Cải cách ASEAN là vấn đề sống còn

AECflags

Tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới vào tháng 4 và tháng 11, các nhà lãnh đạo của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á cần biết rằng họ phải tạo ra một “bản đồ mới” cho Cộng đồng Kinh tế ASEAN vốn được mở rộng sau năm 2015. Tuy nhiên, các chương trình nghị sự để thúc đẩy hội nhập AEC sâu tới nay vẫn chưa hoàn thành.

Trong các lĩnh vực quan trọng của thuận lợi hóa giao thông, đầu tư trực tiếp nước ngoài, thương mại dịch vụ và tranh chấp thương mại, việc làm vẫn cần phải được thực hiện. Như vậy, mục tiêu để thực hiện AEC vào cuối năm 2015 có thể bị bỏ lỡ. Thách thức chính đối với các nhà lãnh đạo ASEAN là làm thế nào để gỡ rối các bế tắc để đạt được AEC. Các nhà lãnh đạo khu vực cũng biết rằng cải cách tổ chức ASEAN là rất quan trọng để đạt được mục tiêu cao cả này, và có 5 đề xuất quan trọng cho chương trình nghị sự tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN.

Đầu tiên là cải cách vai trò và chức năng của cơ quan ra quyết định cao nhất trong AEC và cải thiện sự phối hợp. Ở cấp độ khu vực, các cuộc họp chung thường xuyên của các cơ quan ngang Bộ là rất quan trọng cho các quyết định nhanh chóng về các vấn đề chính sách của AEC. Thành viên của Hội đồng AEC, cơ quan giám sát trọng điểm, cần được mở rộng vượt ra ngoài các quan chức thương mại, bao gồm các lĩnh vực quan trọng khác như tài chính, đầu tư, nông nghiệp, giao thông vận tải, cơ sở hạ tầng viễn thông.

Tương tự như vậy, vai trò lực lượng đặc nhiệm cấp cao của AEC cần được đánh giá lại để biến lực lượng này thành một cơ quan có hiệu quả trong việc tư vấn chiến lược cho các Bộ trưởng kinh tế ASEAN.

Các nước nên ràng buộc khu vực tư nhân đầy đủ hơn trong quá trình đàm phán và cam kết AEC và đảm bảo rằng các sáng kiến khu vực được hiểu rõ bởi tất cả các thị trường. Các nước cũng cần phải giải quyết mối quan tâm của nhà đầu tư như tinh giản quy định kinh doanh và thuế, đảm bảo an toàn về quyền sở hữu và cải thiện thị trường lao động.

Thứ hai, cần có một đánh giá các chức năng và hoạt động của rất nhiều cơ quan ASEAN chịu trách nhiệm về thực hiện AEC. Mục đích của đánh giá là cải thiện hiệu quả các quá trình kinh doanh để thực hiện các hoạt động ưu tiên AEC, giảm sự trùng lặp nhiệm vụ giữa các cơ quan khác nhau, và cắt giảm số lượng các cuộc họp không cần thiết.

Thứ ba, ASEAN cần ưu tiên thành lập các tổ chức hỗ trợ quan trọng trong giám sát và giải quyết tranh chấp trong khu vực. Một hệ thống phù hợp mà các chính phủ và các công ty có thể tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo AEC cũng cần được phát triển. Với các thể chế mạnh, trách nhiệm thực hiện và thi hành các quyết định của cộng đồng sẽ trở nên rõ ràng, do đó ngăn chặn được việc các nước không thực hiện các nghĩa vụ của họ và phá hoại các sáng kiến hội nhập.

Linh hoạt hơn cũng cần thiết để cải cách pháp luật và quy định trong nước để đảm bảo kịp thời phê chuẩn, tuân thủ và thực hiện các thỏa thuận của ASEAN. Cải cách quy định mạnh mẽ là rất quan trọng trong việc giúp giải quyết những thất bại thị trường và tác động lan tỏa quốc tế.

Thứ tư, cần tạo ra một cơ chế giám sát hiệu quả cho AEC. Với rất nhiều sáng kiến thực hiện vào năm 2015, bắt buộc một cơ chế giám sát mạnh phải được đưa ra ở cả các quốc gia và cấp khu vực. Trong trường hợp không có một cơ chế hiệu quả và làm tốt chức năng giám sát các kết quả, xác định các vấn đề và giải quyết những vấn đề chưa được thực hiện, nguy cơ không thực hiện được đầy đủ mục tiêu của AEC là rất cao.

Ngoài ra, việc thành lập Văn phòng Giám sát hội nhập ASEAN (Aimo) là một khởi đầu tốt, nhưng hoạt động của nó phải được tăng cường hơn nữa bằng cách làm cho nó trở thành một phần không thể thiếu của Ban Thư ký ASEAN, với nguồn ngân sách dành riêng cho để chi trả cho nhân viên và xây dựng báo cáo giám sát, cơ sở dữ liệu và các công cụ. Bên cạnh đó, cũng cần tạo ra một mạng lưới các đơn vị giám sát AEC quốc gia tại mỗi nước thành viên ASEAN để làm việc trực tiếp với Aimo.

Cuối cùng, cần trao quyền cho Ban Thư ký ASEAN. Vấn đề được tranh luận thường xuyên này cần thảo luận nghiêm túc hơn nữa. Ban thư ký tầm cao là rất quan trọng cho AEC để thúc đẩy hội nhập sâu sắc hơn bằng cách giúp phối hợp các cơ quan liên quan trong khu vực, thực hiện các biện pháp khu vực và giám sát việc thực hiện AEC. Ban Thư ký ASEAN có vị trí tốt để làm như vậy.

Theo http://asia.nikkei.com - PT

Từ khóa: Cải cách, ASEAN, Đông Nam Á, kinh tế, thuận lợi hóa