Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Philippine có lẽ sẽ từ chối bất kỳ thỏa thuận mới nào về vấn đề nông nghiệp tại Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 11 (MC11) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nếu như Hiệp định đó không quy định về cơ chế tự vệ đặc biệt (SSM) cho phép các quốc gia đang phát triển bảo vệ khu vực nông nghiệp khỏi sự tấn công của các làn sóng nhập khẩu ồ ạt.

Philippines tuyên bố về các mục tiêu ưu tiên của nước này tại MC11 nhằm ngụ ý rằng, đạt được một quy tắc cụ thể cho Cơ chế tự vệ đặc biệt SSM sẽ giữ một vai trò hết sức quan trọng để nhận được cái gật đầu đồng ý từ Manila đối với bất kỳ Gói Nông nghiệp nào tại Hội nghị MC11, được tổ chức ở Buenos Aires, Argentina vào tháng 12 này.

Tuyên bố của Philippines được phát đi bởi Thứ trưởng Bộ Thương mại Ceferino S. Rodolfo Jr. trong cuộc họp các bộ trưởng không chính thức tại Marrakesh, Morocco vào ngày 9 và ngày 10/10.

Ông Rodolfo nhấn mạnh lại rằng, “ưu tiên của Philippines tại MC11 chính là vấn đề SSM. Các quốc gia đang phát triển, trong đó có Philippines, đã bị từ chối tiếp cận SSM kể từ Quyết định Khung tháng 7 (July Framework) vào năm 2004, vì vậy, đã đến lúc một quyết định cụ thể rõ ràng về SSM nên được đưa ra giải quyết tại MC11”.

“Philippines sẽ bị đặt vào một tình thế hết sức khó khăn, phải chấp nhận theo bất kỳ kết quả đàm phán nào về nông nghiệp tại MC11 mà trong đó không bao gồm cơ chế SSM, vì vậy, nếu muốn tất cả các bên đều thành công trong đàm phán, thì phải dàn xếp được vấn đề SSM trên tinh thần thiện chí”, ngài Thứ trưởng bổ sung.

Thứ trưởng Rodolfo đã một cuộc họp bộ trưởng không chính thức, bao gồm hơn 30 bộ trưởng đến từ các quốc gia thành viên WTO nhằm chuẩn bị trước cho MC11 - cuộc họp 2 năm một lần của cơ quan ra quyết định cao nhất của WTO.

Một quan chức của Bộ Thương mại và Công nghiệp (DTI) lưu ý rằng, MC11 sẽ chỉ có thể đạt được một thỏa hiệp thương mại nếu có “một tập hợp các kết quả cân bằng”, đặc biệt về vấn đề nông nghiệp.

Ông Rodolfo phát biểu “Philippines tin tưởng chắc chắn rằng, muốn cho quyền lợi được cân bằng, các nước phải lựa chọn giữa các vấn đề được phần lớn các thành viên ưu tiên chính, có nghĩa là lựa chọn giữa các vấn đề như nhà nước nắm giữ cổ phần, hỗ trợ trong nước và SSM. Philippines nhấn mạnh rằng, hỗ trợ trong nước chỉ có thể được hiện thực hóa và thu được kết quả nếu tìm ra được giải pháp về SSM”.

Rodolfo cho rằng Philippines có lẽ sẽ không ủng hộ các vấn đề mới được đưa ra tại MC11 nếu vấn đề trọng tâm liên quan đến thương mại nông nghiệp, ví dụ như SSM, chưa được giải quyết.

“Nếu quyền tiếp cận công cụ SSM của các nước đang phát triển một lần nữa bị phủ quyết, thì không phải chỉ là không thể chấp nhận, mà đó còn là một sự yếu kém của các Quyết định mà bộ trưởng các nước đã thống nhất rất lâu trước đây, gồm Quyết định Khung tháng 7, Tuyên bố chung Hong Kong và Quyết định Nairobi. Vì vậy, vô hiệu SSM không thể và không phải là một lựa chọn để Hội nghị MC11 thành công”.

“Đạt được sự cân bằng cân thiết để thành công đòi hỏi phải nỗ lực hết mình vào tất cả các vấn đề ưu tiên của các thành viên để đi đến một bản Quyết định MC11, đặc biệt khi vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng nào được phát đi tại ngã rẽ này”.

