trường lao động vốn đang biến đổi liên tục do tác động của cạnh tranh quốc tế và các loại công nghệ tự động hóa. Những ưu tiên tiếp theo bao gồm việc mở rộng sự tham gia của nền kinh tế kỹ thuật số, triển khai các dự án cơ sở hạ tầng để giúp thúc đẩy nhu cầu và năng suất toàn cầu, và hoàn thiện hệ thống quản lý toàn cầu đối với các dòng chảy kỹ thuật số và đầu tư xuyên biên giới. Công cuộc đổi mới cần được áp dụng trên phạm vi toàn cầu để mọi người dân đều được hưởng lợi.

Bài nghiên cứu của MGI đã phát thảo những cơ hội để Trung Quốc có thể phát huy khả năng lãnh đạo toàn cầu của mình trong những lĩnh vục này, chẳng hạn như chỉ đạo các nguồn lực nghiên cứu khổng lồ trong nước cùng tham gia vào giải quyết những thách thức chung của thế giới, và tập hợp các nỗ lực chung để đưa cả thế giới đi lên. Trung Quốc cũng có thể tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn và chuyên môn cho các dự án cơ sở hạ tầng trên toàn cầu, tạo đà phát triển từ sáng kiến Một Vành đai, Một Con đường. Xa hơn nữa, Trung Quốc có thể kết nối tầm nhìn giữa những nền kinh tế phát triển và đang phát triển trong các thể chế đa phương.

Khi mà sự ủng hộ dành cho toàn cầu hóa bị giảm bớt, điều đó có thể tạo ra những mối đe dọa thật sự cho Trung Quốc, bởi nền kinh tế nước này đang phát triển thịnh vượng do được hội nhập vào thị trường thế giới. Trung Quốc đã lộ rõ tham vọng muốn được dẫn đầu công cuộc toàn cầu hóa, bằng một phiên bản mới bền vững và toàn diện hơn, và cả thế giới sẽ phải quan sát động thái của Trung Quốc để mà hành động. Khi mà một vài nền kinh tế phát triển đang chuyển sang hướng nội, tương lai của tiến trình toàn cầu hóa có lẽ sẽ phụ thuộc vào cách Trung Quốc dùng sức ảnh hưởng của mình để chi phối tiến trình này.

Nguồn: McKinsey - HN

Từ khóa: Toàn cầu hóa, hội nhập, chủ nghĩa bảo hộ, công nghiệp 4.0, thương mại điện tử