Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các thành viên ASEAN đã đồng ý tăng cường sử dụng các giao dịch bằng đồng nội tệ và thúc đẩy kết nối thanh toán khu vực tốt hơn, trong một động thái có thể được coi là sự thay đổi liên tục trong quá trình phi đô la hóa trong khu vực.

Tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 42, tổ chức tại Labuan Bajo, Indonesia, các thành viên ASEAN đã ký thỏa thuận thúc đẩy kết nối thanh toán khu vực tốt hơn và sử dụng giao dịch nội tệ (LCT). Động thái này được coi là chiến lược của khối nhằm chuyển đổi từ các loại tiền tệ đã thiết lập được sử dụng cho thương mại, chẳng hạn như đồng USD.

Đồng USD đã trở thành vua trong thương mại toàn cầu trong nhiều thập kỷ. Điều này không chỉ bởi vì Mỹ là nền kinh tế lớn nhất thế giới, mà còn bởi vì dầu mỏ và hầu hết các mặt hàng đều được định giá bằng USD. Tuy nhiên, kể từ khi Cục Dự trữ Liên bang bắt tay vào chiến lược tăng lãi suất mạnh mẽ, ngân hàng trung ương của các nước đang phát triển đã buộc phải tăng lãi suất của chính họ để ngăn chặn sự mất giá mạnh của đồng tiền của họ.

Rõ ràng, đồng USD vẫn là đồng tiền chiếm ưu thế trong dự trữ ngoại hối toàn cầu, chiếm khoảng 58% dự trữ ngoại hối trong quý 4 năm 2022. Đồng Euro đứng thứ hai và chiếm 20% dự trữ ngoại hối toàn cầu.

Thông qua sáng kiến ​​giao dịch nội tệ, ASEAN hy vọng sẽ tăng cường thương mại trong khối, hội nhập sâu vào tài chính khu vực, tăng cường khả năng phục hồi tài chính và thúc đẩy chuỗi giá trị khu vực. Tiếp theo, các Bộ trưởng Tài chính sẽ xây dựng Khung giao dịch nội tệ ASEAN để thực hiện LCT (LCT) nhằm thực hiện các kế hoạch phi đô la hóa. ASEAN chiếm khoảng 7% GDP toàn cầu.

ASEAN cảnh giác với tác động của các biện pháp trừng phạt

Các thành viên ASEAN cũng cảnh giác với vai trò của đồng USD trong các biện pháp trừng phạt do Mỹ đưa ra. Mỹ cùng với EU đã đóng băng khoảng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Nga và cắt các ngân hàng lớn của nước này truy cập vào mạng SWIFT nhằm làm tê liệt nền kinh tế Nga. Như vậy, các biện pháp trừng phạt này đã buộc các nước ASEAN phải giảm thiểu rủi ro và tham gia vào việc đa dạng hóa các đồng tiền dự trữ của họ. Hơn nữa, họ cũng cảnh giác rằng Mỹ có thể sử dụng sức mạnh đồng USD để nhắm mục tiêu vào họ trong tương lai.

Trung Quốc đã từ bỏ trái phiếu kho bạc Mỹ và hiện đang nắm giữ khoản nợ 870 tỷ USD - mức thấp nhất kể từ năm 2010. Iraq hiện đã cho phép thanh toán thương mại với Trung Quốc bằng đồng nhân dân tệ, và Trung Quốc và Ả Rập Saudi đang xem xét bán dầu bằng nhân dân tệ. Các ngân hàng trung ương của Indonesia và Hàn Quốc đã đồng ý mở rộng việc sử dụng đồng nội tệ của nhau cho các giao dịch song phương, ngoài ra Ấn Độ và UAE cũng đã hoàn tất thỏa thuận giao dịch bằng đồng tiền của họ.

ASEAN cải thiện hệ thống kết nối thanh toán khu vực

Một sáng kiến ​​từ ASEAN nhằm cải thiện bối cảnh thanh toán trong khu vực là ra mắt mã phản hồi nhanh (QR) toàn cầu.

Các ngân hàng trung ương của Philippines, Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan đã sử dụng hệ thống thanh toán không cần tiếp xúc - mã QR cho hàng hóa và dịch vụ giữa các quốc gia và khuyến khích hòa nhập tài chính tốt hơn cho người tiêu dùng và MSMEs trong khu vực.

Điều này cũng có nghĩa là một giao dịch ở Thái Lan sử dụng một ứng dụng của Indonesia sẽ được thanh toán thông qua trao đổi trực tiếp giữa đồng rupiah và đồng baht – bỏ qua đồng USD làm trung gian. Khi các liên kết kết nối đã được hoàn thành, các ngân hàng trung ương sẽ tìm cách kết nối với các khu vực khác trên thế giới. Hệ thống thanh toán kỹ thuật số QR dự kiến ​​sẽ được triển khai giữa các thành viên ASEAN vào tháng 9 năm 2023.

Điều quan trọng là, sáng kiến ​​này sẽ khuyến khích hòa nhập tài chính tốt hơn cho người dân chưa có tài khoản ngân hàng cũng như chưa tiếp cận được đầy đủ các dịch vụ từ ngân hàng trong khu vực. Người ta ước tính rằng 50% dân số Đông Nam Á vẫn chưa có tài khoản ngân hàng, nghĩa là họ không được tiếp cận với các dịch vụ ngân hàng cơ bản nhất. Hơn nữa, đối với các MSMEs trong khu vực – chiếm 99% tổng số doanh nghiệp – việc sử dụng hệ thống thanh toán QR sẽ cho phép họ nắm bắt nhiều cơ hội thị trường hơn, bên cạnh các khoản đầu tư để giúp họ leo lên chuỗi giá trị.

Tuy nhiên, mặc dù sự thống trị của đồng USD đang dần bị xói mòn, các nhà phân tích cho rằng đồng tiền này sẽ không bị truất ngôi trong thời gian ngắn, chủ yếu là do không thực sự có lựa chọn thay thế nào.

Nguồn: ASEAN Briefing

Từ khóa: USD; ASEAN