Ông cũng cho biết các quốc gia thành viên WTO nên “tìm ra một cách đáng tin cậy và thực tế để duy trì Chương trình Doha”.

Các nước có thể xem xét thực hiện một số hành động lớn hơn, nhưng rõ ràng rằng, không nên hủy bỏ các thành quả đã đạt được từ trước đến nay”

Cơ chế tự vệ đặc biệt là gì?

SSM đã trở thành một trong các vấn đề thương mại căng thẳng nhất trong WTO, đặc biệt giữa các Quốc gia đang phát triển và quốc gia phát triển. Theo quy định của WTO, SSM là một công cụ cho phép các nước phát triển được tạm thuế tăng thuế để đối phó với làn sóng nhập khẩu ồ ạt hoặc tình trạng giá giảm.

Trong năm 2004, các quốc gia thành viên WTO đã đồng ý rằng, SSM sẽ chỉ được sử dụng bởi các nước đang phát triển, và được trình bày sơ trong một Hiệp định gọi là “July Framework”. Đến năm 2005, Tuyên bố chung Hong Kong quy định các nước đang phát triển trong WTO sẽ có quyền sử dụng khẩn cấp SSM đối với các mặt hàng đang bị đe dọa bởi tình trạng nhập khẩu ồ ạt và tình trạng rớt giá hàng hóa.

Tuy nhiên, 13 năm sau khi SSM được giới thiệu lần đầu tại WTO đến nay, một Hiệp định khung cụ thể về vấn đề này vẫn chưa được soạn thảo. Một trong các vấn đề gây tranh cãi nhất liên quan đến SSM chính là mức độ giảm giá bao nhiêu thì được áp dụng SSM và nếu được áp dụng, các nước được phép áp thuế phòng vệ bao nhiêu.

Theo Hiệp định hiện thời của WTO về Nông nghiệp, Philippines đã áp dụng biện pháp tự vệ đặc biệt (SSG) cho ít nhất 118 mặt hàng nông sản. Theo quy định của WTO, SSG hoạt động như rào cản khẩn cấp tạm thời để hạn chế hàng nhập khẩu, nhằm đối phó với các tình huống đặc biệt, chẳng hạn như làn sóng nhập khẩu ồ ạt.

Theo chủ tịch MC11 Susana Malcorra, mục đích của cuộc họp bộ trưởng không chính thức kéo dài hai ngày, diễn ra hai tháng trước Hội nghị MC11, là nhằm xác định các ưu tiên và các điểm chung trong lập trường của các nước,

Bà Malcorra nói rằng các bộ trưởng đã rời cuộc họp ở Marrakesh “với một số kết quả vững chắc” để tiếp tục bước vào vòng đàm phán tại MC11, để cho Hội nghị Bộ trưởng lần này có thể tái khẳng định vai trò trung tâm và sự thích đáng của hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ và vai trò chủ chốt của WTO như là diễn đàn để quyết định quy tắc điều tiết hệ thống.

Tuy nhiên, sau cuộc gặp bộ trưởng không chính thức, Tổng giám đốc WTO Roberto Azevedo nói rằng “cuộc họp đã đạt được một vài kết quả hứa hẹn, nhưng về mặt tổng thể, vẫn còn rất nhiều việc để làm”.

“Nếu các bộ trưởng muốn thấy một kết quả thành công tại Buenos Aires, thì phải có thêm nhiều bước tiến hơn nữa trong những ngày, những tuần sắp tới”.

“Chúng ta cần thấy một cách tiếp cận nơi mà mọi người sẵn sàng đóng góp. Chúng ta không thể trong tư thế, từng nước khăng khăng vào một kết quả riêng và kỳ vọng các nước còn lại cũng phải chấp nhận kết quả đó. Điều đó rất nguy hiểm, vì sẽ không có một chiếc áo nào vừa vặn cho tất cả mọi người”.

Nguồn: Business Mirror – TQ

Từ khóa: WTO, Doha, nông nghiệp, cơ chế tự vệ đặc biệt, Philippines, MC11