Đầu 2016, chính thức ký Hiệp định TPP

TPP4

Tối 6/10, Đoàn đàm phán TPP Việt Nam đã về đến Hà Nội, ngay tại sân bay quốc tế Nội Bài, phóng viên Vietnamnet đã có cuộc trao đổi trực tiếp với ông Trần Quốc Khánh - Thứ trưởng Bộ Công thương, Trưởng đoàn đàm phán TPP.

Chia sẻ cảm xúc của mình, ông Khánh bày tỏ, chúng tôi rất vui. Sau gần 6 năm đàm phán, cuối cùng TPP đã được kết thúc toàn diện. Các Bộ trưởng đã có những ngày đàm phán rất khó khăn và cuối cùng đã quyết định được tất cả các vấn đề tồn tại để kết thúc đàm phán.

Ông Khánh cho biết, các bên kỳ vọng sẽ chính thức ký kết hiệp định vào khoảng cuối tháng 12/2015 hoặc đầu tháng 1/2016.

Thưa ông, đến sáng 5/10, thông tin TPP đàm phán còn rất nhiều khó khăn. Đến phút chót, điều gì đã khiến các thành viên TPP có thể đạt được thỏa thuận thống nhất?

- Lần này, các bộ trưởng gặp nhau ở Atlanta để xử lý những vấn đề còn lại sau hội nghị các bộ trưởng TPP ở Hawai vào tháng 7. Đây là những vấn đề rất khó nên hội nghị tại Hawai đã đổ vỡ mà không kết thúc được. Đó là những vấn đề quy tắc xuất xứ của mặt hàng ô tô, và liên quan đến thời gian bảo hộ độc quyền dữ liệu thử nghiệm cho sinh dược. Đặc biệt là các đàm phán song phương, mở cửa thị trường như dệt may, giày dép, sữa.

Sự khác biệt của TPP

So với các FTA trước đây thì TPP cũng là một hiệp định thương mại tự do có phạm cam kết rộng lớn hơn và có mức độ cam kết sâu hơn so với các FTA trước đây, đó là điển hình của các FTA thế hệ mới đề cập không chỉ các vấn đề truyền thống như thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, vật tư và các vấn đề thương mại phi truyền thống, ví dụ như DNNN. Lần đầu tiên các nước bàn bạc về DNNN trong một khu vực thương mại tự do, tức là bên cạnh các vấn đề thương mại truyền thống, các vấn đề mới, các vấn đề đặt ra trong đầu thế kỷ 21, chính vì vậy làm cho TPP khác biệt so với các khu vực thương mại tự do khác.

Lần này, các bộ trưởng tập trung xử lý các vấn đề tồn tại này. Ban đầu, dự kiến là 3 ngày, nhưng đến mùng 2, có thông tin các nước Nhật Bản, Mexico, Hoa Kỳ có thể đạt được thỏa thuận với nhau về mặt hàng ô tô cho nên các bộ trưởng quyết định rời ngày về và kéo dài hội nghị bộ trưởng thêm 2 ngày nữa.

Đến ngày mùng 3, chúng ta nhận được thông tin các nước thỏa thuận được với nhau về vấn đề ô tô. Lúc đó, chúng tôi hiểu rằng, hiệp định TPP đã rất gần rồi và không một ai muốn rời Atlanta mà không có hiệp định TPP cả.

Ngày 3/10, xuất hiện lời văn thỏa hiệp về vấn đề bảo hộ dữ liệu cho sinh dược. Đến ngày 4, các nước thống nhất được với nhau về sinh dược. Tới lúc đó, không còn ai muốn rời Alanta nữa. Các bộ trưởng quyết định gia hạn thêm và tích cực đàm phán, rất khẩn trương để có thể có được kết quả cuối cùng đàm phán về mở cửa thị trường.

Trong đêm đàm phán cuối cùng, chúng ta đã kết thúc được dệt may với Hoa Kỳ và Mexico, nửa đêm 4, rạng sáng 5. Sau đó, 3h30 chúng ta kết thúc đàm phán với Hoa Kỳ về quyền sở hữu trí tuệ, đến 4h30 giờ Atlanta tức 3h20 giờ Hà Nội cuộc đàm phán song phương cuối cùng giữa Hoa kỳ và Nhật Bản kết thúc và TPP kết thúc toàn diện

Việt Nam đã thể hiện vai trò như thế nào trong những ngày cuối cùng để góp phần là nên sự thành công của TPP?

- Chúng ta đã nỗ lực cùng các nước làm nên kết quả các cuộc đàm phán, nỗ lực cùng tất cả các nước làm nên vấn đề đa phương đó là đóng góp to của đoàn đàm phán Việt Nam, đặc biệt là vai trò của Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng.

Bộ trưởng lần này tham gia hội nghị Alanta đã có cuộc gặp rất quan trọng với một số bộ trưởng ví dụ như Bộ trưởng Mexico, Hoa Kỳ...Trong tất cả các cuộc gặp cấp bộ trưởng đó, Bộ trưởng Hoàng đã cùng các đối tác của mình xác định, thỏa thuận các nguyên tắc lớn dựa trên cơ sở các nguyên tắc lớn đó chúng tôi mới có thể đàm phán ở phía dưới được.

Thưa ông, điều khi khiến cả thế giới cho rằng, đàm phán TPP kết thức được cho là một dấu mốc lịch?

- Rất nhiều bộ trưởng các nước TPP đều cho rằng đây là hiệp định mang tính lịch sử, cá nhân tôi nhận thấy rằng TPP là hiệp định cũng có tính bước ngoặt bởi vì đây là khu vực thương mại tự do lớn nhất từ trước tới nay bao gồm 12 quốc gia.

