Các doanh nghiệp siêu nhỏ của Philippines khó hưởng lợi từ AEC

AEC8

Khi khu vực ASEAN trở thành một nền kinh tế chung duy nhất vào đầu năm 2016, chỉ có 1% trong số khoảng 800.000 doanh nghiệp của Philippines nắm bắt được các cơ hội mà Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) mang lại. 99% các doanh nghiệp còn lại sẽ không thể nắm bắt được lợi ích từ AEC. Nguyên nhân chủ yếu vì đây là các doanh nghiệp rất nhỏ và có khả năng cạnh tranh kém. Tuy nhiên, đối với những doanh nghiệp lớn, khi AEC đi vào thực thi sẽ là thời điểm để gặt hái nhiều lợi ích.

ASEAN là một thị trường có 600 triệu người tiêu dùng tiềm năng.Nếu khu vực này là một quốc gia, thì quốc gia này sẽ là quốc gia giàu có thứ 7 trên thế giới, với GDP đạt 2,4 nghìn tỷ USD. Đối với chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh khổng lồ Jollibee của Philippine, sự hội nhập trong khu vực sẽ giúp tập đoàn này có được một chuỗi cung ứng nguyên liệu rẻ hơn cho gần 3.000 nhà hàng ở Philippines, Việt Nam, Brunei, Campuchia, Singapore và Trung Quốc. Jollibeelấy nguồn cà phê từ Việt Nam, và một số gia vị từ Singapore, Malaysia và Indonesia.

Đối với các doanh nghiệp nhỏ như doanh nghiệp điều hành kiosk Potato Corner và doanh nghiệp chuyên sản xuất kem Fog City Creamery, AEC hứa hẹn không gian bán lẻ rẻ hơn, một môi trường kinh doanh được định hướng tốt hơn và cơ hội xâm nhập các thị trường vốn trước đây khó tiếp cận như Singapore.

Nhưng đối với những người như ông Ramon Renia, một tiểu thương bán gia cầm làm sẵn ở quận Blumentritt thuộc Manila, AEC không có quá nhiều tác động. Theo ông Renia, AEC có thể ảnh hưởng đến các trang trại lớn, các chuỗi nhà hàng hoặc các cửa hàng tạp hóa lớn, nhưng đối với những người dân ở tầng lớp trung lưu như ông thì không. "Tôi không cho rằng sẽ có người từ Singapore đến cạnh tranh với tôi ở phân khúc nhỏ bé này", ông Renia nói.

Các công ty như công ty ông Renia được gọi là "doanh nghiệp siêu nhỏ" vì các doanh nghiệp này chỉ sử dụng từ 10 lao động trở xuống. Các doanh nghiệp siêu nhỏ này chiếm 9/10 số doanh nghiệp đang kinh doanh tại Philippines – tứcchiếm 697.077 trêntổng 761.409 doanh nghiệp của Phillipines. Số lượng của các doanh nghiệp siêu nhỏ lớn hơn nhiều so với các doanh nghiệp nhỏ (58.292), các công ty vừa (3067) và tập đoàn lớn (2,973).

Tỷ lệ này tạo ra tình trạng “rỗng” ở chính giữa - một trong những vấn đề mà Philippines đang cố gắng giải quyết trước khi AEC đi vào thực thi và các đối thủ cạnh tranh có nguồn vốn tốt hơn, linh hoạt hơnđến từ nước ngoài xuất hiện. Tuy nhiên, cho đến nay, những nỗ lực trên của chính phủ Philippines chưa đạt được kết quả mong muốn.

Ông Renia cho biết ông chưa bao giờ cảm thấy bắt buộc phải mở rộng quy mô của công ty. Ông cũng sẽ không thay đổi ý định cho dù chính phủ có đến tận nhà thuyết phục ông. Theo ông, mở rộng quy mô đồng nghĩa với thêm quá nhiều công việc phải làm. Suy nghĩ của ông Renia chính là suy nghĩ điển hình của các doanh nghiệp siêu nhỏ tại Philippines.

