Tại cuộc đàm phán chuyên đề bông trong khuôn khổ các cuộc đàm phán về nông nghiệp của WTO ngày 28 tháng 11 năm 2014, các thành viên WTO đã đưa ra hàng loạt câu hỏi xoay quanh các chính sách thương mại mà có thể làm cho thị trường bông đóng băng, giá giảm và sự dịch chuyển thị phần.
Các thành viên đã thể hiện tầm quan của vấn đề này bằng việc cử các đại sứ của mình đến tham gia cuộc họp. Các đại sứ đã được cung cấp và nghiên cứu kỹ các tài liệu cập nhật mới nhất từ Ban thư ký (TN/AG/GEN/34/ Rev.1) về trợ cấp bông và các chính sách khác. Những tài liệu này được tổng hợp dựa vào thông tin từ các thành viên. Họ cũng được nghe các báo cáo đánh giá thị trường mới nhất của Ủy ban Cố vấn Bông Quốc tế (ICAC).
Một số đại sứ đã yêu cầu Ban Thư ký cung cấp thêm thông tin mà Ban này thu thập được thông qua việc phát hành bảng câu hỏi cho các thành viên tự nguyện trả lời.
John Adank, đại sứ của New Zealand tại WTO cho biết "Sự kiện này là cơ hội duy nhất để chúng ta thấy được bức tranh thực về các chính sách thương mại liên quan đến mặt hàng bông của các quốc gia thành viên dưới cách nhìn theo quan điểm WTO và từ đó có các cuộc trao đổi mang tính xây dựng về bức tranh đó cũng như các vấn đề phát triển liên quan"
Các cuộc thảo luận chuyên đề về phát triển thương mại ngành bông sẽ bổ sung thông tin để giúp giám sát các thỏa thuận thương mại một cách thực chất hơn.
Mới đây, Mỹ và Brazil công bố đã đạt được thỏa thuận để giải quyết tranh chấp giữa hai quốc gia về vấn đề trợ cấp bông của Mỹ và các khoản hỗ trợ kỹ thuật. Theo thỏa thuận này, Mỹ sẽ đóng góp 300 triệu USD cho Viện Bông Brazil để hỗ trợ cho ngành bông ở Brazil, Hạ Saharan Châu Phi, các thành viên Khối thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), Haiti và các vùng khác (chi tiết xem tài liệu WT/DS267/46). Một số đoàn đại biểu cho rằng họ muốn biết nhiều hơn về những tác động của thỏa thuận này.
Đây là thảo luận đầu tiên để khởi động cho hàng loạt các cuộc họp mà sẽ được tiến hành theo tinh thần các cam kết đã thống nhất tại Hội nghị Bộ trưởng Bali vào tháng 12 năm 2013. Tại Bali, các thành viên đã quyết định sẽ duy trì "các cuộc thảo luận chuyên đề" hai lần một năm để "tăng cường minh bạch và giám sát" các chính sách thương mại bông, trong khuôn khổ các cuộc đàm phán nông nghiệp của WTO. Các thành viên cho biết các cuộc thảo luận này được thúc đẩy bởi các quyết định đã được đưa ra tại cuộc họp đại hội đồng WTO ngày 27/11 nhằm phá vỡ bế tắc về công tác hậu Bali.
Theo báo cáo đánh giá thị trường mới nhất của ICAC, Mỹ và Ấn Độ là hai nước xuất khẩu bông lớn nhất với thị phần tương ứng là 31% và 16%, và Ấn Độ cũng được dự báo là sẽ vượt Trung Quốc để trở thành là nhà sản xuất bông lớn nhất thế giới trong năm tài khóa 2014/2015.
Các nhà sản xuất bông lớn như Trung Quốc, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đồng thời là các nhà nhập khẩu lớn trên thế giới. Tuy nhiên, sản lượng nhập khẩu bông của Trung Quốc đang suy giảm do sự thay đổi chính sách của quốc gia này và sự việc này sẽ có thể dẫn đến sự thay đổi thị trường bông thế giới.
Bông vải được coi là sản phẩm có giá trị ở các nước phát triển. Thị trường các nước phát triển chiếm đến 40% sản lượng tiêu thụ sợi thế giới, trong đó thị phần của sợi bông là ổn định ở mức khoảng 43%. Nhưng ở các nước đang phát triển, với 60% sản lượng tiêu thụ sợi, nhưng thị phần của sợi bông liên tục suy giảm trong thập kỷ qua, từ 40% xuống còn 26% do lợi thế giá rẻ của sợi nhân tạo.
Theo thông tin do Ban Thư ký và ICAC cung cấp, xuất khẩu bông của Ấn Độ đã có sự gia tăng đáng kể trong vài năm gần đây và các chính sách hỗ trợ ngành bông ở Trung Quốc đã có sự thay đổi. Các nước như Benin, Burkina Faso, Chad và Mali và EU đã yêu cầu Trung Quốc giải thích về thông báo hạn chế nhập khẩu bông từ năm 2015.
Trong vài năm gần đây, Trung Quốc đã trở thành nhà sản xuất, tiêu dùng và nhập khẩu bông lớn nhất thế giới. Trung Quốc biện minh rằng quyết định hạn chế nhập khẩu của mình phù hợp với các cam kết WTO – và việc hạn chế nhập khẩu là do nước này đang tồn dư quá nhiều bông. Trung Quốc cũng cho rằng, các quyết định hạn chế nhập khẩu sản phẩm dệt của các quốc gia phát triển đã làm ảnh hưởng đến ngành chế biến bông và theo Trung Quốc thì các nhà sản xuất bông của mình phần lớn là các trang trại gia đình quy mô nhỏ.
Ông Adank cho biết sẽ tổ chức cuộc đàm phán về nông nghiệp vào ngày 4/12 để nối lại các vấn đề còn dang dở tại cuộc họp vào tháng 7. "Tôi dự định sẽ khởi động lại quá trình thảo luận mà chúng ta bỏ dở trước kỳ nghỉ hè tại phiên họp đặc biệt của Ủy ban Nông nghiệp vào ngày 23 tháng 7 " ông nói. "Các nội dung thảo luận sẽ được xây dựng và kế tục có lựa chọn từ kết quả của các cuộc thảo luận trước chứ không phải bắt đầu từ đầu. Chúng tôi cũng sẽ phải chuẩn bị cho buổi thảo luận chuyên đề về vấn đề dự trữ công. "Bông cũng sẽ là vấn đề quan trọng trong chương trình nghị sự chưa hoàn thành của chúng tôi, và tôi sẽ tiếp tục làm việc với các thành viên có liên quan để xem xét lựa chọn các nội dung thật sự nổi bật và đưa chủ đề bông trở thành vấn đề bắt buộc trong khuôn khổ của các cuộc đàm phán nông nghiệp, theo bối cảnh các chương trình công tác hậu Bali, "Đại sứ Adank nói.
Theo Tổ chức Thương mại Thế giới - PT
Từ khóa: Đàm phán, nông nghiệp, WTO, bông, dệt may, Trung Quốc, Brazil, Mỹ
