Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

“Theo dòng lịch sử ghi nhận có rất nhiều quốc gia mâu thuẫn với nhau nhưng vẫn tìm kiếm cơ hội hợp tác.”

Børge Brende, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế Thế giới và Đối tác quản lý của McKinsey & Company, Bob Sternfels, đã phát biểu như vậy trong phần giới thiệu về Phong vũ biểu hợp tác toàn cầu 2024.

Khi thế giới đang trong thời kỳ bất ổn về địa chính trị, địa kinh tế và thị trường, McKinsey và Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã hợp tác tổ chức đánh giá tình trạng hợp tác toàn cầu lần thứ nhất.

Sử dụng 42 chỉ số, báo cáo xem xét sự hợp tác trong thập kỷ từ 2012 đến 2022 trên 5 trụ cột: thương mại và vốn; đổi mới và công nghệ; khí hậu và vốn tự nhiên; sức khỏe và thể chất; hòa bình và an ninh.

Ra mắt Phong vũ biểu tại cuộc họp báo trước Hội nghị thường niên của Diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos, Brende cho biết: “Hầu hết các thách thức cấp bách toàn cầu nghiêm trọng nhất đều xảy ra khi đi du lịch mà không có hộ chiếu: có thể gây ra đại dịch tiềm ẩn, biến đổi khí hậu.

“Tất nhiên mỗi quốc gia có thể cố gắng hết sức, nhưng chỉ có hợp tác mới có thể giải quyết được. Đó là lý do tại sao tôi nghĩ Phong vũ biểu mà chúng tôi phát triển cùng McKinsey rất quan trọng, có thể đánh giá và đo lường sự phát triển hàng năm.

“Nó hiện đang diễn ra trong bối cảnh địa chính trị và địa kinh tế rất nghiêm trọng, nhưng tôi nghĩ qua những dữ liệu cho thấy chúng ta cũng đang ở trong tình trạng có rất nhiều sự hợp tác vẫn đang diễn ra.”

Tại sao chúng ta cần đo lường sự hợp tác toàn cầu?

Nhìn chung, hợp tác đã mang lại lợi ích cho thế giới, Sternfels nói, nhưng chúng ta “hiện đang ở thời điểm chuyển đổi”.

Toàn cầu đang phải đối mặt với một “cuộc khủng hoảng” gồm những thách thức phức tạp và liên kết với nhau - trong đó chủ yếu là xung đột và biến đổi khí hậu. Để giải quyết những vấn đề này bằng cách tăng cường hợp tác đòi hỏi phải có sự hiểu biết tốt hơn về tình trạng hợp tác hiện tại.

Chỉ có 12% trong số 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốcđang đi đúng hướng cho đến nay, điều đó có nghĩa là môi trường cũng như cuộc sống và sinh kế của người dân toàn cầu đang gặp rủi ro.

Ví dụ, nếu không có sự hợp tác thông qua thương mại, nền kinh tế toàn cầu có thể chao đảo. Báo cáo nhấn mạnh cảnh báo từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế rằng “Sự phân mảnh toàn cầu” có thể khiến GDP toàn cầu giảm tới 7%.

Nhưng qua kết quả Hội nghị về khí hậu của Liên hợp quốc (COP28) vào tháng 12 cho thấy thế giới có thể đạt được tiến bộ và thực hiện các bước để giải quyết những thách thức lớn nhất trước tình trạng bất ổn địa chính trị đang diễn ra.

Báo cáo được thiết kế để giúp các nhà lãnh đạo hiểu rõ hơn về các nội dung hợp tác nhằm định hình một tương lai hợp tác hiệu quả hơn.

Tình trạng hợp tác toàn cầu vào năm 2024 như thế nào?

Theo Phong vũ biểu, kể từ năm 2020, hợp tác toàn cầu đã giảm nhẹ – 2% sau khi đã tăng lên trong hầu hết thập kỷ qua.

Từ năm 2012 cho đến khi xảy ra đại dịch COVID-19, đã có sự gia tăng hợp tác trên bốn trong số năm trụ cột, trong đó hòa bình và an ninh là ngoại lệ duy nhất. Đổi mới và công nghệ chứng kiến ​​sự gia tăng hợp tác lớn nhất - ở mức hơn 30%.

Báo cáo cho thấy “sự suy giảm nghiêm trọng” trong trụ cột hòa bình và an ninh do sự gia tăng nhanh chóng về số người buộc phải di dời và tử vong do xung đột. Đối với trụ cột về khí hậu và thiên nhiên vẫn “tiếp tục tăng trưởng” do cam kết từ các quốc gia ngày càng tăng.

