Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong khi văn bản đầy đủ Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) chưa được công bố cho đến cuối tháng này hoặc đầu tháng 11 tới, một số điều khoản liên quan đến thương mại trong nông nghiệp đã được phát hành bởi USDA và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR ).

TPP dự kiến sẽ tác động nhiều nhất đến Nhật Bản và Việt Nam, vì hiện Mỹ đã có các hiệp định thương mại tự do với Canada, Mexico, Australia, Peru, Chile và Singapore. Thuế nhập khẩu đối với thịt bò và thịt heo của New Zealand và Malaysia đã ở mức 0%. Một số điểm nổi bật về tiếp cận thị trường thịt bò và thịt heo trong khuôn khổ TPP là:  

Thịt bò

Thuế quan Nhật Bản áp dụng với thịt bò tươi và đông lạnh sẽ được giảm từ 38,5% xuống 9% trong 16 năm và buộc phải tuân theo các biện pháp bảo vệ trong khuôn khổ TPP thay vì các biện pháp hiện hành của WTO. Các biện pháp bảo vệ trong TPP không nhằm giới hạn thương mại nếu không xảy ra hiện tượng tăng giá đột ngột. Ngoài ra, Nhật Bản sẽ loại bỏ thuế quan trong vòng 6 đến 16 năm đối với thịt bò đã qua chế biến, hiện mức thuế đang được áp dụng đều trên 50%.

Thịt bò Mỹ muốn vào thị trường Nhật Bản hiện đang bị bất lợi đáng kể so với thịt bò Australia - đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Mỹ. Hiệp định đối tác kinh tế Nhật Bản-Australia đã thực hiện vào tháng 1/2015 với mức thuế hiện là 28,5% cho thịt bò đông lạnh và 31,5% cho thịt bò tươi. Nhật Bản là thị trường xuất khẩu thịt bò hàng đầu của Mỹ với sản lượng năm 2014 là 241.129 tấn trị giá 1,6 tỷ USD. Tuy nhiên, đến tháng 8/2015 xuất khẩu của Mỹ sang thị trường này đã giảm 9% về khối lượng và giảm 11% về giá trị.

Việt Nam: Mức thuế quan áp dụng cho các sản phẩm thịt bò và các sản phẩm chế biến từ thịt bò sẽ được bãi bỏ theo lộ trình từ 3 - 8 năm. Mức thuế hiện nay nước này áp dụng với thịt bò ướp lạnh và đông lạnh là 20% và các bộ phận nội tạng là 15%. Năm ngoái, thịt bò Mỹ xuất sang Việt Nam chỉ đạt 2.869 tấn tương đương 22,1 triệu USD. Mức tăng đã được cải thiện đáng kể trong 8 tháng đầu năm 2015 với khối lượng 2.444 tấn với giá trị là 19,8 triệu USD.

Với thỏa thuận thương mại tự do với ASEAN, Australia và New Zealand đã giảm được đáng kể thuế khi vào thị trường Việt Nam và các loại thuế này sẽ được loại bỏ lần lượt vào năm 2018 và 2019. Với lợi thế này, xuất khẩu của Australia và New Zealand trong 8 tháng qua đã tăng lên đáng kể với giá trị cộng gộp đạt trên 20 triệu USD, tăng 56% so với cùng kỳ.

Thuế nhập khẩu thịt bò tại thị trường Mỹ hiện đang là 26,4% theo quy định hạn ngạch và sẽ được loại bỏ trong vòng 15 năm hoặc ít hơn. Mỹ hiện đang nhập khẩu thịt bò từ Canada, Mexico và Australia, trong đó thịt bò Canada và Mexico đang không phải chịu thuế theo NAFTA, Australia đang hưởng ưu đãi thuế hạn ngạch theo hiệp định thương mại tự do với Mỹ. Do đó, New Zealand sẽ là nước hưởng lợi nhiều nhất.

Thịt heo

Hệ thống kiểm soát “giá tại cổng” của Nhật Bản áp dụng cho các sản phẩm thịt heo sẽ vẫn được duy trì nhưng Nhật Bản sẽ giảm thuế ngay lập tức đối với thịt heo miếng từ mức thuế phải chịu tối đa trước đây là 482 yen/kg xuống còn 125 yen/kg và sẽ giảm thêm xuống còn 50 yen/kg vào năm thứ 10. Mức thuế 4,3% với thịt heo ướp lạnh và đông lạnh hiện Nhật đang áp dụng sẽ được giảm gần ½ trong nửa năm đầu tiên, phần còn lại sẽ được giảm dần trong vòng 11 năm. Nhật Bản sẽ vẫn duy trì các biện pháp bảo vệ nhưng vẫn phải đảm bảo nhập khẩu thịt heo tăng lên. Năm ngoái, nhập khẩu các sản phẩm thịt heo từ Mỹ của Nhật đạt 276.033 tấn, tương đương 1,48 tỷ USD.

