Trung Quốc phải đối phó với nhiều thách thức từ TPP

China-us-2

Trung Quốc cần phải nghiên cứu làm thế nào để giải quyết được những thách thức đến từ Hiệp định Quan hệ Đối tác xuyên Thái Mình Dương (TPP), trong đó nổi bật là hai thách thức lớn.

Thách thức thứ nhất là Trung Quốc sẽ mất đi cơ hội được tham gia vào việc xây dựng bộ quy tắc thương mại quốc tế, các luật chơi mới mà nó sẽ có thể thay thế các quy tắc hiện nay của WTO. Mỹ đang cố gắng xây dựng các luật chơi mới thông qua các cuộc đàm phán TPP, cũng như Hiệp định Thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) và Hiệp định Thương mại dịch vụ (TISA).

Mặc dù chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng tại hội nghị các Bộ trưởng 12 quốc gia đối tác (TPP) tại Hawaii vào cuối tháng 7, song điều này cũng không giúp Trung Quốc có lý do để nhẹ nhõm hơn. Những vấn đề quan trọng ngăn cản thành viên TPP đạt được thỏa thuận cuối cùng chỉ bao gồm các vấn đề liên quan đến tiếp cận thị trường cho các sản phẩm từ đường, sữa và quyền sở hữu trí tuệ cho các loại thuốc chữa bệnh thế hệ mới. Nhưng những vấn đề này không đáng kể và chắc chắn sẽ không làm cản trở bước tiến của TPP, do vậy việc kết thúc thỏa thuận này chỉ là vấn đề thời gian.

Những luật chơi mới liên quan đến một loạt các vấn đề, bao gồm cả các thương mại dịch vụ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, lao động và bảo vệ môi trường, trợ cấp doanh nghiệp nhà nước, mua sắm chính phủ và giải quyết tranh chấp. Cái khó là mỗi một vấn đề nêu trên đều là đại diện cho một điểm yếu đối với Trung Quốc, và kể từ khi Trung Quốc bị loại khỏi cuộc đàm phán trong ba thỏa thuận, thì nước này đã không còn tiếng nói trong việc xây dựng quy tắc thương mại quốc tế mới.

Thách thức lớn thứ hai là TPP có thể tạo ta tình trạng di chuyển ồ ạt các hoạt động thương mại và đầu tư trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Do sự gia tăng chi phí lao động ở Trung Quốc, một số khoản đầu tư nước ngoài đã chuyển sang các nước đang phát triển khác. Tác động của hội nhập thị trường do TPP mang lại có thể sẽ tiếp tục làm cho các khoản đầu tư nước ngoài ở Trung Quốc chuyển sang các nước khác như Malaysia, Philippines, Việt Nam và Mexico như một sự thay thế. Hơn thế nữa, hiệu quả hợp tác kinh tế thông qua TPP có thể lan sang lĩnh vực chính trị, dẫn đến Trung Quốc có thể bị cô lập về mặt địa chính trị tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Để giải quyết những vấn đề này Trung Quốc có thể cần phải áp dụng một tư thế ngoại giao tự tin và năng động hơn. Trung Quốc đã ký hiệp định tự do thương mại tiêu chuẩn cao với Hàn Quốc và Australia vào tháng 6, điều này giúp nâng cao sự tự tin của Trun Quốc trong việc áp dụng các chiến lược thương mại chủ động trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Trung Quốc đang đóng một vai trò nổi bật trong tiến trình hướng tới một khu vực thương mại tự do châu Á-Thái Bình Dương.

Đang có 3 kịch bản có thể tạo ra một khu vực mậu dịch tự do châu Á-Thái Bình Dương. Thứ nhất, đó là TPP, sáng kiến này có thể mở rộng thành một khu vực thương mại tự do châu Á-Thái Bình Dương lớn hơn. Thứ hai, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có thể mở rộng thành một khu vực mậu dịch tự do châu Á-Thái Bình Dương. Thứ ba, TPP và RCEP cũng có thể hợp nhất để trở thành một khu vực thương mại tự do khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Đối với Trung Quốc, trong 3 kịch bản thì kịch bản đầu tiên là tồi tệ nhất, vì nó có nghĩa là Trung Quốc trở thành thụ động trong việc chấp nhận các quy định TPP và chắc chắn sẽ phải trả giá đắt. Kịch bản thứ hai không những là lựa chọn tốt nhất cho Trung Quốc, mà còn khả thi nhất. Trung Quốc cũng cần phải cố gắng hết sức mình để đảm bảo rằng các thành viên APEC chọn kịch bản thứ ba.

Nếu thành công, nó cho phép Trung Quốc và các thành viên khác ngoài TPP có quyền tham gia bình đẳng trong việc xây dựng khu vực thương mại tự do châu Á-Thái Bình Dương.

Để kịch bản thứ ba trở nên khả thi, Trung Quốc cần tăng cường nỗ lực khuyến khích các thành viên RCEP kết thúc đàm phán vào cuối năm 2015 như lịch trình dự kiến. Chỉ có thể bằng cách này, các thành viên RCEP mới có vị thế tốt nhất để bình đằng tham gia vào các cuộc đàm phán với các thành viên TPP trong năm tới, tạo ra sự hội nhập của 2 khu vực thương mại tự do lớn và thiết lập nên một khu vực mậu dịch tự do châu Á-Thái Bình Dương tích hợp. Song song với tiến trình này, Trung Quốc phải có quyết tâm hơn trong công cuộc cải cách kinh tế để sẵn sàng cho một nền kinh tế mở hơn trong tương lai

Theo http://rdcy-sf.ruc.edu.cn/ - PT

Từ khóa: Trung Quốc, phải đối phó, nhiều thách thức, từ TPP