Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Canada, Mexico và Mỹ đang tham gia các vòng đàm phán đầy căng thẳng để làm mới lại Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA).

Chính quyền Trump đã đưa ra một loạt các đề xuất dứt khoát mà theo Phòng Thương mại Mỹ các đề xuất đó gần như chắc chắn sẽ thất bại. Quả thật, Canada và Mexico quả quyết từ chối những đề xuất gần đây từ phía Mỹ. Trước việc đó, Tổng thống Trump phát biểu “Nếu chúng ta không thể đạt thỏa thuận, chúng ta nên kết thúc và mọi chuyện sẽ tốt đẹp thôi”.

Warren Maruyama, người đã từng làm việc liên quan đến NAFTA qua cả hai đời Tổng thống Bush, đã nói với Tờ Wall Street Journal rằng, ông tin tưởng Tổng thống Trump không thể đơn phương hủy bỏ hiệu lực phần lớn các điều khoản trong NAFTA.

Không đồng quan điểm với Tổng thống Trump và những người ủng hộ, tôi và phần lớn các nhà chính trị ở cả hai Đảng đều muốn giữ lại NAFTA. Tổng thống đã cười nhạo NAFTA là “Hiệp định thương mại tồi tệ nhất” và cực kỳ giận dữ về tình trạng thâm hụt thương mại. Năm ngoái, Mỹ đã thâm hụt 63 tỷ USD với Mexico và thâm hụt 12 tỷ USD với Canada.

Những  người ủng hộ Tổng thống yêu chuộng các chính sách bảo hộ bởi vì toàn cầu hóa đã gieo rắc nổi đau cho cộng động. Quả thật sự sụt giảm việc làm trong bộ phận sản xuất cũng phần nào là do NAFTA gây ra.

Nhưng Tổng thống lại đổ lỗi cho Hiệp định này vì để cho hàng trăm ngàn người dân Mỹ mất việc làm ngay cả khi giao dịch thương mại với Canada và Mexico đã tăng hơn 4 lần kể từ năm 1994.

Theo Đại diện Thương mại Mỹ, Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ trong năm 2016, và Mexico đứng ở vị trí thứ ba.

Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, hủy bỏ NAFTA sẽ dẫn đến việc ba nước Canada, Mỹ và Mexico đánh thuế lẫn nhau: bình quân 3.5% ở Mỹ, 4.2% ở Canada và 7.5% ở Mexico. Các mức thuế này sẽ làm tăng mặt bằng giá cả ở Mỹ.

Lợi ích từ NAFTA

Mặc dù tôi cũng đồng cảm với những người dân chịu thiệt thòi từ toàn cầu hóa, nhưng tôi nghĩ rằng, tiếp cận các thị trường quốc tế, tính trên bình diện tổng thể, là một việc tốt đẹp. Trước tiên, tất cả người dân sẽ hưởng lợi từ mặt bằng giá hàng hóa giảm, bất kể các hàng hóa đó đến từ đâu.

Thứ hai, nước Mỹ đang có nhiều nhà sản xuất liên kết với các công ty ở nước ngoài. Nhìn chung, các công ty này nhập khẩu hàng hóa, sau đó lại xuất đi các hàng hóa trung gian. Nhóm tư vấn Boston tính toán rằng, chấm dứt NAFTA sẽ tăng thêm 1,200 USD chi phí cho mỗi chiếc xe và làm mất đi 50,000 việc làm trong ngành công nghiệp ô tô.

Ban đầu, Canada, Mexico và Mỹ mong muốn hạn cuối đàm phán NAFTA là tháng 12 năm nay để tránh ảnh hưởng đến đợt bầu cử Tổng thống Mexico bắt đầu vào đầu năm sau. Nhưng hiện nay, các quan chức cho rằng, các vòng đàm phán có thể kéo dài sang tận cuối tháng 2 năm 2018.

Trì hoãn giải quyết NAFTA có thể sẽ có lợi cho đối thủ hàng đầu hiện nay của Tổng thống Mexico đương nhiệm trong cuộc tranh cử – ông Andres Obrador. Chúng tôi không thể nói trước liệu Mexico sẽ tiếp tục đường lối hiện nay hay không. Mãi đến những năm gần đây, nước này đã bị thống trị bởi chế độ độc tài một Đảng chuyên quyền và đang hứng chịu hậu quả từ nền kinh tế bần cùng hóa.

Nhưng chúng ta sẽ thích một nước Mexico đầy sức sống sát bên biên giới hay một Mexico với các đặc điểm kinh tế giống như Venezuela hiện giờ?

NAFTA đã tạo ra thị trường mở lớn nhất trên thế giới, với dân số gần 480 triệu dân và GDP vượt hơn 20 nghìn tỷ USD. Cả lý thuyết kinh tế lẫn số liệu thực tiễn của hàng thế kỷ qua đều ủng hộ kết luận rằng, thương mại tự do đồng nghĩa với sự thịnh vượng cho tất cả các bên tham gia. Thương mại tự do không phải là một trò chơi được ăn cả ngã về không, trong đó một bên sẽ chịu thiệt thòi để bên còn lại thắng lợi.

Thương mại quốc tế khuyến khích sản xuất hàng hóa và dịch vụ hiệu quả hơn, và vì vậy sẽ tạo ra nhiều của cải hơn cho dân chúng. Từ thế chiến thứ II đến nay, Mỹ đã giành lấy tự do cho thế giới và là người đi đầu trong toàn cầu hóa. Chúng ta cần tôn vinh vai trò quan trọng của đất nước, chứ không phải từ bỏ vai trò đó, như cách mà nước Mỹ đang làm hiện nay.

Tác giả: Ernest P Werlin – người có 35 năm kinh nghiệm trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp, và có thời gian là cộng sự của Morgan Stanley, chịu trách nhiệm về giao dịch trái phiếu doanh nghiệp.

Nguồn: Herald Tribune – TQ

Từ khóa: NAFTA, Mexico, Mỹ, bầu cử, lợi ích