Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chủ động ứng phó, xoay chuyển, TP HCM đã làm tốt mục tiêu ngăn chặn đà suy giảm, các lĩnh vực kinh tế có mức tăng trưởng khá

Trong bối cảnh phải đối diện với rất nhiều khó khăn, thách thức do ảnh hưởng của tình hình thế giới, nhưng với sự nỗ lực và quyết tâm cao, ứng phó và triển khai giải pháp kịp thời cùng sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, kinh tế TP HCM đã có những điểm sáng đáng khích lệ.

Nhiều động lực thúc đẩy tăng trưởng

Theo UBND TP HCM, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý III/2023 ước tăng 6,71% (quý I/2023 tăng 0,7%, quý II/2023 tăng 5,8%); trong 9 tháng ước tăng 4,57% so với cùng kỳ. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trên địa bàn tăng 3,2%; 4 ngành công nghiệp trọng điểm tăng 5,8%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tăng 8,6% so với cùng kỳ. Các chương trình hợp tác với các địa phương tiếp tục được triển khai hiệu quả. Tổng doanh thu du lịch ước đạt hơn 125.000 tỉ đồng, tăng 35,8% so với cùng kỳ năm 2022. Số doanh nghiệp (DN) thành lập mới tăng 13% (37.224 DN).

Tổng thu ngân sách nhà nước ước đạt hơn 326.000 tỉ đồng, đạt 69,45% dự toán năm và bằng 93,65% cùng kỳ. Việc thực hiện Nghị quyết 98/2023 của Quốc hội về thí điểm một số chính sách, cơ chế đặc thù phát triển thành phố được triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả, đạt kế hoạch đề ra. UBND thành phố đánh giá trong 21 chỉ tiêu thành phần kinh tế - xã hội chủ yếu năm 2023, dự kiến có 19 chỉ tiêu đạt và phấn đấu đạt kế hoạch; có 2 chỉ tiêu dự kiến không đạt.

Nhận định về tình hình kinh tế - xã hội thành phố 9 tháng đầu năm, Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM (NCPTTP) phân tích từ góc độ tổng cung, chỉ số sản xuất công nghiệp của thành phố tăng nhẹ phù hợp với mức cải thiện hằng tháng kể từ tháng 5-2023. Bên cạnh đó, thị trường tiền tệ cũng có dấu hiệu tích cực với lãi suất cho vay hợp lý, lãi suất cho vay thấp, hạn mức tín dụng tăng đã và đang kích thích DN vay vốn, mở rộng và phát triển sản xuất kinh doanh, qua đó kích thích tăng trưởng tín dụng.

Ở góc độ tổng cầu, Viện NCPTTP cho biết cầu tiêu dùng hàng hóa giữ đà tăng trưởng qua các quý, đã khởi sắc hơn trong 8 tháng năm 2023, kỳ vọng các tháng cuối năm sẽ tiếp tục giữ đà do tác động từ việc tăng lương cơ sở. Cụ thể, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý III/2023 tăng 5%, quý II tăng 7,7%, quý III tăng 12,9%. Vốn đầu tư nước ngoài đang có chiều hướng tăng. Tổng chi ngân sách địa phương (trừ tạm ứng) 9 tháng năm 2023 cũng tăng so với cùng kỳ. "Đây cũng là một trong những động lực trong việc thúc đẩy tăng trưởng thành phố" - Viện NCPTTP nhìn nhận.

Tuy vậy, nền kinh tế thành phố trong 9 tháng vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức khi kinh tế thế giới tiếp tục biến động, môi trường quốc tế đang kém thuận lợi, một số thị trường chậm cải thiện, tác động trực tiếp làm sản xuất công nghiệp trong nước nói chung và của thành phố bị ảnh hưởng. Đơn hàng sản xuất giảm, hàng hóa tồn kho tăng, kim ngạch xuất nhập khẩu giảm (kim ngạch xuất khẩu giảm 14,2%; kim ngạch nhập khẩu giảm 17,25%). Số lượng DN thành lập mới tăng nhưng vốn đăng ký giảm so với cùng kỳ (giảm 9%); thu hút đầu tư FDI giảm mạnh (giảm 34,1%). Mặc dù tình hình giải ngân vốn đầu tư công cao hơn cùng kỳ về giá trị tuyệt đối nhưng tốc độ giải ngân còn thấp, chưa đạt như kỳ vọng.

Viện NCPTTP cho rằng mặc dù kinh tế đã có những tín hiệu tích cực của các trụ cột tăng trưởng, nhưng những tín hiệu này chưa đủ sức vực dậy tăng trưởng kinh tế thành phố. Hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục khó khăn do nhu cầu nhập khẩu thế giới sẽ giảm mạnh ở phần lớn các mặt hàng chủ lực của thành phố.

Khắc phục tâm lý sợ sai

Dự báo tình hình trong 3 tháng cuối năm với xung đột vũ trang Nga - Ukraine tiếp tục kéo dài; hậu quả của đại dịch COVID-19 khó có thể khắc phục trong thời gian ngắn; kinh tế thế giới tăng trưởng chậm; thị trường tài chính - tiền tệ toàn cầu dự báo tiếp tục thắt chặt, TP HCM đã linh hoạt, xác định 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 3 tháng cuối năm, để có thể đạt kết quả cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.

Trong đó, tập trung triển khai các chỉ đạo của trung ương, thành phố về nhiệm vụ, giải pháp lớn ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế trong những tháng cuối năm. Tập trung rà soát, giải quyết những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền trên các lĩnh vực (cải cách hành chính, thủ tục hành chính, bất động sản, thuế, kế hoạch sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, các dự án bất động sản...). Đồng thời đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công.

Song song đó, tập trung nguồn lực triển khai hiệu quả Nghị quyết 98/2023. Khẩn trương rà soát, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các nhiệm vụ đã được phân công thực hiện trên các lĩnh vực; hoàn thành cơ bản việc triển khai các nội dung của Nghị quyết trong năm 2023. Viện NCPTTP đề xuất lãnh đạo thành phố cần có quyết sách mang tính đột phá để thúc đẩy bộ máy hành chính vận hành thực hiện Nghị quyết 98 để khắc phục khó khăn, khơi thông các nguồn lực, đẩy mạnh các động lực tăng trưởng trong 3 tháng cuối năm.

Viện NCPTTP cho rằng việc triển khai có hiệu quả Nghị quyết 98 vào thực tiễn thành phố tùy thuộc rất lớn vào năng lực vận hành của bộ máy hành chính các cấp. "Trong tình hình hiện nay, để khắc phục tình trạng trì trệ do tâm lý sợ sai của cán bộ công chức, cần có cơ chế chịu trách nhiệm của lãnh đạo cao nhất của thành phố đối với từng quyết sách cụ thể, tạo sự yên tâm cho bộ máy hành chính thừa hành công vụ" - Viện NCPTTP đề xuất. Cùng với đó, thúc đẩy kinh tế xanh - chuyển đổi xanh trở thành một năng lực cạnh tranh mới của kinh tế thành phố.

Nguồn: Người lao động

Từ khóa: Việt Nam, TP.HCM, GDP, tăng trưởng kinh tế, đầu tư công