Trước nay chỉ có ASEAN là khu vực chỉ có 10 nước, hơn nữa đây là khu vực thương mại tự do chiếm hơn 40% kinh tế toàn cầu, 30% thương mại toàn cầu.

Khi có một khu vực thương mại tự do rất lớn như vậy đó là một thời khắc phải nói là rất quan trọng trong lịch sử thương mại thế giới

TPP là hiệp định với các tiêu chuẩn rất cao, trong khi Việt Nam lại nước kém phát triển nhất trong các nước thành viên TPP. Vậy chúng ta có bất lợi trong TPP hay không?

- Không ngại. Đây không phải là lần đầu tiên chúng ta hội nhập kinh tế quốc tế. Nếu như tính từ lần đầu tiên chúng ta tham gia vào ASEAN, trong hành trang của chúng ta đã có 20 năm hội nhập kinh tế quốc tế.

Sau đó đến năm 2000, chúng ta ký Hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ, đến năm 2006, gia nhập WTO. Và đến bây giờ, 2015, chúng ta ký hiệp định TPP.

Lợi ích của chúng ta là gì khi tham gia TPP, thưa ông?

- Lợi ích của chúng ta có nhiều, ví dụ chúng ta có cơ hội tăng trưởng xuất khẩu hơn nữa, có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng sẽ hình thành vào trong khu vực của TPP, có cơ hội thu hút đầu tư

Vốn nội lực là quyết định nhưng vốn đầu tư nước ngoài rất quan trọng. Chúng ta có cơ hội thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoài, tạo thêm cơ hội cho việc làm trong nước. Chúng ta có cơ hội đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của mình, giúp mình không bị phụ thuộc một cách quá mức vào khu vực thị trường Đông Á.

Mình có khả năng mở rộng thị trường hơn nữa, sang các nước TPP, đặc biệt là sang thị trường Hoa Kỳ, cùng với TPA với Liên minh châu Âu, chúng ta đa dạng hóa được thị trường xuất khẩu, đó là những cơ hội rất lớn.

Vậy, còn khó khăn?

- Khó khăn của chúng ta vẫn là sức ép cạnh tranh. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên chúng ta hội nhập. Chúng ta đã hội nhập từ cách đây 20 năm.

Trong hành trang của chúng ta đã có 20 năm hội nhập và chuẩn bị vì vậy chúng tôi cho rằng chúng ta đủ sức để tiến vào cuộc chơi mới này.

Tuy nhiên cũng có những ngành gặp khó khăn, đặc biệt là nông nghiệp trong đó có chăn nuôi.

Tôi khẳng định rằng kết quả đàm phán lúc này chưa được công bố nhưng, chăn nuôi sẽ có ít nhất là 10 năm để chuẩn bị trước khi thuế được hạ về 0%.

Chúng tôi rất hy vọng, trong thời gian đó, chúng ta sẽ nỗ lực tái cơ cấu nông nghiệp, công nghiệp hóa nông nghiệp. Làm sao cho nông nghiệp của chúng ta có sức cạnh tranh lớn hơn nữa để có thể chiến thắng ngay trên sân nhà. Không có lý do gì, là một nước nông nghiệp chúng ta lại không chiến thắng về các sản phẩm nông nghiệp.

Chúng ta tự tin để bước vào hội nhập.

Vừa qua, có nhiều lo ngại về việc DN doanh nghiệp vẫn còn lơ mơ về cam kết trong TPP. Trong khi, nội dung đàm phán TPP lại bí mật. Chúng ta sẽ phải xử lý như thế nào trong thời gian tới?

- Thông tin về đàm phán TPP sở dĩ không được phổ biến là bởi theo thỏa thuận giữa các nước TPP. Tuy nhiên trong quá trình, chúng tôi vẫn thường xuyên tham vấn ý kiến của các hiệp hội doanh nghiệp, các bên liên quan bao gồm các Ủy ban của Quốc hội.

Chính vì vậy, trong quá trình đàm phán, chúng tôi tự tin rằng, kết quả đàm phán sẽ thể hiện trong đó mong muốn của các doanh nghiệp, ưu tư của các doanh nghiệp, mong muốn của các vị đại biểu quốc hội trong đó.

Nhiệm vụ của chúng tôi trong thời gian tới đây đã khẳng định nhanh chóng cùng các nước TPP rà soát hiệp định, sau đó, nhanh chóng công bố thông tin về hiệp định tới người dân và doanh nghiệp để người dân, doanh nghiệp có thể chuẩn bị trước những thách thức, yêu cầu của TPP.

Mỗi doanh nghiệp nhìn đàm phán TPP dưới một góc độ khác nhau. Không thể có một câu trả lời chung cho doanh nghiệp thủy sản hay dệt may, mỗi doanh nghiệp có một câu trả lời khác nhau.

Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng, các doanh nghiệp của chúng ta rất năng động. Nếu như họ có tư duy hết sức đúng đắn, tiến công, mặc dù Nhà nước sẽ hỗ trợ các DN nhưng nếu các DN xác định được rằng mình tự làm những gì mình có thể làm được trước khi kêu gọi sự giúp đỡ của Nhà nước.

Tôi nghĩ với tinh thần đó, các doanh nghiệp của chúng ta chắc chắn sẽ thành công.

Theovietnamnet.vn - Phạm Huyền - Duy Khánh

Từ khóa: chính thức, ký kết, Hiệp định, TPP