Tình trạng hợp tác phát triển trong thập kỷ qua, (theo trụ cột). Ảnh: Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Năm trụ cột hợp tác chính:

• Thương mại và vốn

Dòng vốn và thương mại toàn cầu tăng tương đối trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến năm 2022. Trong thời kỳ đại dịch, dòng vốn và thương mại toàn cầu đã trải qua nhiều biến động, nguồn lực lao động. Tuy nhiên, báo cáo cho biết, các số liệu như thương mại hàng hóa, hỗ trợ phát triển và tỷ trọng đầu tư trực tiếp nước ngoài của các nước đang phát triển cũng như xuất khẩu sản xuất đã quay trở lại mức tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn hậu đại dịch.

• Đổi mới và công nghệ

Trong 8 năm cho đến khi xảy ra đại dịch, hợp tác về đổi mới và công nghệ “duy trì ở mức tăng trưởng mạnh mẽ và đáng kể” trên hầu hết các chỉ số, đặc biệt là luồng dữ liệu xuyên biên giới và thương mại dịch vụ CNTT. Nhưng điều này đã chững lại kể từ năm 2020, với một số chỉ số quan trọng, như đơn xin cấp bằng sáng chế xuyên biên giới và lượng sinh viên quốc tế đã bị giảm đáng kể.

• Khí hậu và vốn tự nhiên

Đây là trụ cột duy nhất chứng kiến ​​phần lớn các chỉ số tăng lên trong suốt thập kỷ, với các cam kết tài chính để giảm thiểu và thích ứng cũng như mở rộng đáng kể các khu bảo tồn biển. Tuy nhiên, báo cáo cho biết lượng khí thải tiếp tục tăng và “tiến trình hướng tới các kết quả về hệ sinh thái đang bị trì trệ”.

• Sức khỏe và thể chất

Báo cáo cho biết, từ năm 2012 đến năm 2020, sự hợp tác về sức khỏe và thể chất đã tăng lên một cách nhất quán và là “thiết yếu” để điều hướng đại dịch COVID-19, điển hình là việc hợp tác phát triển vắc xin thay vì phân phối. Nhưng sự hợp tác đã giảm nhẹ kể từ đỉnh điểm vào năm 2020.

• Hòa bình và an ninh

Xu hướng hợp tác hòa bình và an ninh đã giảm đáng kể kể từ năm 2016, do sự gia tăng số người buộc phải di dời và các cuộc tấn công mạng, cũng như sự gia tăng gần đây về số lượng các cuộc xung đột và cái chết liên quan đến xung đột. Báo cáo lưu ý rằng những số liệu này cho thấy “môi trường an ninh toàn cầu ngày càng bất ổn và cường độ xung đột ngày càng gia tăng”.

Hướng tới sự hợp tác lớn hơn

Báo cáo xác định sáu cách các nhà lãnh đạo trong khu vực công và tư nhân có thể thúc đẩy hợp tác, bao gồm cả thực tiễn về sự “cạnh tranh” – cân bằng giữa hợp tác và cạnh tranh – để thúc đẩy lợi ích chung trong các lĩnh vực cụ thể, mặc dù thiếu sự liên kết ở những lĩnh vực khác.

Báo cáo cho biết: “Hơn nữa, các nhà lãnh đạo có thể sử dụng những trường hợp hợp tác này để xây dựng niềm tin lẫn nhau, từ đó có thể tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khác”.

Brende phát biểu tại cuộc họp báo: “Điều tôi nghĩ bạn sẽ thấy trong một thế giới bị chia cắt nhiều hơn là sự hợp tác trong các liên minh để họ tiến lên phía trước,” Ông lưu ý rằng kể từ COP26, các doanh nghiệp toàn cầu đã cùng nhau cam kết sử dụng sức mua của mình để tạo ra nhu cầu về công nghệ xanh trong Diễn đàn Liên minh những người tiên phong (FMC).

Sternfels cho biết Chúng ta có thể thấy sự tái hiện lại sự hợp tác. Ông phát biểu “Tôi thực sự thấy sự hợp tác ít giảm bớt hơn và tư duy đa dạng hơn. Ví dụ, khi bạn nhìn vào lượng vốn FDI hiện đang được chi tiêu ở miền Nam bán cầu cho sản xuất, bạn bắt đầu thấy chuỗi cung ứng được định hình lại theo nhiều cách đa dạng hơn.

“Điều đó có thể thúc đẩy tăng cường hợp tác vì sẽ có nhiều bên tham gia hơn, dẫn đến khả năng phục hồi tốt hơn và có khả năng tăng trưởng toàn diện hơn. Và điều này sẽ thúc đẩy đầu tư vào các quốc gia được đầu tư không cân đối trước đây”.

Sternfels kết luận: “Hãy đưa từ hợp tác vào cuộc tranh luận toàn cầu, thay vì các từ mang tính chia rẽ hơn nhiều, chẳng hạn như chia rẽ và gắn kết bạn bè. Khái niệm về hợp tác có thể là sự tái hiện để giải quyết một số vấn đề thực sự phức tạp mà chúng ta đang phải đối mặt trong suốt thập kỷ này.”

Nguồn: The European Sting

Từ khóa: hợp tác toàn cầu, Phong vũ biểu, 5 trụ cột