Một khía cạnh quan trọng khác trong hiệp định là Nhật Bản sẽ giảm thuế theo lộ trình về 0% đối với thịt heo chế biến. Trong vòng 6 năm, Nhật Bản sẽ loại bỏ mức thuế 20% đối với thịt heo xay và các sản phẩm thịt heo đã qua chế biến không bao gồm giăm bong và thịt xông khói. Mức thuế 10% đối với xúc xích cũng sẽ được gỡ bỏ trong cùng khoảng thời gian này. Năm ngoái, Nhật Bản đã nhập khẩu gần 100.000 tấn thịt heo xay trị giá hơn 350 triệu USD; các sản phẩm chế biến khác (không bao gồm giăm bông, thịt xông khói và xúc xích) là gần 20.000 tấn trị giá trên 100 triệu USD và cũng nhập gần 20.000 tấn xúc xích, tương đương 60 triệu USD.

“Giá tại cổng” vẫn được duy trì đối với giăm bong và thịt xông khói nhưng thuế sẽ được loại bỏ trong vòng 10 năm cùng với cơ chế tự vệ. Mỗi năm Nhật nhập khẩu dưới 2.500 tấn các sản phẩm này vì vậy USMEF kỳ vọng với TPP xuất khẩu sẽ gia tăng đáng kể.

Nhà cung cấp thịt heo lớn của Nhật Bản ngoài TPP là Liên minh châu Âu (EU) - khu vực vẫn chưa có một thỏa thuận thương mại tự do với Nhật Bản. Tuy nhiên, hai bên đang trong giai đoạn đàm phán cuối cùng để cho ra đời một FTA trong tương lai. Trong khi đó, EU đã hoàn tất đàm phán FTA với Việt Nam và dự kiến sẽ được thực thi trong năm 2017.

Theo TPP, Việt Nam sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với thịt heo hiện đang lên đến 34% trong 5-10 năm. Thuế nhập khẩu đối với thịt heo đông lạnh (hiện đang là 15%) và thịt heo chế biến dự kiến được loại bỏ trong vòng 8 năm. Mức thuế 25% với thịt heo tươi cắt miếng cũng sẽ được loại bỏ trong vòng 9 năm; thuế áp dụng với thịt thân tươi và đông lạnh cũng sẽ được loại bỏ trong 10 năm. Mức thuế 8% đối với nội tạng heo đông lạnh cũng sẽ giảm dần về 0%.

Việt Nam đang tự cung cấp sản phẩm thịt heo trong nước và có một quá trình lâu dài áp dụng các biện pháp giới hạn nhập khẩu. Tuy nhiên, USMEF cho rằng trong ngắn hạn cơ hội xuất khẩu nội tạng heo vào thị trường này là khá tốt và trong tương lai sẽ là bắp heo. Năm 2014, thịt heo và các sản phẩm từ thịt heo của Mỹ xuất khẩu sang Việt Nam khoảng 992 tấn, trị giá khoảng 2,2 triệu USD. Và trong 8 tháng đầu năm 2015 con số này đạt 1.029 tấn, tương đương 2,6 triệu USD.

Thịt heo của Mỹ có mặt tại thị trường Australia hiện chỉ giới hạn trong các sản phẩm đã qua chế biến và thịt tươi hoặc thịt đông lạnh được vận chuyển trực tiếp đến các cơ sở nấu ăn được phê duyệt. New Zealand cũng áp dụng các biện pháp hạn chế tương tự, nhưng gần đây đã mở cửa nhiều hơn cho thịt tươi và thịt đông lạnh của Mỹ tuy nhiên giới hạn khối lượng được đóng gói là dưới 3 kg. Trong khi Mỹ đang tiếp tục tìm kiếm biện pháp để mang lại khả năng tiếp cận thị trường tốt hơn cho các nước khác thì một giải pháp trước các biện pháp giới hạn thương mại vẫn không được bao gồm trong TPP.

Mỹ sẽ loại bỏ thuế nhập khẩu đối với thịt heo và các sản phẩm thịt heo hiện đang ở mức 6,4% trong vòng 5-10 năm. Tuy nhiên, điều này không tác động đáng kể đến nhập khẩu của Mỹ do nhập khẩu từ Mexico, Canada và Chile hiện đã không phải chịu thuế. Nhà cung cấp quan trong khác của Mỹ là EU lại không phải là thành viên của TPP.

Theo http://www.agnet.net - HP

Từ khóa: TPP, Nhật Bản, Việt Nam, dự kiến, ​​sẽ có nhiều tác động hơn, so với Mỹ