Các đề xuất cho chương trình làm việc hậu Bali của WTO về Chương trình nghị sự phát triển Doha (DDA) đã được đưa ra bởi nhóm các nước châu Phi, vùng Caribe và Thái Bình Dương (ACP).
Các đề xuất do ACP đưa ra nhằm đạt được sự đồng thuận tại Hội nghị Bộ trưởng WTO sẽ được tổ chức vào tháng 12 tới.
Sau khi thông qua gói thỏa thuận Bali vào tháng 12 năm 2013, các nước thành viên WTO đã cam kết chuẩn bị một chương trình làm việc rõ ràng để đạt được các mục tiêu còn lại trong Chương trình nghị sự phát triển Doha, đặc biệt là vấn đế nông nghiệp và nhóm các nước kém phát triển (LDCs).
Hạn chót để thống nhất chương trình làm việc theo gói Bali đã được kéo dài sang tháng 7 năm 2015, sau khi hạn chót đưa ra trước đó không đạt được.
Đề xuất của các nước ACP xác định nội dung trong DDA liên quan đến: các điều khoản đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D); thâm nhập thị trường nông nghiệp và phi nông nghiệp (NAMA); dịch vụ; trợ cấp thủy sản và quyền sở hữu trí tuệ trong thương mại. ACP cho rằng đây là những vấn đề nổi bật cần được thảo luận để có thể kết thúc đàm phán DDA.
Thông tin từ các cuộc tham vấn mới nhất cho thấy, những vấn đề còn lại của DDA xoay quanh nông nghiệp, tiếp cận thị trường phi nông nghiệp và lĩnh vực dịch vụ.
Tổng giám đốc WTO, ông Roberto Azevedo hôm 18 tháng 3 cho biết: "Chúng tôi đang tiếp tục đạt được những tiến triển vững chắc trong việc hiểu rõ những mong muốn và hạn chế của nhau. Các nước thành viên đang tiến dần đến một giải pháp chung".
Đề xuất về S&D
Các nước ACP đã lựa chọn một số đề xuất được coi là "có giá trị kinh tế và thực tiễn" trong 88 biện pháp về đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D). S&D từ lâu được xem là một phần quan trọng trong đàm phán Doha nhằm tạo ra một cơ chế ưu tiên cho các nước đang phát triển và kém phát triển (LDCs), giúp các nước này dễ dàng hội nhập vào hệ thống thương mại đa phương.
Nông nghiệp
Các nước ACP cho biết: "mục tiêu tạo ra một hệ thống thương mại định hướng thị trường và công bằng trong lĩnh vực nông nghiệp vấn là trọng tâm để có thể kết thúc đàm phán Doha". ACP đề xuất "mức tối thiểu" chương trình làm việc cần hướng tới để duy trì những thành quả trước đó trong lĩnh vực nông nghiệp. Các nước ACP cũng nhấn mạnh giải pháp cho vấn đề sợi cần là một phần trong DDA.
Các cuộc đàm phán cũng cần linh hoạt đối với các biện pháp hỗ trợ thị trường, tiếp cận thị trường và cạnh tranh xuất khẩu. Một báo cáo riêng về vấn đề này sẽ sớm được ACP công bố.
Đề xuất về NAMA
Các cuộc đàm phán về thâm nhập thị trường nông nghiệp và phi nông nghiệp phải được tiến hành song song với các cuộc đàm phán trong lĩnh vực nông nghiệp và dịch vụ với mục đích "kết quả cho các vấn đề trọng tâm là cách cân bằng...".
Nhóm các nước ACP cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết các rào cản phi thuế quan (NTBs) có ảnh hưởng đến lợi ích xuất khẩu của các nước đang phát triển. Theo ACP, NTBs nên là phần không thể thiếu trong các cuộc đàm phán và các thành viên cần hướng tới việc đạt được thỏa thuận về một gói NTB không chỉ cho các nước đang phát triển và kém phát triển. Để đạt được điều này, ACP đề xuất Nhóm đàm phán về tiếp cận thị trường triệu tập các phiên họp để thảo luận về NTBs - trong đó, cần lưu ý đến nhu cầu vào lợi ích của nhóm nước đang phát triển và kém phát triển và điều này chỉ có thể xảy ra khi các nước phát triển "ít yêu cầu đối ứng trong các cam kết cắt giảm".
Về cắt giảm thuế quan, các nhóm ACP đề xuất cách tiếp cận theo lộ trình cam kết cho từng nhóm nước LDCs, ACP và SVEs.
Dịch vụ
Các nước ACP khuyến khích các thành viên WTO hoàn thiện và thông báo những ưu đãi trong lĩnh vực dịch vụ cho các nước LDC theo quyết định miễn trừ vào tháng 7 năm 2015. Trước đó, một vài thành viên WTO đã đưa ra lĩnh vực và mô thức mà họ dự định cung cấp các biện pháp ưu đãi cho các nước LDCs trong cuộc họp cấp cao được tổ chức vào tháng 2 năm nay. Các nước còn lại thông báo họ sẽ nỗ lực để trình những ưu đãi của mình cho Hội đồng WTO trước ngày 31 thán 7 năm nay.
Mô thức thực hiện các ưu đãi cho các nước LDCs rất được quan tâm, đặc biệt là hợp đồng dịch vụ và dịch vụ chuyên gia ở tất cả các ngành.
Thủy sản
Trong đề xuất của mình, ACP kêu gọi các thành viên cho ra đời một thỏa thuận về gói thủy sản tại hội nghị bộ trưởng tiếp theo.
Các nước ACP cho rằng trợ cấp nghề cá là yếu tô "trung tâm" trong vòng đàm phán Doha, cho thấy tầm quan trọng lĩnh vực này trong xóa đói giảm nghèo, sinh kế và an ninh lương thực tại khu vực.
Theo ACP, nguyên tắc trợ cấp trong ngành thủy sản là một phần không thể thiếu của chương trình công tác hậu Bali, và các biện pháp có thể là: tăng cường tính minh bạch, yêu cầu khai báo về loại hình và quy mô các khoản trợ cấp cũng như dỡ bỏ một số hình thức khác trong trợ cấp nghề cá.
Ngoài ra, ACP cam kết rằng khu vực này sẵn sàng "mở rộng các nguyên tắc" trong trợ cấp thủy sản đảm bảo phù hợp, hiệu quả theo các biện pháp về đối xử đặc biệt và khác biệt (S&D).
Theo www.ictsd.org - PC
Từ khóa: nước ACP, đề xuất, chương trình làm việc, hậu Bali, WTO
