Đàm phán TPP chưa đi đến được một thoả thuận

TPP-9

Các Bộ trưởng thương mại khu vực vành đai Thái Bình Dương đã không thể có được một thỏa thuận cuối cùng cho Hiệp định thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) vào ngày 31 tháng 7 vừa qua nhằm đạt được mục tiêu tự do thương mại giữa 12 quốc gia tham gia vì những bất đồng lớn trong ngành xe hơi giữa Nhật Bản và Mỹ, vấn đề sữa của New Zealand hay vấn đề về thời hạn bảo hộ độc quyền đối với thuốc chữa bệnh.

Tuy nhiên các Bộ trưởng Thương mại từ 12 quốc gia tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương, với lãnh thổ kéo dài từ Nhật Bản đến Chile và chiếm 40% GDP của nền kinh tế thế giới, tự tin cho rằng mặc dù chưa đạt được một thoả thuận cuối cùng tại đảo Hawaii nhưng mọi chuyện sẽ được kết thúc như kỳ vọng.

"Các vấn đề còn tồn tại giản đơn hơn đã được tháo gỡ trong cuộc họp theo cách mà có thể nói là giống như bất kỳ của hội nghị bộ trưởng khác mà chúng tôi đã có", Bộ trưởng Thương mại New Zealand Tim Groser nói.

"Bạn có thể thấy rõ ràng rằng vẫn còn đó một hoặc hai vấn đề thực sự khó khăn, và một trong số chúng là thị trường sữa."

Bộ trưởng Thương mại Úc Andrew Robb cho biết các vấn đề đều thuộc về "bốn nền kinh tế lớn" đó là Mỹ, Canada, Nhật Bản và Mexico. "Điều đáng buồn là 98% vấn đề đã được kết luận" ông nói.

Nếu không đi đến được một thỏa thuận cuối cùng thì điều này sẽ trở thành một trở ngại lớn cho Tổng thống Mỹ Barack Obama, vốn coi Hiệp định thương mại này như một công cụ kinh tế trong chiến lược xoay trục châu Á và làm đối trọng với các ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực.

Cuộc đàm phán tại Hawai có tới 650 nhà đàm phán, 150 nhà báo và hàng trăm bên liên quan, được coi như là cơ hội cuối cùng để có được một thỏa thuận để kịp thời hạn đưa ra bỏ phiếu phê chuẩn tại Quốc hội Mỹ ngay trong năm nay, trước thời điểm nước rút chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống vào năm 2016.

TPP tìm kiếm phương thức tiếp cận thị trường cho xuất khẩu với một tiêu chuẩn như nhau cho các vấn đề khác nhau, từ quyền của người lao động cho đến bảo vệ môi trường và cơ chế giải quyết tranh chấp nhà đầu tư – nhà nước.

Các nhà đàm phán thất vọng với kết quả đạt được sau các cuộc đàm phán vất vả xuyên đêm để giải quyết các bất đồng còn tồn tại. Đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman nói các vấn đề đã được giải quyết bao gồm bảo vệ thực phẩm đặc sản của vùng.

Các bất đồng kéo dài chưa tháo gỡ được trong đàm phán TPP

Mặc dù đã đạt được một số tiến bộ, song những vấn đề gai góc nhất, gắn liền với các cuộc đàm phán từ trước đến nay vẫn đang là vật cản hướng đến một thỏa thuận cuối cùng sau bốn ngày thảo luận. Hiện chưa có lịch cho cuộc họp cấp bộ trưởng tiếp theo .

New Zealand đã cho biết họ muốn có một thoả thuận mà trong đó phải có sự mở cửa thị trường đáng kể cho sản phẩm sữa, ý muốn đề cập đến thị trường Mỹ, Nhật Bản và Canada, cũng như Mexico. John Wilson, Chủ tịch tập đoàn sản xuất và xuất khẩu sữa lớn nhất thế giới, New Zealand Fonterra, đã đến để tham dự các cuộc đàm phán vào cuối ngày 30 tháng 7.

Các Bộ trưởng cũng vẫn còn bất đồng về thời hạn bảo vệ công thức được sử dụng để phát triển các loại thuốc sinh học.

Các nhà sản xuất dược phẩm Mỹ muốn được bảo vệ 12 năm, nhưng Australia lại chỉ muốn 5 năm và Chile không muốn có sự bảo vệ này. "Đối với chúng tôi điều quan trọng là phải có một thỏa thuận cân bằng giữa các mục tiêu chính sách công với sở hữu trí tuệ trong ngành thuốc chữa bệnh", phó tướng Chile phụ trách thương mại, Andres Rebolledo nói.

"Trong vấn đề này, Mỹ đã tự đặt mình sang một bên, trong khi thực tế tất cả các nước khác đều ở phía bên kia," một nguồn tin từ các nhà đàm phán cho biết.

"Cả hai bên đều không có ý định nhượng bộ và tất cả đều tuyên bố đây là các giới hạn đường chỉ đỏ của mình”

Nhật Bản và Hoa Kỳ đã cơ bản đồng ý về quy tắc xuất xứ cho xe ô tô, và thống nhất được cách xác định khi nào thì một sản phẩm được tính là có xuất xứ trong khối và không phải chịu thuế. Hai nước đang cố thuyết phục Canada và Mexico đồng ý, hai nước này được coi là gắn chặt vào các ngành công nghiệp ô tô của Mỹ.

Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản sử dụng nhiều nguồn linh kiện xe ô tô từ Thái Lan, một quốc gia không là thành viên của TPP, và các quy định ràng buộc chặt chẽ có thể sẽ làm đảo lộn các chuỗi cung ứng hiện có của ngành công nghiệp này.

TPP được đàm phán từ tháng 3/2010, với sự tham gia của 12 nước Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam. Là hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, mấu chốt của TPP cũng như các FTA khác nằm ở việc các bên có sẵn sàng gỡ bỏ hàng rào thuế quan đối với các mặt hàng của nhau hay không. Để đưa ra quyết định đó, đoàn đàm phán các Chính phủ các nước sẽ phải xem xét đối tác có xứng đáng nhận ưu đãi như vậy hay không; và kinh tế - xã hội trong nước được gì từ những quyết định ấy. Rào cản, cũng từ đó, có thể đến từ nhiều phía và không ít lý do nằm ngoài nguyên nhân kinh tế đơn thuần.

Theo Reuters – PT

Từ khóa: Đàm phán, TPP, chưa đi đến, một thoả thuận