Hầu hết chủ các doanh nghiệp siêu nhỏ là những người thành đạt, đã xây dựng doanh nghiệp của mình từ tiền riêng. Họ hiếm khi xin sự giúp đỡ từ ngân hàng và rất hoài nghi đối với viện trợ từ chính phủ.Ngay cả các công ty tương đối lớn như nhà bán lẻ quần áo Gingersnaps – doanh nghiệp đãhoạt động hơn 25 năm và có cửa hàng ở Indonesia, Malaysia và Singapore, cũng thà dựa vào dòng tiền của chính mình hơn là vay vốn từ ngân hàng.

Chính phủ Philippines khuyến khích SMEs khai thác nguồn vốn rẻ để mở rộng quy mô

Chính phủ Philippines đã cố khuyến khích các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ khai thác nguồn vốn rẻ để họ có thể mở rộng quy mô. Chính phủ đã cấp 288 tỷ peso (tương đương 8,6 tỷ USD) chochương trình Magna Carta năm 1991 – chương trình cung cấp các khoản vay dành cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, vừa và nhỏ (MSMEs). Hai chương trình cho vay khác từ năm 2004 đến 2010 của chính phủ cũng có giá trị 367 tỷ peso.

Tuy nhiên, số tiền trênvẫn không đáp ứng đủ nhu cầu. Liên đoàn xuất khẩu Philippine ước tính rằng MSMEs vẫn cần nguồn tài chính hàng năm lên tới 67 tỷ peso, còn Bộ thương mại Philippines lại cho rằng cần 180 tỷ peso mới đáp ứng đủ số vốn MSMEs cần. Hơn nữa, mọi hoạt động tại Philippines thường tốn rất nhiều thời gian, do đó làm tăng chi phí kinh doanh.

Chẳng hạn như, tại Philippines thường phải mất 60 ngày để có thể đăng ký thành lập một công ty. Trong khu vực ASEAN, chỉ có mỗi Indonesia là tốn nhiều thời gian hơn Philippines (62 ngày). Các quốc gia còn lại đều nhanh hơn Philippines. Ngay cả Việt Nam cũng chỉ tốn 52 ngày, còn tại Singapore, người ta chỉ mất 3 ngày để đăng ký và bắt đầu hoạt động một doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Philippines vẫn còn tồn tại rất nhiều doanh nghiệp độc quyền thuộc sở hữu gia đình trong các lĩnh vực trọng yếu như ngân hàng, viễn thông, và khai thác mỏ, mặc dù Philippines đã có nhiều năm tự do hóa, chuyển dịch cơ cấu và cải cách. Những công ty này chắc chắn sẽ giành được hầu hết lợi ích có từ AEC, và các doanh nghiệp khác chỉ được hưởng một số lợi ích rấtnhỏ.

Theo ông Chris Leahy, người đồng sáng lập của công ty tư vấn đầu tư Blackpeak nhận định, các công ty khác sẽ rất khó phát triển khi có sự tồn tại của những công ty độc quyền gia đình lớn này. Ông Leahy đã sử dụng trường hợp chuỗi nhà hàng Mang Inasal làm ví dụ minh họa. Chủ sở hữu của Mang Inasal, ông Edgar Sia, đã phát triển chuỗi nhà hàng của mình từ một nhà hàng duy nhất chỉ trong vòng 7 năm. Nhưng trong năm 2010, ông Sia đã bán Mang Inasal cho Jollibee với giá 3 tỷ peso. Theo ông Leahy, nguyên nhân là do Mang Inasal không thể tiếp tục mở rộng quy mô mà không đối đầu với tập đoàn khổng lồ Jollibee.

Ông Leahy cho biết, Philippines hiện đã có những tập đoàn địa phương rất mạnh, có thể xâm nhập được thị trường nước ngoài và có thể thu được nhiều lợi ích từ AEC. Điều này sẽ mang lại lợi ích cho đất nước cùng công ăn việc làm cho người dân, nhưng sẽ khônggiải quyết được các vấn đề về doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Theo http://www.straitstimes.com - TV

Từ khóa: Các doanh nghiệp, siêu nhỏ, Philippines, khó hưởng lợi, AEC