Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong báo cáo “Kinh tế châu Á hàng quý” mới nhất của Ngân hàng HSBC, Việt Nam đat tốc độ tăng trưởng nhanh nhất ở châu Á trong năm 2020 và sẽ một lần nữa nằm trong những quốc gia có thành tích nổi bật trong khu vực vào năm 2021.

Việt Nam được công nhận là hình mẫu về các biện pháp kiểm soát đại dịch và về mức tăng trưởng kinh tế 2,91% trong năm 2020. Nền kinh tế Việt Nam đã duy trì đà tăng trưởng trong ba thập kỷ qua, vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính châu Á và khủng hoảng tài chính toàn cầu, từng bước trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình từ một nước nghèo khó. Câu hỏi lớn đặt ra là: liệu kỳ tích về kinh tế có được duy trì.

Sự phát triển kinh tế nhanh chóng của Việt Nam được thúc đẩy bởi một loạt các yếu tố. Xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ tăng 29,1% trong năm 2019 và tăng 24,5% trong năm 2020. Với kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 76,4 tỉ USD trong năm 2020, Việt Nam trở thành nhà nhập khẩu lớn thứ 2 của Hoa Kỳ. Thặng dư thương mại lớn với Hoa Kỳ góp phần đưa tổng thặng dư thương mại của Việt Nam duy trì đà tăng trưởng liên tiếp trong 5 năm, với mức cao kỷ lục 19,1 tỉ USD vào năm 2020.

Với vị trí địa lý nằm giữa ASEAN và Trung Quốc, Việt Nam được hưởng lợi thế thị trường trong hội nhập khu vực và được hưởng các điều kiện thuận lợi miễn thuế suất đối với nguyên liệu thô giữa các nền kinh tế thành viên ASEAN.

Trong những năm gần đây, các quốc gia tiên tiến trong ASEAN đã đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam. Trong các nước ASEAN, Singapore là nhà đầu tư lớn nhất vào Việt Nam. Đầu tư của Singapore vào Việt nam chiếm 31,5% trong tổng vốn FDI vào Việt Nam. Là quốc gia láng giềng với Trung Quốc, Việt Nam cũng được hưởng lợi từ mô hình “Trung Quốc +1”. Thông qua việc hợp tác thúc đẩy sâu rộng hơn với Trung Quốc và nhờ vị trí thuận lợi giao thông đường biển, Việt Nam trở thành một phần quan trọng trong mạng lưới thương mại châu Á – Thái Bình Dương.

Trung Quốc không những là nguồn nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam; nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới cũng ngày càng trở thành thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam. Trong năm 2020, Trung Quốc vượt qua EU, trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam, chiếm đến ¼ tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Ngoài ra, Việt Nam có thể tận dụng lợi thế địa lý như điểm kết nối đất liền – biển thông qua chương trình hợp tác Mekong – Lan Thương (LMC) và dự án Hành lang Thương mại Quốc tế Biển - Đất liền để tiến hành tiếp cận các thị trường rộng lớn của ASEAN và Trung Quốc, thậm chí vươn đến khu vực phía Tây của Trung Quốc.

Thành tích kinh tế của Việt nam còn là kết quả những nỗ lực cải cách nhằm mang lại một môi trường kinh doanh hiện đại hơn. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam có được nền chính trị ổn định và xã hội hòa bình. Việc kiểm soát thành công đại dịch Covid-19 cũng khắp nơi khen ngợi. Việt Nam còn rất kiên định với lập trường mở cửa thị trường và ủng hộ thương mại tự do.

Việt Nam hầu như đã kí kết các hiệp định thương mại tự do với tất cả các nền kinh tế lớn trên thế giới. Năm 2020, Việt Nam kí Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), Hiệp định Thương mại tự do Liên minh châu Âu – Việt Nam (EVFTA) và hiệp định thương mại Anh – Việt Nam (UKVFTA), mở rộng hơn nữa các thị trường xuất khẩu.

Để thu hút đầu tư nước ngoài tốt hơn, Việt Nam cũng đã sửa đổi Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp vào năm 2020 nhằm đơn giản hóa quy trình tiếp nhận đầu tư nước ngoài và cải thiện môi trường kinh doanh.

Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam cũng gặp một số thách thức. Trong ngắn hạn, tác động của đại dịch Covid-19 đối với nền kinh tế thế giới sẽ còn kéo dài, có nghĩa là ngành du lịch vẫn chưa thể phục hồi.

Bị ảnh hưởng bởi nhu cầu tiêu dùng tại Hoa Kỳ và châu Âu sụt giảm, ngành dệt may và da giày, chiếm ¼ xuất khẩu của Việt Nam, lần đầu tiên sau 25 năm đã bị tăng trưởng âm trong năm 2020. Tỷ lệ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang EU cũng giảm, từ mức 15% trong những năm trước xuống còn 12,7% trong năm 2020.

Thặng dư thương mại với Hoa Kỳ tăng cao khiến cho Việt Nam phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt từ quốc gia này. Vào tháng 12/2020, Việt Nam bị chính quyền Trump gán cho là nước thao túng tỉ giá hối đoái. Các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn của Việt Nam, bao gồm gỗ, dệt may và giày dép đều đang bị Hoa Kỳ điều tra.

Về lâu dài, sự phát triển của Việt Nam chủ yếu dựa vào đầu tư nước ngoài và thị trường xuất khẩu nước ngoài. Các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt nam chiếm 70% hoạt động ngoại thương của Việt Nam. Trong số này, Samsung chiếm 25% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Sự biến động về doanh số bán điện thoại di động của Samsung đã gây ra bất ổn kinh tế của Việt Nam. Trong năm 2017, việc thu hồi “Note 7” của Samsung đã làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP của đất nước, gợi lên suy nghĩ về vấn đề an ninh kinh tế của Việt Nam.

Đại hội Đảng lần thứ 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam diễn ra từ ngày 25/1 đến ngày 2/2, các nhà lãnh đạo mới sẽ được bầu chọn và vạch ra chính sách kinh tế trong 5 năm tới. Việt Nam là một ngôi sao đang lên rất đáng để chú ý.

Nguồn: Global Times

Từ khóa: ngành du lịch vẫn chưa thể phục hồi, biện pháp trừng phạt, thao túng tỉ giá hối đoái, dựa vào đầu tư nước ngoài.